<rdf:RDF
    xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"
    xmlns:dcterms="http://purl.org/dc/terms/"
    xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
    xmlns:bibo="http://purl.org/ontology/bibo/"
    xmlns:dspace="http://digital-repositories.org/ontologies/dspace/0.1.0#"
    xmlns:foaf="http://xmlns.com/foaf/0.1/"
    xmlns:void="http://rdfs.org/ns/void#"
    xmlns:xsd="http://www.w3.org/2001/XMLSchema#" > 
  <rdf:Description>
        <dcterms:issued>1995</dcterms:issued>
        <dc:language>es</dc:language>
        <dc:creator>Corden, W. Max</dc:creator>
        <dc:contributor>Corden, W. Max</dc:contributor>
        <dcterms:title>Una zona de libre comercio en el Hemisferio Occidental: posibles implicancias para América Latina</dcterms:title>
        <dcterms:isPartOf>En: La liberalización del comercio en el Hemisferio Occidental - Washington, DC : BID/CEPAL, 1995 - p. 13-40</dcterms:isPartOf>
        <dcterms:available rdf:datatype="http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime">2014-01-02T14:51:16Z</dcterms:available>
        <bibo:handle>hdl:11362/33539</bibo:handle>
        <foaf:homepage rdf:resource="http://repositorio.cepal.org"/>
<dcvalue rdf:element="bodyfulltext">
INT-0866

_

XCPAL

(OOGC)

-

sólo para Peirtlclpantes
ORIGINAL:
ESPAÑOL
20 de agosto 1990

Ay/
E L DEFICIT COASIFISCAL EN BOLIVIA
1986 - 1990

Oocnmento a ser presentado por la Gerencia de Estudios Económicos
del Banco Central de Bolivia y de la Unidad de Análisis de
Políticas Económicas (UDAPE) en el segundo Seminario Regional sobre
Política Fiscal, Estabilización y Ajuste orgémizado por el Proyecto
Regional de Política Fiscal CEPAL-PNUD en Scuitiago, Chile, durante
el periodo 20 - 22 de agosto 1990.
Las opiniones expresadas en
este estudio, son de la exclusiva responsabilidad de los autores
y pueden no coincidir con las de la Organización.

EL

DEFICIT

CUASIFISCAL EN
BOLIVIA

1986 -

1990

BANCO CENTRAL DE BOLIVIA
GERENCIA DE ESTUDIOS ECONOMICOS
UNIDAD DE ANALISIS DE POLITICAS
ECONOMICAS

(UDAPE)

LA PAZ, AGOSTO DE 1990

INDICA
1.

INTRODUCCION

1

2.

EL DEFICIT CUASIFISCAL EN lA ECONOMIA BOLIVIANA

. . . .

2.1

2.2
3.

Elementos conceptuales del déficit cuasifiscal
2.1.1
La actividad Parafiscal
2.1.2
Déficit cuasifiscal (DCF)
Presencia
boliviano

del

déficit

cuasifiscal

en

el

. .

caso

2
2
2
3
4

MEDICION DEL DEFICIT CUASIFISCAL

7

3.1

Operaciones del sector público financiero

7

3.2

Consideraciones acerca del resultado operativo del
sistema bancario estatal

8

3.3

Resultado Operativo del Banco Central de Bolivia
3.3.1
Marco referencial . . .
3.3.2
Análisis del resultado operativo
del
BCB . . . . . . . . . . . . .

3.4

3.5
4.

13

Medición del déficit cuasifiscal: 1986-1990 . . .
3.4.1
Déficit cuasifiscal consolidado . . . .
3.4.2
Cálculo del déficit cuasifiscal del BCB
3.4.3
Análisis del déficit cuasifiscal
del
BCB

24

El déficit cuasifiscal para 1990

26

.

DETERMINANTES DEL CAMBIO EN EL DEFICIT CUASIFISCAL . .
4.1

Cálculo de los determinantes
déficit cuasifiscal . . . .

4.2

5.

11
11

del

cambio

en

el

Implicaciones de política económica del déficit
cuasifiscal
4.2.1
Las
variables
de
política
en
los
detemninantes del cambio en el déficit
cuasifiscal
4.2.2
Implicaciones del uso de los Cds en el
programa financiero

15
18
20

28
28
33
33
34

PRINCIPALES CONCLUSIONES

38

BIBLIOGRAFIA

42

ANEXOS ESTADISTICOS

43

1.

IHTRODDCCIOM

El presente documento tiene por objeto siedir el componente
cuasifiscal del déficit del sector público para el periodo 19861 9 9 0 \ de esta forma se podrá ver la importancia de este déficit
y sus implicaciones para la política económica.
El objetivo asumido en el presente estudio se orienta a vislumbrar
la pr(^lemática
referente
al déficit
cuasifiscal
desde
la
perspectiva de aclarar la actividad parafiscal,
el déficit
cuasifiscal, analisar la metodología de medición asi COIBO los
principales factores que inciden en su determinación.
Sin duda la medición del déficit cuasifiscal para un periodo más
largo, por ejemplo para toda la década del 80, permitirla tener
mejores elementos de juicio acerca de las características de esta
variable y su significado en cuanto al rol que jugó en los
desequilibrios macroeconómicos a los que estuvo sometida la
economía boliviana.
Empero, esto no siempre es posible debido
principalmente a problemas de información financiera existentes
para el periodo 1980-1986, particularmente en los periodos de
elevada inflación e hiperinflación por las que atravesó la
economía.
Por otro lado, el período de referencia que abarca el presente
estudio corresponde a una etapa muy particular^ donde los objetivos
de estabilización fueron priorizados y donde la economía boliviana
experimentó cambios estructurales que se diferencian claramente de
las características generales en las que se desenvolvió en la
década de los setenta y primeros cinco años de la década de los
ochenta» Esta situación permite establecer un indicador de déficit
cuasifiscal, casi totalmente diferente en sus componentes de aquel
que se establecerla para los periodos anteriores a 1986.
Respecto
a la metodología
del
trabajo acerca del
cuasifiscal, los procedimientos seguidos se refieren a:
a)

Aspectos conceptuales acerca de la actividad
consecuentemente del défict cuasifiscal (DCF).

b)

Cálculo del nivel del DCF.

c)

Análisis de su comportamiento y

d)

déficit

parafiscal

y

Elaboración de determinantes del cambio en el DCF.

^ Para 1990, se incorpora una proyección sobre la base del
resultado observado para el primer semestre y la información
contenida en el programa financiero. Por otra parte, la información
correspondiente al periodo 1986 fue en cierta medida estimada.

2.

EL DEFICIT COASIFISCAL EN lA ECONOMIA BOLIVIANA
2.1

Elementos conceptuales del ¿éflcit cuaslflscal
2.1.1

La actividad Parafiscal

La definición de la actividad parafiscal se convierte en el punto
neurálgico de cualquier estudio que trate la problemática del DCF.
Al respecto existen diferentes opciones que en suma pretenden
aproximarse a la naturaleza de este tipo de operaciones en las
instituciones financieras piiblicas.
Las diferencias surgen en el momento de distinción entre la
actividad monetaria del Banco Central y otras actividades, durante
el desenvolvimiento de las operaciones de esta institución.
Las operaciones monetarias que realiza el Banco Central, en general
son las siguientes:
a)

Ejercer el privilegio exclusivo de la emisión monetaria.

b)

Regular el valor externo de la moneda y el equilibrio en la
balanza de pagos del pais.

c)

Controlar el volumen de medios de pago
ajustarlos a las necesidades del pais.

d)

Regular el volumen de crédito bancario y el de otras entidades
financieras.

e)

Orientar las diversas actividades económicas y financieras del
Estado, que afecten el mercado monetario y crediticio.

f)

Cuidar de la liquidez y solvencia del sistema bancario y de
las entidades comprendidas en el sistema financiero.

con

el

fin

de

Como actividad parafiscal se consideran todas las operaciones del
Banco Central que no son de carácter monetario y c[ue financian en
forma directa o indirecta responsabilidades presupuestarias de
carácter fiscal. De esta manera podríamos afirmar que existen dos
formas de actividad parafiscal:
a)

Actividad parafiscal como operación realizada por el Banco
Central que no corresponde a sus funciones
monetarias
claramente definidas.

b)

Actividad parafiscal que en principio se considera como
operación monetaria, sin embargo tanto el origen de su
accionar como el destino final es determinado por las
necesidades reales de financiamiento al Sector Público No
Financiero
(SPNF) ,
conviri:iéndose
en
este
sentido
indirectamente en actividad parafiscal.
2.1.2

Déficit cuasifiscal

(DCF)

Se entiende por déficit cuasifiscal al costo neto incurrido por las
instituciones
financieras
públicas,
debido
a
actividades
relacionadas con la otorgación de transferencias,
subsidios,
administración de programas especiales de crédito, financiamiento
del déficit del SPNF y otras que pueden ser llevadas a cabo por
otros organismos del gobierno general, es decir por actividades
parafiscales que realizan las instituciones financieras públicas y
que no necesariamente están relacionadas con la funciones de
regulación monetaria y bancaria.
Estas actividades aparecen en la medida que los gobiernos van
encargando
explícita
o
implícitamente
a
las
instituciones
financieras piiblicas,
funciones que se apartan
de su
rol
tradicional, siendo en realidad operaciones de naturaleza fiscal y
que han sido asumidas en general por el Banco Central por motivos
ya sea institucionales, políticos, etc. Consecuentemente, la
ejecución de estas operaciones generan erogaciones que deberían
registrarse en el presupuesto del SPNF, quedando éstas ocultas en
las cuentas del Banco Central por originarse muchas veces en
instrumentos monetarios propios de dicho banco, de aquí su
denominación de déficit cuasifiscal.
En términos generales, entre estas actividades se pueden mencionar
las siguientes:
a)

Venta de divisas a precios rebajados para
determinadas
operaciones del sector privado, por ejemplo para el pago del
servicio de la deuda e x t e m a o para la importación de bienes
y servicios a objeto de mantener la estabilidad de precios.

b)

Compra de cartera a los bancos comerciales privados por parte
del Banco Central, a un precio superior a su valor económico.

c)

Administración de programas de crédito al sector privado, con
tasas inferiores a las prevalecientes en el mercado.

d)

Remuneración de encajes obligatorios que
operativos adicionales al Banco Central.

e)

Operaciones de mercado abierto no necesariamente con fines de
regulación monetaria, sino con características fiscales o de
financiamiento del déficit del SPNF.

generan

costos

f)

Operaciones de redescuento con fines no de
regulación
monetaria, sino con otros cono ser el de estabilización de
precios, de asistencia a bancos o instituciones públicas con
fines sociales, etc.

g)

Pago por parte del Banco Central en su calidad de agente
financiero del Estado, del servicio de deuda externa y de
otros costos emergentes de la política de endeudamiento del
gobierno y que provienen fundamentalmente del financiamiento
del deficit del SPNF.

Las actividades parafiscales siendo un reflejo de la sujeción de la
política monetaria a la fiscal, están enraizadas principalmente en
el hecho que la Banca Central en un proceso paulatino comenzó a
asumir algunas
funciones que están fuera de la esfera de
actividades monetarias.
De este modo, la Banca Central incurre
tanto en los gastos provenientes de estas operaciones como en los
ingresos de esta naturaleza.
El dilema consistiría por un lado, en determinar en qué medida
estas actividades desvirtúan la función original del Banco Central,
proporcionándole posibles pérdidas y por otro lado, hasta dónde
encubren el déficit fiscal del SPNF, distorsionando de esta manera
su situación real.
2.2

Jreaencia del déficit cuasifíscal en el caso bolivicno

En el caso del sector público financiero boliviano, casi todas las
actividades señaladas en la sección anterior fueron incurridas, lo
que se desconoce es la incidencia que ellas tuvieron en cuanto se
refiere a los desquilibrios macroeconómicos. Por otra parte,
ciertos costos originados por algunas de estas actividades no
significaron déficits cuasifiscales en razón a que estos fueron
traspasados a las cuentas de gasto del gobierno central^.
Desde la existencia de las líneas de financiamiento de desarrollo
del Banco Central de Bolivia, y desde la creación de las
instituciones financieras de fomento de carácter público, durante
la década de los cuarenta, las actividades que permanentemente
incidieron en la creación de un déficit cuasifiscal han sido sin
duda, la administración de programas especiales de crédito.
Por una parte, el déficit ha tenido su origen debido a que los
ingresos financieros provenientes de las lineas de crédito de estos
programas no siempre fueron superiores a los costos financieros y
administrativos, en razón al establecimiento de tasas de interés
subsidiadas. Por otra parte, se evidencia la otorgación de
ün caso típico es el traspaso a la cuentas del Tesoro
General de la Nación, de las pérdidas cambiarías del Banco Central
durante el período 1982-1985.

transferencias al sector privado debido a la no recuperación del
capital, como causa de la elevada y persistente cartera en mora de
los créditos administrados por la banca especializada estatal,
situación (jue se agudizó durante la década del setenta y primer
quinquenio de los ochenta.
En la actualidad las operaciones de financiamiento de desarrollo
del Banco Central ya no se basan en tasas de interés subsidiadas.
Pero aún tienen la característica de constituir créditos de
fomento, son financiados con recursos provenientes de organismos
internacionales de financiamiento tales como el BID, Banco Mundial,
USAID, etc. asi como con recursos propios del Banco Central.
Durante los períodos de alta inflación e hiperinflación 1960-1965
y 1982-1985, un componente que influyó en el déficit cuasifiscal
fué la otorgacion de divisas por parte del Banco Central tanto al
sector privado como al sector público a un precio inferior al de
mercado, debido a la utilización por parte del gobierno de la
política cambiarla con fines de estabilización.
Con relación a este tema, es necesario indicar que no todo el
subsidio representó déficit cuasifiscal, buena parte del costo de
esta política fue soportada por el gobierno central, debido a que
el Banco Central transfería a las cuentas del Tesoro General de la
Nación las pérdidas ocasionadas por la venta de divisas. Sin
embargo, también es cierto que el costo de muchas operaciones no
necesariamente fueron cargadas al gobierno central, por ejemplo la
venta de divisas a precio preferencial para el pago del servicio de
deuda externa tanto del sector público como de la banca privada,
por lo que en este caso se constituiría como parte del déficit
cuasifiscal.
En la segunda mitad de la década de los ochenta, el Banco Central
enfrentó operaciones que hasta entonces no eran normales. Una de
estas tiene referencia, con la asistencia a los bancos privados que
entraron en quiebra (Banco de Crédito Oruro, Banco de Potosí, Banco
Real y Banco del Progreso). El Banco Central tuvo que responder a
las obligaciones que tenían estas instituciones financieras y se
hizo cargo de la cartera de las mismas, las cuales tenían un
elevado grado de mora. Consecuentemente, los costos incurridos por
el Banco Central en esta asistencia a objeto de mantener la
confianza del público en el sistema financiero, constituyeron un
componente de déficit cuasifiscal.
Las operaciones de encaje remunerado que llevó a
Central desde 1988 hasta mediados de 1989 a objeto
costos financieros de la banca y de esta manera
disminución de la tasa de interés, influyeron
creación de un déficit cuasifiscal.

cabo el Banco
de reducir los
incidir en la
asimismo a la

Posteriormente
estas
operaciones,
con
la
emisión
de
los
Certificados de Depósitos del Banco Central (CDs) y el inicio de

las operaciones de mercado abierto, fueron eliminadas debido a que
los bancos empezaron a colocar sus excedentes de liquidez en la
compra de Certificados de Depósitos. El costo que representa el
pago de intereses por la colocación de los CDs, constituye una
fuente reciente de creación del déficit cuasifiscal.

3.

MEDICION DEL DEFICIT CÜASIFISC3^
3.1

Operaciones del sector público financiero

A objeto de tener una idea del resultado operativo devengado del
sector
público
financiero
para
el
periodo
1986-1989,
y
consecuentemente del sector público consolidado, en la presente
sección se incorpora un resumen de las operaciones contables del
sector financiero de carácter público.
El resumen expresa los ingresos totales asi como los gastos, tal
como viene en sus estados financieros devengados (ver anexo 1).
Las cuentas de ingresos y gastos que se anotan asi como el
resultado contable, serán consideradas como referenciales, a partir
del cual se estudiaran aquellas partidas que tienen interés para el
objeto del presente documento.
CUADRO 1
RESUMEN DE INGRESOS Y GASTOS DEL SECTOR PUBLICO FINANCIERO
(en millones de Bs corrientes)
CONCEPTO
1.SISTEMA BANCARIO PUBLICO 1)
Ingresos totales
Gastos totales
Saldo global del SBP
2 •BANCO CENTRAL DE BOLIVIA 2)
Ingresos totales
Gastos totales
Saldo global BCB
3 .SALDO GLOBAL SPF
4 .DEFICIT SPF/PIB (%)
5 .DEFICIT SPNF/PIB
6 .DEFICIT SPC/PIB

1986

1987

50.9
56.0
-5.1

217.0
229.0
-12.0

208.3
135.5
72.8
67.7
-0.92
6.5
5.58

172.6
268.6
-96.0
-108.0
1.26
8.2
9.46

1988

rSPF^!

1989

95.8
116.2
-20.4

223.7
244.3
-20.7

212.8
168.3
44.5
24.1
-0.24
6.6
6.36

224.7
254.9
-30.2
-50.9
0.42
5.5
5.92

FUENTE: Estados contables del Sector Público Financiero, elaborado
por Banco Central de Bolivia y UDAPE, anexo 11. Comprende al Banco del Estado, Banco Minero y Banco Agricola.
2. Incluye las operaciones de financiamiento de desarrollo

Las cifras abultadas en los periodos 1987 y 1989, obedecen a las
operaciones del Banco del Estado, las mismas que serán comentadas
más adelante.
Como se puede observar, los déficits del sector piíblico financiero
llegan a niveles moderados en términos del PIE. Por otra parte, las
operaciones contables del sector financiero estatal, durante los

8
últimos
cuatro
años no necesariamente
arrojaron
resultados
deficitarios, asi los años 1986 y 1988 presentaron superávits que
alcanzaron a 0.9% y 0.2% del PIB respectivamente. El periodo donde
se aprecia el mayor nivel de déficit representa 1987 con 1.3% del
PIB.
A fin de explicar los resultados presentados, se va realizar un
comentario de las principales características de las operaciones
llevadas a cabo tanto por el sistema bancario de carácter público
como por el Banco Central.
3.2

Consideraciones acerca del
sistema bancario estatal

resultado

operativo

dej.

Desde fines de 1985, el sistema bancario ha tratado de adaptarse a
la politica de liberalización de la economía encaminada por el
gobierno con el propósito de reducir las ineficiencias observadas
en diferentes sectores, asi como de controlar la inflación.
Consecuentemente, en términos generales las operaciones del sistema
bancario estatal han estado actuando en una dirección de elevar la
eficiencia en su actividad, sobre todo a partir de 1987, cuando se
instituye una serie de regulaciones al sistema bancario y al
tratamiento de la deuda externa a través del Decreto Supremo 21660
del 10 de julio de 1987, llamado decreto de reactivación.
En efecto, los resultados financieros de los bancos estatales.
Banco del Estado (BE), Banco Minero (BM) y Banco Agrícola de
Bolivia (BAB), tradicionalmente presentabem pérdidas debido a los
programas de crédito subsidiado, precisamente esta era la fuente
principal del déficit cuasifiscal. Sin embargo, en los últimos años
en razón a la política de liberalización de precios de la economía
y en cierta medida debido a la aplicación del Programa de
Fortalecimiento del Sistema Financiero (1987), se les ha exigido
mayor eficiencia de manera que sus operaciones se guíen con
criterios empresariales más que con criterios sociales. Esto llevó
en 1987 a la liquidación de varios bancos comerciales privados y a
la disolución del Banco de la Vivienda, institución financiera de
carácter mixto que por tener una elevada cartera en mora,
presentaba una gran acumulación de pérdidas financieras.
El cuadro 2 resume los ingresos y gastos totales de cada una de las
instituciones bancarias estatales

 Esta institución, no se considera en el consolidado del
sistema bancario estatal debido a que fue una entidad mixta y en
razón a que dejó de operar desde 1987.

CUADRO 2
RESUMEN PE INGRESOS Y GASTOS DEL SISTEMA BANCARIO PUBLICO
(en milones de Bs corrientes)
CONCEPTO
1 .BANCO DEL ESTADO (BE)
Ingresos totales
Gastos totales
Saldo global BE
2 .BANCO MINERO (BM)
Ingresos totales
Gastos totales
Saldo global BM
3 .BANCO AGRICOLA BAB)
Ingresos totales
Gastos totales
Saldo global BAB
4 .SISTEMA BANCARIO PUBLICO
Saldo global SBP

1986

1987

1988

24.5
23.7
0.8

162.3
160.0
2.3

27.8
40.6
-12.8

8.7
8.4
0.3

27.0
25.5
1.5

23.4
22.0
1.4

1989
128.1
124.7
3.4
42.2
41.6
o.

17.7
23.9
-6.2

27.7
43.5
-15.8

44.6
53.6
-9.0

53.3
78.0
-24.7

-5.1

-12.0

-20.4

-20.7

FUENTE: Estados
financieros
del
sector público
financiero,
elaborado por Banco Central de Bolivia y ÜDAPE, Anexo 1.
En primer lugar, llama la atención en el cuadro, las cifras
abultadas de ingresos y gastos del Banco del Estado para el periodo
1987 y 1989. La cifras de 1987 tienen su origen, en la aplicación
del Decreto Supremo 21660 anotado arriba, en el cual el gobierno al
reconocer una cartera irrecuperable de les bancos estatales,
instituye la realización de previsiones para este fin, al mismo
tiempo que subrogaba la deuda externa de estos bancos pasando sus
obligaciones por este concepto al Tesoro General de la Nación.
En este entendido, en 1987 le correspondió al Banco del Estado
realizar una previsión para cuentas incobrables de 129.2 millones
de bolivianos (62.2% de su cartera total), significando una quiebra
técnica del banco al ser afectado su patrimonio en forma negativa.
Sin embargo, esta situación fué subsanada con el tratamiento de la
deuda que tenia el Banco del Estado con bancos del exterior, sus
obligaciones que alcanzaban a 108.4 millones de bolivianos (54
millones de $us) pasaron casi en su totalidad como obligaciones del
gobierno central, representando una transferencia de capital y un
efecto positivo en el nivel de su patrimonio.
Las pérdidas debidas a la cartera irrecuperable, significaron
transferencias de capital del sector público al sector privado
ocurridas en el pasado, principalmente por el manejo de los
programas de crédito de fomento. En realidad correspondería imputar
estos costos, como parte del déficit cuasifiscal ocurrido en el
pasado, periodos que en el presente trabajo no son considerados.

10
En relación a las cifras de 1989, sus magnitudes se hallan
explicadas por el traspaso al Banco del Estado de diversas
operaciones que antes eran realizadas por el Banco Central, estas
operaciones tienen relación con los depósitos y uso de recursos del
sector público, asi como con el manejo de lineas de crédito
refinanciado o de desarrollo en el interior del pais.
ün s e ^ n d o aspecto que se aprecia en el cuadro 2, es la incidencia
del Banco Agrícola en el déficit global del sector bancario
estatal. Durante el periodo 1986 - 1989, de las tres instituciones
bancarias estatales, el Banco Agrícola muestra un resultado
persistentemente deficitario.
El Banco Agrícola de Bolivia, a pesar de ser reestructurado y
capitalizado en varias oportunidades, no ha logrado mejorar sus
índices de rentabilidad y solvencia en la magnitud esperada, debido
a problemas estructurales que enfrenta. La última asignación de
capital fue en 1987, a través de la subrogación de su deuda con el
exterior y con el Banco Central, por un monto equivalente a $us.
64.2 millones.
Su función principal de contribuir al desarrollo socio-económico
del país a través de la actividad de crédito de fomento al sector
agropecuario,
ha
sido
realizado
casi
siempre
con
fines
subsidiarios. Por otra parte, la administración poco eficiente que
tuvo el Banco Agrícola, le ha significado tener no sólo una elevada
cartera en mora, sino la presencia de una importante cartera
irrecuperable respecto al total y que en última
instancia,
representa la otorgación de transferencias de capital al sector
privado.
La anterior situación, no permite al BAB contar con suficientes
recursos propios para llevar a cabo sus operaciones normales y está
exigido permanentemente a recurrir a nuevos financiamientos ya sea
del Banco Central o del exterior. En la práctica, el BAB se
encuentra en situación casi permanente de quiebra debido a los
resultados financieros negativos obtenidos de sus actividades de
créditos de fomento, por lo cual las operaciones de este organismo
implican costos que representan déficits cuasifiscales. Al igual
que el Banco del Estado, el Banco Agrícola, a partir de 1987 empezó
a realizar una serie de previsiones para reducir su cartera
irrecuperable. Estos gastos de previsión son los que precisamente
explican los resultados deficitarios observados durante el período
de análisis. En junio de 1987, la cartera en mora ascendía a 62.4%
del total y la cartera irrecuperable a 55.6%, las previsiones
realizadas alcanzaron a 29.0 millones de Bs. en 1987 (25% de la
cartera total), 42.0 millones en 1988 y 47.0 millones en 1989. Para
1986 por su parte, la previsión para cuentas incobrables alcanzó a
12.6 millones de Bs.

11
3.3

5esnlta3o Operativo gel 3g»co Central de Bolivia
3.3.1

Krco rsfsrsncial

En términos generales, se puede indicar que las c u r a c i o n e s más
relevantes del Banco Central se concentran en seis grupos:
operaciones ligadas al manejo de las reservas internacionales
incluida las transacciones de cambio, operaciones ligadas al
endeudamiento
externo del SPNF,
operaciones de crédito
de
iesarrollo para el sector productivo, operaciones de crédito
interno al sistema financiero, operaciones de crédito interno al
sector público no financiero y operaciones de mercado abierto
Las operaciones ligadas al manejo de las reservas internacionales
presentan resultados superávitarios en los años que no hubo pago de
servicio sobre crédito de corto plazo.
En estas operaciones se
encuentran los intereses ganados sobre depósitos externos, los
ingresos financieros por convenio de crédito reciproco, comisiones
sobre venta de divisas, diferencias cambiarias y la revaluación de
las reservas en oro y plata y los costos financieros provenientes
de las obligaciones e x t e m a s de corto plazo.
Las operaciones ligadas al endeudamiento externo del SPNF. en
general van a presentar resultados financieros superavitarios en
atención a la comisión recibida del sector público no financiero,
por el manejo de su endeudamiento.
Las operaciones ligadas al manejo de crédito de desarrollo para el
sector productivo, constituyen programas de financiamiento especial
ejecutadas a través del sistema financiero, con fines de fomento
tanto al sector productivo privado como público. Hasta 1987, estas
operaciones presentaban resultados deficitarios, ya que además de
la tasa de interés subsidiada, el Banco Central compartía con las
instituciones de crédito intermediario (ICIs), el riesgo de la no
recuperación del capital.
Sin embargo, con la aplicación del Decreto Supremo 21660, se
determina pasar el riesgo de la no recuperación del capital
enteramente a los intermediarios financieros, instituyéndose además
la otorgación de créditos sólo con clausula de mantenimiento de
valor y/o en moneda extranjera. Consecuentemente la tasa de interés
queda indexada a la variación del tipo de cambio; la tasa de
interés que cobra el Banco Central a las ICIs resulta ser la LIBOR
y en general supera al costo financiero de las diferentes lineas.
Los intermediarios financieros por su parte, pueden cargar sobre la
LIBOR hasta un máximo de cinco puntos porcentuales.
Las operaciones ligadas al crédito interno al sistema financiero,
representan
ingresos
para
el
Banco
Central
y
comprenden
fundamentalmente los intereses y comisiones sobre créditos

12
documentados, los intereses sobre créditos al sistema financiero y
los intereses por sobregiros en la cuenta de encaje legal.
Las operaciones ligadas al crédito interno al SPNf, representan
tanto ingresos como gastos administrativos para el Banco central.
A través de este mecanismo, captura el gobierno parte del señoriaje
y del impuesto inflación proveniente de la mantención de dinero por
parte del público.
Las operaciones de mercado abierto desde 1987 a través de la
emisión de certificados de depósitos (CDs) , constituyen Costos para
el Banco Central. La presencia de los CDs y el uso de estos para
alcanzar las metas del programa finaciero, nivel deseado de
reservas internacionales netas y composición de los activos del
Banco Central, obedece tanto a fines de regulación monetaria como
a desequilibrios fiscales. Como se verá posteriormente, el costo
por el pago de intereses debido a la emisión de CDs a pesar de su
poca magnitud, de 1987 a 1989 ha sido creciente, lo cual indica un
signo de alarma que merece ser considerado en el diseño de la
politica económica futura.
Es necesario anotar que durante los años 1987 y 1988, uno de los
gastos de mayor magnitud en que incurrió el Banco Central y que
constituyó parte del déficit cuasifiscal, fué la asistencia a los
bancos en quiebra.
Con el fin de definir los componentes del resultado operativo, se
escribe la siguiente ecuación contable en términos de flujos:
RIN + G, + SF, = mi + OME + Gp + SFp + HO^^
Donde:
RÍN=
G =
C»ÍDE=
G=
SFp=

ROgj3=

(1)

Flujo de las reservas internacionales netas
Flujo del financiamiento del BCB al gobierno
Flujo de los préstamos del BCB al sector financiero
Cambio en la base monetaria (no remunerada)
Flujo del sector exteimo en el pasivo (obligaciones en
M/E)
Flujo de las cuentas del SPNF en el BCB (depósitos)
Flujo de las obligaciones del BCB con el sector
financiero. Comprende inmovilizaciones remuneradas como
las operaciones de mercado abierto (CDs) y las exigidas
por el BCB a las entidades financieras (encaje legal)
Resultado operativo del BCB

Precisando la ecuación (1) a un
obtenemos la siguiente expresión:

mayor

grado

de

desagregación

• o = i* * RIN + ig * G„ + ig* * G^ + id* SF, + id * SF„
g,
- (gig * OME + icd * CDs + ir * EM + LB + ODR + CA + AD
+ C + O)
(2)

13
donde:
i * RINjj

Ingresos por intereses devengados por las reservas
internacionales netas.
ig * Gj,
Ingresos por intereses de los préstamos al SPNF con
recursos internos.
ig* * G^
Ingresos por comisiones de los préstamos al SPNF
con recursos extezmos
id* * SFjj
Ingresos
por
intereses
y
comisiones
de
los
préstamos de desarrollo al sector financiero.
id * SFn
Cobro de intereses por préstamos de liquidez
gig * OME
Egresos por intereses de las obligaciones e x t e m a s
icd * CDs.... Intereses por certificados de depósito
ir * EM
Remuneración de efectivo minimo en ME y MNMV
LB
Pérdidas por liquidación de bancos
ODR
Otros depósitos remunerados
CA
Costos administrativos que comprenden:
GAD
Gasto administrativo por operaciones de desarrollo
GAM
Gasto administrativo de moneda y crédito
OCA
Otros costos administrativos
AD
Actualización y depreciación activos fijos
C
Castigos por transferencias irrecuperables al TGN
O
Otros egresos netos

3.3.2

3üiálÍ0Ís del resultado operativo del BOB

A fin de observar el comportamiento d e las finanzas del BCB se
recurre al siguiente cuadro resumen:

14
CUÍJ3R0 3
BESJ-TADO OPEEATIVO CSVHKSADC DEL BC8
CEn ¡riles de bclfvi8r»s

DESCR:PCI0M

1936 (2
19B8
1989
1990 3
C/C.CAK. S/D.CAM. C/0.CAM. S/D.CAM. C/D.CAK. S/D.CAK. C/D.CAM. S/D.C*M. C/B.CAM. S/D.CAM.

TOTAL INGRESOS
19E.991
1. RIK Reserv.Int.Netas
181,856
2. GIC Sector Piir.Nc Finan.
6,412
3. SF Sistena Fina-ciero
2,605
4. Otros
8,118
TOTAL EGRESOS
1. Rik ííserv.Int.fcetas
BBTCOS

121,198
91,335

2.

Liquidación

3.
4.
5.
6.
7.
8.

OHGgis Ofaligsc. en K/E
0
OCR Otros Oep.refiWTerado
0
COSicd Int.Cert.Deposito 1.7B5
AD Actual ir.y Deoreciac.
25
C Cestis.rans.lrrec.TGM
896
Otros
1,512

0

32,394 155.294
15,259 125,792
6,412
14,155
2,605
13,005
8,118
2,342

51,883 195,858
22,381 153,435
14,155
20,786
13,005
15,737
2,342
5,900

29,863
0

245,417
168,523

76,8?4
0

132,020
59,720

124,687
52,387

38,410

38,410

11.910

11.910

0

0
0
0
6.161
6,161
0
0
0
957
957
1,785
3,608
3,608
17,663
17,663
25
(6,214) (6,214) (3,008) (3,008)
896
14,568
14,568
0
0
1,512
157
157
4,013
4,013

9. CA Gastos Adsinistrativo 25,645

25,645

SUPERAVIT (DEFICIT)

2,531

77,793

90,376 172,642
53,953 140,505
20,786
9,692
15,737
17,800
5,900
4,645

26,365

26,365

34,604

(90,123) (25,011) 63,838

34,604

51,368
38,508
4,774
6,145
1.9;i

34,220
21,360
4,774
6,145
1,941

136.582
65,774

213,672
142,864

87.532
55,395
9,692
17,800
4,645

223,285
177,704

81,201
35,621

0

0

0

0

4.153
1,785
23,642
(7,539)
0
515

4.153
1.785
23,642
(7.539)
0
515

1.894
1,999
25,422
(1,422)
483
113

1,894
1,999
25,422
(1,422)
4S3
112

48,252

48,252

17,092

17,092

(28,311) (41.030) (49.050)(171.917) (46,981)

ruer.te: Banco Central de Bolivia, Estudios Economices
(1) No incluye las operaciones de f inane i amiento de eteserrotlo, C/D.CAM.significa que incluye diferencias cambiarias,
S/D.CAM iuplica que no incluye diferencias caiAiarias.
(2) Estimado
(3) Observado I semestre

En el resultado operativo del Banco Central, se observa la
existencia de algunas partidas contables que distorsionan el
comportamiento de las finanzas de esta institución, ya que
constituyen partidas de ajuste: Revaluación de oro y plata y los
Cambios por arbitraje.
Si se excluyen estos conceptos incorporados en la cuenta de
Diferencias Cambiarias (segunda columna en cada periodo del cuadro
3), la evolución del resultado de operaciones del BCB entre el año
1986 y el primer semestre de 1990, demuestra una tendencia
negativa, pasando de un superávit de 2.5 millones de bolivianos a
un déficit de 47 millones en el primer semestre de 1990.
La explicación de los resultados observados en el cuadro 3 se
deberán encontrar en el comportamiento de las operaciones antes
descritas. Asi, el resultado superavitario de 1986 tiene relación
básicamente con el hecho de que las operaciones ligadas al manejo
de las reservas internacionales se comportaron positivamente. Los
ingresos por las reservas representaron 47% del total. A esto, se
adicionó el resultado favorable de las operaciones ligadas tanto al
crédito interno al sistema financiero como al crédito del sector
público
no
financiero,
superarando
en total
a los
costos
financieros y administrativos del Banco Central.

15
El resultado déficitario del año 1987, tiene su explicación en los
gastos transitorios ligados a. la liquidación de bancos,
cuyo
efecto neto i a p l i c ó una p é r d i d a para el Banco Central. Este c o s t o
fue i n c u r r i d o aún en 1988, c o n s t i t u y e n d o en t o t a l una p é r d i d a de
50,3 m i l l o n e s de Bs«(aproximadamente $us 24 m i l l o n e s ) o
Por otro lado, a diferencia de años anteriores en que los gastos
administrativos representaban el mayor porcentaje de los egresos^
en 1987 estos descendieron en sa participación, lo coal se explica
por la reestructuración administrativa que llevo a cabo ©1 ®nt«
emisor.
El r e u l t a d o deficitario de la gestión 1988, tiene su explicación en
dos aspectos» P r i m e r o , en l a a p a r i c i ó n de l o s c o s t o s p o r i n t e r e s e s
sobre la c o l o c a c i ó n de CDs que c o n s t i t u y e n e l 14% d e l t o t a l de
gastos y segundo, por l o s gastos transitorios relacionados aún con
l a l i q u i d a c i ó n de bancos.
SR el año 1989, el tíéficit tiene relación con tres conceptos? ni
primer© tiene que wr con el pago ele la deuda extesna de corto
plazo que tiene la iastitación debido  ios ax-éáítfm obteniácm dñl.
Fondo Monetario Internacional y del Fondo J^JKSÍRO d® Resezva •paru
apoya de Balanza de P a g o s e l Banco Central tuvo qim erogar poxconcepto de intereses 64.^ millones de Bs.(fus 24-0 millones)o
coacepto se traduce en el coaportaiaiento ní-ixCat.ívo áe ..?;
aoperaciones ligadas a las reBervas internacionales netas.
El segundo conceptoj, se halla relasioisado «ÜÍH IÍÍS intereses pagados
por Is colocación de CDb y qv.e en esta gestiéís alcanzan ya si 17?;
del total. El crecimiento de IOB gastos aáministrativos? constituye
el tercer concepto que explf.ca
rtotable aéficit, operaciona
registrado en 1989»
Finaljaente, el resultado déficitario obseivado en los primeros seis
aeses del presente año^ se encuentra explicado básicamente par el
peso de los intereses pagados sobra el endeudamiento interno via
colocación de CDs (31% del total) „ aunque el servico de la deuda
externa continúa afectando aaversaEente las finanzas del Banco
Central„
3»4

Medición d e l d é f i c i t e u a s i f i s g a l i

igsc-lfse

Se mide el d é f i c i t c u a s i f i s c a l como la d i f e r e n c i a que existe e n t r e
los g a s t o s erogados y l o s i n g r e s o s recibidos por l a s i n s t i t u c i o n e s
financieras públicas, precisamente debido a la ejecución de
a q u e l l a s actividades denominadas parafiscales.
El déficit cuasifiscal puede ser medido en términos de devengado o
de caja. El déficit cuasifiscal es devengado, cuando se considera
la totalidad de los ingresos ganados y los gastos incurridos
independientemente de que sean efectiveunente cobrados o pagados.

16
est^ forma de medición coincidirá con el iispacto de estas
actividades
sobre el patrimonio
neto de
las
instituciones
financieras públicas. Por su parte, el déficit cuasifiscal de caja
será cuando se considera sólo los ingresos y gastos efectivamente
cobrados y pagados.
En el presente trabajo, se estima el déficit cuasifiscal para las
gestiores 1986-1990, siguiendo el criterio de déficit devengado. Se
estima el déficit cuasifiscal calculando los costos netos en que
han incurrido el Banco Central de Bolivia y el Banco Agrícola en la
realización de las actividades parafiscales. Las operaciones de los
Bancos Minero y del Estado si bien tienen componentes parafiscales,
están más bien inspiradas en operaciones bancarias y comerciales,
por lo que no se considerarán en la medición del déficit
cuasifiscal.
El punto de partida para el cálculo de DCF proveniente del Banco
Central fue el resultado operativo, el mismo que fue agrupado por
tipo de operaciones correspondientes a los del balance de esta
institución, posteriormente se procedió a la selección de los
componentes
(tanto activos como pasivos), en función de la
definición de la actividad parafiscal previamente establecida.
La dificultad en la selección de los componentes del DCF, consiste
principalmente en que no existen criterios concretos que permitan
en forma directa y objetiva realizar esta clasificación.
Las actividades de los bancos centrales son fundamentalmente
monetarias y cambiarías, sin embargo, las circunstancias históricas
que
se
constituyen
en
condicionamiento
del
ámbito
de
desenvolvimiento de estas instituciones, han exigido que se
ingrese a otro tipo de actividad que no tiene relación directa con
las monetarias.
En estas circunstancias, la perspectiva que se adopta en el momento
de definir las operaciones del Banco Central ccmo componentes del
déficit fiscal, puede ser realizada con un criterio amplio o
restringido. El criterio amplio se refiere a la incorporación de
actividades que no son de índole monetario, es decir las
operaciones relacionadas tanto con el financiamiento del déficit
fiscal como con la actividad bancaria. El criterio restringido en
cambio, sólo incorpora las operaciones referentes al ámbito fiscal
directa o indirectamente. (Ver cuadros 4 y 5)
En el presente estudio, para fines de análisis se determinó
trabajar con el criterio de déficit cuasifiscal amplio. En este
entendido, para el período 1986-1990, fueron consideradas en la
medición del déficit cuasifiscal las siguientes operaciones:
a)

Los costos financieros del Banco Central provenientes de la
emisión de certificados de depósitos (CDs). Estos costos son

17
medidos por l o s i n t e r e s e s pagados por e l Banco Central a l a
tasa promedio de descuento contratada.
b)

El e n c a j e remunerado por e l Banco Central durante 1988 y 1989,
concepto que se mide por e l monto de i n t e r e s e s pagados sobre
e l encaje proveniente de d e p ó s i t o s d e l p i í b l i c o . Este c o s t o se
h a l l a incorporado en l o s i n t e r e s e s pagados por l a c o l o c a c i ó n
de CDs^ debido a que e l gobierno determinó remunerar hasta un
cincuenta por c i e n t o d e l encaje de los bancos, precisamente
mediante la u t i l i z a c i ó n de CDs del Banco C e n t r a l » En los
primeros seis meses de 1989 ^ este mecanismo de remuneración de
encaje s e f u e anulando paulatinamente^ incorporéndose nn

proceso d e r e m u n e r a c i ó n d e excedentes d e la banca antes qae

remuneración de e n c a j e ,

c)

Los gastos incurridos p o r el Banco Central^ debido a la
asistencia de bancos en liquidación. I A S cifras en este caso
corresponden a la estimación del costo neto en que incurrió el
ents emisor^ como diferencia entre los pagos realizados p o r
las obligaciones d e los bancos en quiebra y las recuperaciones
futuras tanto de
cartera como de venta de activos fijos.
Los costos financieros netos del Banco Central provenientes de
las lineas d e crédito de desarrolloo
medición consiste en
la diferencia entre los intereses pagados al exterior p o r las
diferentes lineas de financiamiento y los intereses recibidos

de los Intermediarios financieros a través de los cuales se
colocaron ios créditos de desarrollo.
e)

Los gastos a d m i n i s t r a t i v o s del Banco Central l i g a d o s al manejo
del crédito de desarrollo y a l manejo de c r é d i t o i n t e r n o . La
medición de estos c o s t o s corresponden a una estimación g l o b a l
de los gastos en servicios p e r s o n a l e s , servicios no p e r s o n a l e s

y materiales y suministros.
f

Los i n g r e s o s por i n t e r e s e s sobre c r é d i t o s otorgados a l SPNF.

g)

I ^ s ingresos por i n t e r e s e s netos sobre préstamos de l i q u i d e z
a l sistema f i n a n c i e r o .

h)

Las t r a n s f e r e n c i a s del BCB a l Tesoro General de l a Nación^ por
préstamos legalmente i r r e c u p e r a b l e s .

i)

Los c o s t o s f i n a n c i e r o s netos d e l Banco A g r í c o l a p r o v e n i e n t e s
del
créditc
de d e s a r r o l l o
especializado.
La
medición
corresponde a la d i f e r e n c i a e n t r e l o s i n t e r e s e s pagados t a n t o
al e x t e r i o r como a l Banco Central por l a s d i f e r e n t e s l í n e a s de
financiamiento y l o s i n t e r e s e s r e c i b i d o s de l o s p r e s t a t a r i o s
finales.

j)

Les costos administrativos del Banco .agrícola por e l manejo
del crédito de desarrollo e s p e c i a l i z a d o . La medición en e s t e

18
casos corresponde también a los gastos totales realizados por
el banco en servicioB personales, servicios no personales y
materialas y suministros. .
k)

Las transferencias otorgadas por el x»anco Ágriculd al sector
privado, debido a la cartera irrecuperable. Este costo es
medido por el wonto de previsiones para cuentas incobrcú3les
realizadas en cada gestión.
3.4.1

Déficit cuasifiscal consolidado

El cuadro que sigue, resume la estimación del déficit cuasifiscal
según las operaciones antes mencionadas.
CUACRO 4
R E a « E « OE U ESTIHACIOM BEL DEFICIT O M S I F I S a i :
(en BÍtes de B s )
COJCEPTO
1.Intereses tSs del BCB (2)
Del cual «eauner.encaje
2.Intereses Crsd.BCB a SPNF
3.Int.Ket.Cred.BCB Sist.Fin.
4.Trarísferencias del BCB
5.Gtos.Finane.netos F.Des.BCB
6.Gtos.A(ár.in.BCB Fin.Desarr.
7.Gtos.netos Operación B ^
Del cual Transf.Cart.lrrecu.
8.DEFICIT OJAEIFISCAL ísaplsa)
Henos: 3.Int.ti.Cred.Sist.Fin.
9.DEF.CUASIFISCAL (Restrir^.)
10.PIB (Enillones de Bs)
11.DCF aiílÍ8)/PlB tX
12.DCF (restringida)/PIB (S)

1986
1.785

1987

1^-1990

1988

1990 (1)

3,608

17,663
2S,é«2
56,522
2,185
6,365
(6.412) (14,155) (20,624)
(9,315)
(6.513)
0
0
220)
(1,653)
(948)
896
0
52,978
11,910
483
3,369
(5,527)
(20,613) (23,119)
8,332
3,089
3,164
3,945
3,942
3,661
6,951
25,210
13,590
43,105
1,570
12,625
29,032
41,998
46,963
16,536
9.678
66,059
9,593
63,330
31,656
0
0
C220)
(1,653)
(948)
9,678
66,059
63,550
11.246
32,«04
7,345.6
8,554.8 0,211.0 12,077.2 14,416.5
0.13
0.77
z.éz
0.08
0.22
0.13
0.77
0.62
0.09
0.23

FUENTE: BAKCO CEWTRAL DE SOLIVIA y UDAPE.
Notas:
(1) Cifras proyectadas sobre (a base de la fnfor»sc56n ofaser^sda er» el i^-iaer
seaestre y U inforr-acíón del prt^reraa firwTciero.
(2 Los intereses pera 1986 cerresporeten a les internes pegados por valores ORÍtides
pera la seguridad social eon las siisnas características gite los ns
3. CorrespOTde a la diferencie entre los Intereses pagados por
depós i tos
y los intereses recibidos psr préstanos al s i s t ^ a financiero.
4. Corresponde a tes pérdidas por le liquidación de barjcos y las transferencias
al Tesoro Generaí de le Ksción.
5. Corresponde s le diferencia entre los intereses pagados por tos recursos
externos y los ingresos recibidos por el finarjciemíento de desarrollo.
6. Corresponde a los gastos adtaínistrativos fe tas Gerencias de Desarrollo y
«oneda y Crédito.
7. Corresponde e la diferencia entre el total de gastos financieras y
ssininistrativos y los ingresos financieros por el crédito de desarrollo.

Como se puede apreciar, durante el período 1986-1990, el déficit
cuasifiscal en el caso boliviano, básicamente se debió a gastos
transitorios realizados por e l Banco Central como consecuencia de
la asistencia a bancos en quiebra y a transferencias de capital del
Banco Agrícola hacia e l sector privado producto de su cartera
irrecuperable. Al margen de estas pérdidas, existe un componente

19
permanente en el déficit cuasifiscal y que es motivo de
preocupación, el costo por intereses que proviene de la emisión de
CDs del Banco Central, aspecto que será analizado más adelante.
Los gastos transitorios del Banco Central y las transferencias del
Banco Agrícola, se hacen evidentes en los últimos tres años, cuando
a partir de 1987 en el marco de la liberalización de precios y a
través del Decreto Supremo No.21660, se trata de sanear el sistema
financiero y por tanto las finanzas de las
instituciones
financieras estatales.
En este entendido, como ya se habla manifestado, fueron declaradas
en quiebra cuatro instituciones financieras comerciales y un banco
especializado (Banco de la Vivienda). Con el fin de mantener la
confianza del público en el sistema financiero, el Banco Central
tuvo que asistir a los acreedores de estos bancos y producto de las
mayores obligaciones que el retorno de sus activos, incurrió en un
costo neto que se erogó en los años 1987 y 1988, representando
alrededor de $us 24 millones.
Con relación a los gastos netos de operación de las actividades de
financiamiento de desarrollo del Banco Agrícola, se puede apreciar
que las pérdidas, sobre todo de los años 1987 a 1989, se deben
fundamentalmente a las transferencias de capital provenientes de la
cartera irrecuperable. Si se deducen estas
transferencias, las
operaciones del Banco Agrícola podrían presentar en algunos
períodos resultados superavitarios.
Los montos elevados de transferencias del Banco Agrícola para los
períodos 1987 a 1989, se explican debido a que esta institución
tuvo que acelerar la tasa de previsión sobre cuentas incobrables en
atención al D.S. No. 21660. Como contraparte de la imputación de
estas pérdidas, el decreto establecía a objeto de sanear las
finanzas del banco, que el gobierno se haría cargo de la deuda
contraída hasta junio de 1987, en un monto equivalente a $us 64.2
rallones. De aquí que el Banco Agrícola no fué declarado en
quiebra.
Es decir, como consecuencia de la aplicación del Decreto Supremo
mencionado, las finanzas del Banco Agrícola paulatinamente irían
mejorando ya que quedó liberado de la mayor parte de sus
obligaciones ^ se instituyó la otorgación de créditos con
rcantenimiento de valor. Esto podrá ser apreciado en la estisación
que e realiza más abajo para 1990. lío obstante, como se manifestó
antes, el elevado grado de morocidad observado en su cartera
continuará incidiendo adversamente sus finanzas en el futuro.
Sin duda, en las actuales circunstancias el componente más
importante del déficit cuasifiscal resulta ser el costo neto
incurrido por el Banco Central en el pago de inter ases por la
emisión de CDs. Como s e puede v e r en el cuadro No.4, este costo fué

20
creciendo, en 1989 respecto a 1988 en 33% y entre 1990 y 1989 en
139%.
Por último, los gastos netos de operación de las actividades de
financiamiento de desarrollo del Banco Central, constituyen un
componente qise esta incidiendo positivamente en las finanzas del
ente emisor en los dos últimos años, lo que se explica por la
aplicación de la Nueva Política Económica, que elimino la
otorgación de crédito subsidiado por parte del Banco Central,
Se recordará que se determinó pasar el riesgo de la no recuperación
del
capital
enteramente
a
los
intermediarios
financieros,
instituyéndose la otorgación de créditos sólo con claúsula de
mantenimiento de valor y/o en moneda extranjera. La tasa de interés
que cobra el Banco Central a las 3CI»s resulta sér la LIBOR y en
general supere al costo financiero de las diferentes líneas.
3.4.2

Cálculo del déficit cuasifiscal del BCB

Los efectos del período hiperinflacionario que tuvo lugar en
Bolivia entre los años 1983-85 se reflejaron en la inestabilidad
cambiaría, en la pérdida de reservas internacionales, en tasas de
interés reales negativas y en incontrolables niveles del déficit
fiscal,
factores que en suma debilitaron la
intermediación
financiera.
Desde fines de 1985 a través de la implementación de la Nueva
Política Econóüiica como parte del programa de estabilización de la
economía, el país entró en un difícil proceso de control de los
desequilibrios e x t e m o s e internos.
Esta etapa de estabilización impuso nuevas normas al funcionamiento
del sistema financiero, donde al Banco Central se le otorgó no sólo
ciertas potestades sino también, se introdujo restricciones en las
acciones monetarias. En estas circunstancias, se llevó a cabo una
política monetaria y crediticia activa a través de la regulación
del volumen del crédito y de la liquidez del sistema bancario,
influyendo de este modo, a un nivel de demanda agregada que
propicie el desenvolvimiento de la economía, preservando al mismo
tiempo las condiciones de equilibrio del sector e x t e m o y la
estcú3ilidad de precios. Para ello, se introducen instrumentos de
regulación monetaria como los Certificados de Depósito, a través de
las operaciones de mercado abierto.
Con la finalidad de realizar este tipo de actividades se crea la
s\ibgerancia de operaciones de mercado abierto, que tiene como
función principal ejecutar las actividades de mercado abierto en
sus diferentes instancias, incluyendo la emisión de valores,
redención, liquidación y otras transacciones, efectuar proyecciones
del voliijr.en de las operaciones para evaluar su impacto en la
economía, así como proniover la formación de un mercado de valores.

21
La c o l o c a c i ó n de l o s CDs se r e a l i z a t a n t o a t r a v é s de l a Bolsa de
Valores coino de l a Subgerencia de l a s Operaciones de Mercado
A b i e r t o niediante siibasta p ú b l i c a , f a c i l i t a n d o de e s t e aodo e l n i v e l
de c o l o c a c i o n e s .
La implesentación de e s t e instrumento de r e g u l a c i ó n monetaria f u e
orientada a r e t i r a r e l exceso de Mcruidez d e l p ú b l i c o o de l o s
bancos, mantener l a p o s i c i ó n de r e s e r v a s i n t e r n a c i o n a l e s , m e j o r a r
l a captación de d e p ó s i t o s ( p o l í t i c a a c t i v a de l a s tasas de i n t e r é s )
a s í coitio también f i n a n c i a r l o s d e s e q u i l i b r i o s f i s c a l e s captando
recursos d e l s e c t o r p r i v a d o .
En f o m a simultánea a l a a p l i c a c i ó n de instrumentos e s t a b i l i z a d o r e s
de l a economia, se i n i c i ó e l proceso de f o r t i f i c a c i ó n de l a s
operaciones de fomento a l o s s e c t o r e s p r o d u c t i v o s , encaminando l a s
estructuras
productivas hacia l a r e a c t i v a c i ó n , en un contexto de l i b e r a l i z a c i ó n
de tasas de i n t e r é s .
Las c i r c u n s t a n c i a s comentadas anteriormente generaron un conjunto
de operaciones p a r a f i s c a l e s , cuyas c a r a c t e r í s t i c a s que s e d e t a l l a n
a continuación, permiten i n c l u i r l a s en e l c á l c u l o d e l DCF.
De l o s componentes d e l r e s u l t a d o o p e r a t i v o d e l Banco C e n t r a l ,
fueron s e l e c c i o n a d o s l o s conceptos que se consideran r e l a c i o n a d o s
con l a s a c t i v i d a d e s p a r a f i s c a l e s . En términos s i m b ó l i c o s e l DCF se
puede expresar de l a s i g u i e n t e manera:
DCF„ = i g  * G + ig* _ * G* + id* * SF, + i  * SF + i d c * CDs + LB
u
*
n
+ ODR + C
DCFq + ROD = DCF^
El c á l c u l o d e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l d e l BCB para e l p e r i o d o 19861990, se resume en e l cuadro 5.

22
COADRO 5
-^JiICIT CUASI - FISCAL DEL BAKCO CEWTRAL OE BOLIVIA (Er. miles de bolivianos)
1986
1957
198fi
1989
1990
FLUJO ANUAL FLUJO ANUAL FLUJO AKüAL FLUJO ANUAL FLUJO AMUAL*
INGRESOS
1. i u-SECTC» PUBLICO NO FItiAWCIERO
a) Ing. con Recursos Internos
Ingr. p/Ints. s/cart sector público
b ) Jng. COI Recursos Exteri*»
Ingr. p/!nts RiC-IDA
2. IKG.SISTEK¿ FIlíi.HCíERO
í) Ir2. con Recurscs Internos
Ingr. p/Ints. s/cart sistema finane

6,412.00
6,412.00
6,412.00
6,412.00
0.00
0.00
0.00
0.00
0.00

14,155.00
14,155.00
12,010.00
12,010.00
2,145.00
2,145.00
0.00
0.00
0.00

21,801.00
20,624.00
20,116.00
20,116.00
5ia.oo
508.00
1,177.00
1,177.00
1,177.00

12,753.00
9,315.00
8,707.00
8.707.00
608.00
608.00
3,438.00
3,438.00
3,438.00

9,860.00
6,513.00
6,056.00
6,056.00
457.00
457.00
3,347.00
3,347.00
3,347.00

EGRESOS
3. LIOUIDACIOÍC BAMCOS
OTROS CEPOSnOS REf^WERADOS
Ijresos Ints s/depósitos bancar.os
5. IKT.CERTIFICADOS DE DEPOSITO
bi Egresos Intereses CDs
6. CASTiWÍS OE TRAMSF. IRRECUPERABLE TCN
7. GASTOS ADK. MOKEDA Y CREDITO

4,467.00
o.oc
0.00
0.00
1,785.00
1,785.00
896.00
1,786.00

58,867.00
38,410.00
0.00
0.00
3,608.00
3,608.00
14,568.00
2,281.00

31,755.00
11,910.00
957.00
Í57.00
17,663.00
17,663.00
0.00
1,205.00

27,019.00
0.00
1,785.00
1,785.00
23,642.00
23,642.00
0.00
1,592.00

60,986.00
0.00
2,399.00
2,399.00
56,522.00
56,522.00
483.00
1,582.00

8. SUPERAVIT {DEFICl) CUAS!-FISCAL

1.945.00

44,712.00)

(9,934.00) (14,26£,.00) (51,126.00)

9. FIkiANCIACION PARA DESARROLLO (1)
a) ¡ngr.p/Camfsión finarte. Argentina
b} Ingr. p/Ints y Com.s/finen/desarr.
c) Inte. r»etos p/financ. desarrollo
d) Gallos A-áüip.ístrstivos Geren.Dessrr

(4,672.00)
215.00
1,401.00
(4,985.00)
(1.303.00)

0. DEFICIT CUAS:-FISCAL AMPLIA

(2,727.00) (40,849.00) (20,225.00)

Kef,5S: 2 OPtRAC. SISTERA ^INAtlClERO
MAS:
4 OTROS DEPOSITOS ^ENUMERADOS
11. DEFICIT CJASI-FISCAL RESTRINGIO*

0.00
0.00

3,863, 00 (10,291.00)
425, 00
460.00
10,931, 00
10,523.00
(5.879, 00) (19,315.00)
Í1,6M, 00) (1,959.00)

00

00

1,177.00
957.00

18,263.00
21,040.00
861.00
256.00
8,934.00
3,225.00
10,316.00 19,638.00
(2,350.00) (2,079.00)
3,997.00 (30,086.00)
3,436.00
1,785.00

(2,727.30) (40,549.00) (20,445.00)

3,347.00
2,399.00

2,344.00 (31,034.00)

FUcMTE: Gerencia de Contabilidad B.C.B., elaborado por Gerencia de Estudios Económicos
(1) En el riéro de Financiación p/Desarrollo no se dispone de información a nivel trimestral.
* Las cifras del II SEH/9G son proyectadas.

Ahora b i e n , l a s razones por l a s
conceptos dentro del DCF fueron l a s

que fueron
siguientes:

incluidos

estos

a)

I n g r e s o s por i n t e r e s e s y comisiones de préstamos a l SPNF con
recursos externos e internos ( G ) .
La incorporación de e s t e componente en e l c á l c u l o d e l DCF se
debe a que los organismos d e l SPKF c o n t a b i l i z a n l o s i n t e r e s e s
por préstamos f i s c a l e s en e l g a s t o c o r r i e n t e , l o q^je implica
l a necasidad de r e g i s t r a r l o s como l o s ingresos por p a r t e del
BCB.

b)

I n g r e s o s por i n t e r e s e s y comisiorjes de préstaüios a l
f i n a n c i e r o con recursos i n t e r n o s y externos ( S F ) .

sector

Este componente d e l DCF i n c l a y e l a s p r e s t a c i o n e s por l a f a l t a
coyur.tural de l i q u i d e z a l s e c t o r banc-^ric, que es una
operación c o n t r a r i a a l gasto q.ie re r e a l i z a por l a c o l o c a c i ó n

23
de
CDs
cuando
los
intermediarios
financieros
poseen
excedentes de l i q u i d e z .
Es d e c i r que l o s préstamos por
l i q u i d e z que en p r i n c i p i o son instrumentos monetarios se
incorporan en e l DCF, debido a que é s t a es una operación
s i m é t r i c a a l a e s t e r i l i z a c i ó n de fondos que presenta l a
c o l o c a c i ó n de l o s CDs.
c)

L i q u i d a c i ó n de bancos (LB)
El componente de l i q u i d a c i ó n está i n c l u i d o en DCF, debido a
que
se
constituye
en
una
pérdida
que
hubiera
sido
originariamente
de
los
depositantes
de
las
entidades
f i n a n c i e r a s quebradas y que f i n a l m e n t e asumió e l estado de
acuerdo a l a Ley General de Bancos y una Resolución
Ministerial.

d)

T r a n s f e r e n c i a s i r r e c u p e r a b l e s TGN (C)
En e s t e concepto, se considera l a pérdida o r i g i n a d a a l Banco
Central por l a d e c i s i ó n d e l gobierno de d e c l a r a r i r r e c u p e r a b l e
l o s fondos que en su momento l e f u e r o n o t o r g a d o s a l Tesoro
General de l a Nación (TGN).

e)

Depósitos
(ODR).

remunerados

por

las

operaciones

de

acreditivos

Dentro de e s t e rubro se contempla l o s e g r e s o s por prepagos de
l o s a c r e d i t i v o s documentarios r e a l i z a d o s por l o s importadores.
Este t i p o de a c t i v i d a d e s corresponde normalmente a sor función
de l o s bancos c o m e r c i a l e s , a u t o r i z a d o s a r e a l i z a r e s t a s
operaciones f i n a n c i e r a s de comercio e x t e r i o r .
f)

Egresos netos por i n t e r e s e s p r o v e n i e n t e s de l a emisión de l o s
c e r t i f i c a d o s de d e p ó s i t o ( C D  s ) .
La i n c o r p o r a c i ó n en e l DCF de e s t e instrumentos t í p i c o de
r e g u l a c i ó n monetaria como son l a s o p e r a c i o n e s de mercado
a b i e r t o , se debe a que l a s a c t i v i d a d e s p a r a f i s c a l e s comentadas
precedentemente generaron en su momento un exceso de base
monetaria que e l 3CB debió absorber colocando CDs en l o s
bancos y en e l p ú b l i c o . La iir.portancia de e s t e c o s t o , r a d i c a
en que es un sler:er)to permanente de c r e a c i ó n de d é f i c i t
c u a s i f i s c a l y puede tornarse muy p e l i g r o s o cuando l a magnitud
d e l endeudamiento interno d e l Banco C e n t r a l supere c i e r t o
limite.

g)

Resultado de l a s operaciones de d e s a r r o l l o
La i n c o r p o r a c i ó n de e s t e rubro obedece a l a f i n a l i d a d de
fomento de l a s a c t i v i d a d e s p r o d u c t i v a s para l a que f u e creada,
con e l manejo de programas e s p e c i a l e s de c r é d i t o .
Estas
o p e r a c i o n e s son administradas por e l BCB y t i e n e n un sistema

24
de c o n t a b i l i d a d e s p e c í f i c o y separado d e l r e s u l t a d o o p e r a t i v o
d e l BCB.
3.4.3

A n á l i s i s d e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l del BCB

Respecto a l a e v o l u c i ó n d e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l durante e l p e r í o d o
considerado, podemos a f i r m a r que é s t e observa un comportamiento no
unifory.e, donde e l o r i g e n se l o encuentra en l a
aparición
coyunturñl de algunos f a c t o r e s t r a n s i t o r i o s que e j e r c i e r o n p r e s i ó n
n e g a t i v a sobre su n i v e l , como s e r l a l i q u i d a c i ó n de bancos y l o s
c a s t i g o s de t r a n s f e r e n c i a s a l TGN.
Es a s í que después de un
d é f i c i t pequeño de 2.7 m i l l o n e s de b o l i v i a n o s en e l año 1986 se
l l e g ó a uno de 40.8 m i l l o n e s de en 1987, debido p r i n c i p a l m e n t e a
que en e s t e p e r í o d o se l l e v ó a cabo l a l i q u i d a c i ó n de bancos que
c o n s t i t u y ó e l 63% d e l t o t a l de e g r e s o s , además de l a t r a n s f e r e n c i a
a l TGN de un monto i n p o r t a n t e de r e c u r s o s .
En e l año 1988, se r e g i s t r a un DCF menor a l año a n t e r i o r (20.2
m i l l o n e s de b o l i v i a n o s ) , como consecuencia de que l o s f a c t o r e s
t r a n s i t o r i o s van d e s a p a r e c i e n d o .
En las g e s t i o n e s 19£9 y 1990, l a s operaciones de d e s a r r o l l o
empiezan a mostrar r e s u l t a d o s f a v o r a b l e s , debido a l o s c r e c i e n t e s
montos r e c i b i d o s por concepto de i n t e r e s e s provenien-^es de l a
c o l o c a c i ó n de r e c u r s o s nuevos, s i t u a c i ó n que esta i n c i d i e n d o a l
l o g r o de menores n i v e l e s de d é f i c i t c u a s i f i s c a l ; i n c l u s o e l año
1989 p e r m i t i ó a l c a n z a r un r e l a t i v o s u p e r á v i t de 4 m i l l o n e s de Bs.
La n o t a b l e v a r i a c i ó n de DCF e n t r e 1989 y 1990, s e e x p l i c a
fundamentalmente por e l c o s t o p r o v e n i e n t e de l a c o l o c a c i ó n de l o s
CDs, e l mismo que se e l e v ó de 55.7% en 1988 hasta aproximadamente
e l 90% d e l t o t a l de g a s t o s p r o y e c t a d o s para e l c á l c u l o d e l DCF.
En l o que se r e f i e r e a l a t o t a l i d a d de l o s i n g r e s o s ,
éstos
observaron un incremento muy i n f e r i o r a l a e v o l u c i ó n de l o s g a s t o s .
El elemento más importante desde l a ó p t i c a de l o s i n g r e s o s fueron
los
i n t e r e s e s p r o v e n i e n t e s de l o s préstamos a l
SPNF, cuya
p a r t i c i p a c i ó n d e n t r o d e l t o t a l de l o s i n g r e s o s t i e n e una tendencia
descendente de 94.5% en 1988 a 66.0% en 1990.
Dentro d e l componente de i n t e r e s e s r e c i b i d o s d e l SPNF e x i s t e n dos
rubros: Cobro de i n t e r e s e s por f i n a n c i a m i e n t o d e l BCB con recursos
i n t e r n o s y cobro de comisiones por l a administración de fondos
p r o v e n i e n t e s de f u e n t e s e x t e r n a s . El f i n a n c i a m i e n t o i n t e r n o d e l BCB
a l SPNF e s t á d i r i g i d o p r i n c i p a l m e n t e a l TGN, comprendiendo tanto
l o s préstamos d i r e c t o s como también l a subrogación por esta
i n s t i t u c i ó n de r e c u r s o s o t o r g a d o s a l r e s t o d e l s e c t o r p ú b l i c o y en
menor medida a l o s préstamos a l a s empresas p ú b l i c a s .
El mecanismo de o t o r g a m i e n t o de
s e c t o r p ú b l i c o es e l s i g u i e n t e :

recursos

de o r i g e n

interno

al

25
a)

Préstamos f i s c a l e s cono un c r é d i t o e x c e p c i o n a l por e l p e r í o d o
de c a n c e l a c i ó n nayor a l o s 90 d í a s , p r e v i a d i s p o s i c i ó n l e g a l .

b)

C r é d i t o s en cuenta que se c o n s t i t u y e en a d e l a n t o s en cuenta
c o r r i e n t e , en v i s t a de l o s f u t u r o s i n g r e s o s presupuestados de
la i n s t i t u c i ó n p r e s t a t a r i a .
Esta fonna de c u b r i r
las
d e f i c i e n c i a s t r a n s i t o r i a s d e l TGN por p a r t e d e l BCB no puede
excBder d e l 10% d e l presupuesto d e s t i n a d o a l g o b i e r n o c e n t r a l
cdemás de que e l p l s z o de c a n c e l a c i ó n de e s t a o b l i g a c i ó n
interna no debería exceder más de 90 d í a s y en todo caso,
e s t a r e f e c t i v i z a d a antes d e l tér^iino d e l r e s p e c t i v o e j e r c i c i o
f i s c a l . Esta forma de o t o r g a c i ó n de c r é d i t o es propia para e l
TGN y tuvo v i g e n c i a hasta 1985, donde l o s s a l d o s acumulados
hasta esta facha fueron t r a n s f e r i d o s a l o s préstamos f i s c a l e s .
Debido a l a reducida capacidad de pago que c a r a c t e r i z a a l TGN
ésta i n s t i t u c i ó n se c o n s t i t u y e en e l p r i n c i p a l deudor moroso
d e l BCB dentro d e l SPNF, ya que l a p a r t i c i p a c i ó n de su s a l d o
deudor r e s p e c t o a l t o t a l s i g n i f i c ó 6 5 durante l o s años en
%
análisis.
El n i v e l d e l saldo deudor de l o s préstamos f i s c a l e s otorgados
por e l BCB a l a s i n s t i t u c i o n e s p ú b l i c a s t u v o una tendencia
c r e c i e n t e (2.5% de tasa de c r e c i m i e n t o a n u a l ) , demostrando que
se s i g u e contrayendo nuevos c r é d i t o s f r e n t e a l mínimo n i v e l de
amortizaciones y e x i s t i e n d o e l r i e s g o de l a no d e v o l u c i ó n de
e s t o s fondos.
SALDO DEUDOR PRESTAMOS FISCALES SPNF
m i l l o n e s de $ u s . ( l )
1986
411.7
1987
408.6
1988
417.1
1989
450.8
1990
453.1
(1) Fréstaroos contratados en moneda n a c i o n a l y con
mantenimiento de v a l o r .

Dentro d e l t o t a l de l a mera d e l SPNF hasta e l primer semestre de
1990, l a a d m i n i s t r a c i ó n c e n t r a l s i g n i f i c ó e l 99.8% de l o s recursos
otorgados en moneda nacional y con mantenimiento de v a l o r .
Dentro d e l componente de ingresos f i n a n c i e r o s r e c i b i d o s d e l sistema
f i n a n c i e r o se considera l o s i n t e r e s e s per préstamos por l i q u i d e z a l
sistema b a n c a r i o . Estos i n g r e s o s , se c o n s t i t u y e n en e l segundo
rubro de importancia creciendo su p a r t i c i p a c i ó n , l o que en p a r t e
puede s e r e x p l i c a b l e t a n t o por l a e v o l u c i ó n de l o s préstamos por
l i q u i d e z como por l a e l e v a c i ó n de l a tasa de r e d e s c u e n t o .

26
En r e j a c i ó n a l r e s u l t a d o de l a s o p e r a c i o n e s de l a G e r e n c i a de
D e s a r r o l l o se destacan l o s i n g r e s o s por i o s c r é d i t o s r e f i n a n c i a d o s .
El ECB adiT.initra d i f e r e n t e s l í n e a s de c r é d i t o de fv-antes e x t e r n a s
.3ID,
CAF,
=.anco Mundial
y
otros),
percibiendo
por
estas
c p e _ a c i o n e s una comisión (en promedio 1%), c a n a l i z a n d o a su v e z
e s t o s recursos a l o s s e c t o r e s productivos a t r a v é s de l o s I C I  s .
El c i f e r a n c i a l e n t r e l a t a s a de i n t e r é s d e l préstamo o r i g i n a l (que
a r i a e n t r e 4 y 6 % anual) y l a d e l r e p r é s t a n o a l a s I C I  s (LIBOR)
se c o n t a b i l i z a en forma separada, de manera que p o s t e r i o r m e n t e se
a d i c i o n a a l r e s u l t a d o de l a s o p e r a c i o n e s d e l BCB.
En l o s a:os 1987-90 e l BCB r e c i b i ó en t o t a l 380.7 m i l l o n e s de $us.
como ¿asarabolsos e x t e r n o s colocando a l a s I C I  s 417 m i l l o n e s de
$UE. (316.4 m i l l o n e s en moneda e;tranjera y 100.6 m i l l o n e s en
moneda n a c i o n a l ) .
Recursos de Financiamiento de D e s a r r o l l o
( M i l l o n e s de S u s . )
Desemb.Ext.
1987
1988
1989
1990

43.8
135.0
166.7
35.3

Fdos.Prop.
36.7
23.6
36.2
4.1

Colocaciones
ICIs
64.4
147.2
150.8
54.6

La p a r t i c i p a c i ó n de l o s i n g r e s o s por i n t e r e s e s y c o m i s i o n e s sobre
f i n a n c i a n i i a n t o de d e s a r r o l l o con r e c u r s o s p r o p i o s , e v i d e n c i ó una
t e n d e n c i a descendente a l o l a r g o d e l p e r i o d o , d e b i d o a l a p o l í t i c a
d e l Banco C e n t r a l de operar fundamentalmente con r e c u r s o s e x t e r n o s ,
de manera que no se p r e s i o n e a l a emisión m o n e t a r i a .
La l i q u i d a c i ó n de bancos en l o s años 87 y 88 s i g n i f i c ó una pérdida
neta de c a p i t a l para e l BCB de 50.3 i r i l l o n e s de Bs. (24 m i l l o n e s de
$ u s ) . Del t o t a l de l a s o b l i g a c i o n e s de l o s bancos en l i q u i d a c i ó n ,
l o s p a s i v o s con l o s d e p o s i t a n t e s s i g n i f i c a r o n 12.7% y se pudo
r e s a r c i r aproximadamente un 70% d e l t o t a l de l a s o b l i g a c i o n e s en
razón a l a r e c u p e r a c i ó n de l o s a c t i v o s .
3.5

El d é f i c i t c u a s i f i s c a l

para 1990

Sobre l a base d e l r e s u l t a d o f i n a n c i e r o devengado d e l BCB y BAB para
e l primer semestre y l a s p r e v i s i o n e s para e l segundo, se p r o y e c t ó
e l n i v e l d e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l para e l p r e s e n t e año que alcanza
a 0.22% d e l PIB (cuadro 4 ) .
El d é f i c i t c u a s i f i s c a l p r e v i s t o para e l 1990, se h a l l a e x p l i c a d o
c a s i en su t o t a l i d a d por e l c o s t o que p r o v i e n e de l a s o p e r a c i o n e s
de emisión de CDs. En 1989 l a p é r d i d a r e p r e s e n t ó s ó l o e l 0.20% d e l

27

PIBj, en cambio en l o s primeros s e i s meses de 1990 se ha
incrententado a 0.31%, lo cual denota un dinamisino en la u t i l i z a c i ó n
de
este
instnaaiento
básicameata
por
el
mayor volumen
de
colocaciones,
En r e l a c i ó n a l r e s u l t a d o de l a s operaciones de f i n a n c i a m i e n t o de
d e s a r r o l l o d e l Banco i^grlcola^ experimentó una mejora c o n s i d e r a b l e ^
en v i s t a ds que e s t a i n s t i t u c i ó n e s p e c i a l i z a d a , , no está corriendo
con l o s costos f i n a n c i e r o s relevasites ya que la mayor p a r t e de sus
o b l i g a c i o n e s pasaron a l Gobierno Céntralo I^a pérdida observada se
debe de nuevo, exclusivamente a l a s t r a n s f e r e n c i a s de c a p i t a l
realizadas
al
sector
privado
en
atención
a
la
cartera
irrecuperable.

t?toíta,i j 4. j . A Li -¿^C^fe

Con

ei

objeto

de

explicar

el

cambio

los

de

componentes

y

incidencia en el déficit cijasifiscal, en esta sección s e aplica

su
la

TTietodologia d e s a r r o l l a d a por Marshall y Schmidt acerca de l o s
determinantes d e l d é f i c i t f i s c a l en e l doctmento Un marco
a n a l í t i c o - c o n t a b l e para l a evaluación de l a p o l i t i c a f i s c a l en
América L a t i n a  .
Como se podrá r e c o r d a r , durante e l p e r í o d o 1987-1990 en e l caso
b o l i v i a n o , e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l estuvo e x p l i c a d o en gran p a r t e
por gastos t r a n s i t o r i o s d e l Banco Central r e l a c i o n a d o s ccn l a
l i q u i d a c i ó n de bancos y por t r a n s f e r e n c i a s d e l Banco A g r í c o l a a l
s e c t o r p r i v a d o r e s u l t a d o de l a c a r t e r a i r r e c u p e r a b l e . Por esta
razón, l a metodología de l o s determinantes se a p l i c a básicamente
como un e j e r c i c i o , para e l p e r i o d o 1987-1990, más que como un
instrumento para descomponer p e r í o d o t r a s p e r í o d o l o s f a c t o r e s que
i n c i d i e r o n en l o s cambios observados en e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l
global.
Con e s t e o b j e t i v o , se preparó e l cuadro  donde se descomponen l o s
d i f e r e n t e s conceptos de i n g r e s o s y gastos de operaciones que dan
l u g a r a l d é f i c i t c u a s i f i s c a l en v a r i a b l e s que l a s determinan*.
CUADRO £
COÍPOWEíiTE CUASIFISCAL DEL DEFICIT - SECTOR PUBLICO FINANCIERO BOLIVIANO
(como porcentaje del PIB y determinantes en términos nooiineles)
CCmCEPTO

1990 C D

1986

1987

1988

1989

IHGRESCS

0.4761

0.6253

0.5215

0.9290

0.7440

Intereses Fir^nc.Des.BCB
rípo de can¿:o cficiaí
Int.y Co(r..Fin.BCB $us
Tase de Interes
Saldo íinanc.Aplic.BCB

0,14S1
t.90
5,727
6.95
82,402

0.2A5?

0.2110
2.55

n.398£

0.3982

10,200
7.61
134,039

8.41
108,995

17,S94
9.31
192.204

18.05?i
0.70
18£/i15

Intereses s/credito SPNF
Tipo de cainbio oficial

0.0873
1.90
3,375
9.98
33,832

0.1655
2.06
6,8S3
10.31
66.793

0.2020
2.35
5,775
10.71
81,972

0.0771
2.69
3,461
11.16
31,024

0.0452
3.18
2,048
11.35
18,045

0.0000
1.90
0
14.97
0

0.0000
2.06
0
15.56
0

C.0115
2.35
501
14.95
3,350

0.0285
2.69
1,277
15.06
8.481

0.0232
3.18
1,053
15.1
6,970

;nt.y Com.fin.BZB Sus

Tasa de Interes
Saláo Fir^-K.Apiic.SPNF
Int.y Com.Fin.Sist.Financ.
Tipo ce caniiio oficial
Int.Y Con;.Fin.B-B ILIS
Tasa de Int.Y Corcis.
Saldo Financ.Aplic.S.f.

2.06

•i. 69

3.m

La información contenida en e l cuadro 6, p e r m i t i r í a a p l i c a r
l a metodología de l o s determinantes para c u a l q u i e r par de años
coaprendidos e n t r e 1986 y 1990.

29
CUADRO 6 (Continuaciín)
COM.POWtmE CUASi FISCAL DEL DEFICIT - SECTOR PUBLICO FIKAMCIERO BOLIVIANO
(como porcentaje del PIB y sSetermiMntes en términos nominales)
1936

1987

1988

Int.y Coni.Fin.Oes.BAB
Tipc de cambio oficial
Int.y Cocn.in.EAB
Tasa de Irt.y Coiais.
Saldo Financ.Desar.Sus

0.2407
1.90
9,305
11.95
77,865

0.2146
2.06
e,927
12.61
70,792

0.0970
2.35
4,216
13.41
31,440

0.4246
2.69
19,051
14.31
133,129

0.2774
3.18
12,577
14.70
85,556

Int.ganados por RIN CDs.
Tipc de canibio oficial
Int.sanados RIN CDs.íus.
Tasa de Interes
Saldo profli.CDs en Sus

0.0000
1.90
0
C.OO

0.0000
2.06
0
6.60
3,042

0.0000
2.35
985
7.73
12,750

c.oooo
2.69
1,581
7.22
21,895

0.0000
3.18
1,275
6.74
18,919

0.6078

1.3974

1.1417

1.0084

0.9636

Int.Fin.Ext.desarrollo BC8
Tipo de canbio oficial
Int.Fin.Ext.BCB RE $us.
Tasa de Interes
Saldo Fv^nc.Ext.Aplicado

0.1940
1.90
7,500
4.10
183,116

0.1806
2.06
7,513
4.10
183,238

0.2926
2.35
12,712
4.79
265,527

0.2281
2.69
10,236
5.14
199,065

0.2379
3.18
10,783
5.30
203,476

Int.C.Dep.Remn.BCB S.Fin.
Tipo de csBifcio oficial
I nt. s/0. D ep. Reinun. Sus
Tase de Interes
Saldo Depositos Aplicado

0.0000
1.90
0
6.85

0.0000
2.06
0
7.173

0.0094
2.35
407
7.98
5,103

0.0148
2.69
663
9.47
7,003

0.0166
3.18
754
9.87
7,643

Int.y Com.Fir.Des.BAB
Tipo de cambio oficial
Int.y Com.Fin.Ext.BAB Sus.
Tasa de Int.y Comis.
Saldo Financ.Aplicado

0.1088
1.90
4,206
6.95
60,516

0.0275
2.06
1,144
7.61
15,029

0.0025
2.35
109
8.41
1,295

0.0069
2.69
311
9.31
3,336

0.0260
3.18
1,180
9.70
12.164

Gastos Acinin.Fin.Desar.BCB
Precio promedio
VjltiTien de bienes

0.0421
100.00
3,089

C.0461
114.58
3,443

O.CilO
132.91
2,380

0.0326
153.08
2,575

0.0254
176.04
2,080

Gaitos Admin.Fin.Desar.BAB
Precio promedio
Volumen de bienes

0.0546
100.00
4,014

0.1424
114.58
10,634

0.1054
132.91
8,095

0.1413
153.08
11,150

0.1476
176.04
12,086

Tranferencias del BCB

0.0122

0.6193

0.1166

0.0000

0.0034

0.1719
11.2
112,650

C.3394
29.0
100,025

0.4113
48.1
87,244

0.3889
47.2
99,530

0.1147
16.0
103,300

0.0243
1.90
939.5
13.85
6,783

0.0422
2.06
1,754.4
14.40
12,184

0.1730
2.35
7,515.2
K.BO
5C,778

0.1958
2.69
8,783.6
15.10
58,170

0.3921
3.18
17,774.2
15.00
118,495

0.13.8

0.7722

0.6202

0.0794

0.2196

7,345.6

7,536.6

7,759.7

7,970.7

8.201.9

100.00

113.51

131.59

151.52

175.77

C0t;:EPT0

11. EGRESOS

Tranfs.Cartera Irreci^j.BAB
Tasa Previs.Ctas.Incobrab.
Cartera periodo pasada
Intereses por CDs
Tipo óe canijio oficial
r.tereses por CDs Sus
Tas» prcw,.descuento
Saldo promedio de CDs
III. DEFICIT CUASIFISCAL
?IB real (precios de 1986)
Deflactor lisplicito PIB

1989

1990 (1)

FUENTE: BANCO CENTRAL DE BOLIVIA y UDAPE, s c ^ e le base de U infonaacior,
contable del sisteae financiero publico. Anexo No. 5.

30
Los i n g r e s o s y c o s t o s f i n a n c i e r o s se descomponen en t r e s elementos:
Saldo deudor o acreedor r e l e v a n t e expresado en moneda e x t r a n j e r a
sobre e l cual se a p l i c a n l o s i n t e r e s e s , l a tasa media de i n t e r é s
contratada y e l t i p o de cambio. Esta última v a r i a b l e se i n c o r p o r a ,
en ra^ón a que l a mayor parte de l a s t r a n s a c c i o n e s f i n a n c i e r a s de
l a economía b o l i v i a n a se encuentran d o l a r i z a d a s , consecuentemente
l a s tasas de i n t e r é s se hallan contratadas en moneda e x t r a n j e r a . De
esta forma l o s i n g r e s o s y c o s t o s f i n a n c i e r o s previamente son
transformadas en d ó l a r e s .
Los g a s t o s a d m i n i s t r a t i v o s t a n t o d e l Banco Central como d e l Banco
A g r í c o l a se descomponen en dos v a r i a b l e s : volumen de g a s t o s y
p r e c i o promedio. Las t r a n s f e r e n c i a s d e l Banco A g r í c o l a por su
p a r t e , se descomponen en tasa de p r e v i s i ó n para cuentas i n c o b r a b l e s
y c a r t e r a t o t a l d e l banco a i n i c i o s de p e r í o d o .
La metodología de l o s determinantes d e l cambio en e l d é f i c i t , t r a t a
de e x p l i c a r l o s f a c t o r e s que i n c i d i e r o n en e l cambio d e l d é f i c i t
como p r o p o r c i ó n d e l PIB. El p r i n c i p i o sobre l a que se basa, es en
l a descomposición de l a v a r i a c i ó n t o t a l d e l d é f i c i t debido a l o s
cambios experimentados en l a s v a r i a b l e s denominadas determinantes.
La fórmula a p l i c a d a es como s i g u e :
(D/PIB), = (D/PIB)^., (1 + d - p i b + R)
donde:
D=
PIB=
d=
pib=
R=

N i v e l de d é f i c i t nominal
Producto i n t e r n o bruto nominal
Cambio porcentual en e l n i v e l de d é f i c i t nominal
Cambio porcentual en e l n i v e l d e l PIB nominal
F a c t o r de residuo que incorpora l a s segundas d i f e r e n c i a s y l o s
cambios simultáneos en e l n i v e l de d é f i c i t nominal y e l PIB.

Sin embargo, e l d é f i c i t nominal no es más que l a d i f e r e n c i a e n t r e
l o s g a s t o s t o t a l e s (G) y l o s i n g r e s o s t o t a l e s ( I ) y e l PIB nominal
es i g u a l a l producto e n t r e e l PIB r e a l (Y) y e? n i v e l de p r e c i o s
pr.cmedio. de. l a economía. (P)..
Considerando e s t o s cuatro elementos que son l o s determinantes d e l
d é f i c i t como proporción d e l PIB, la fórmula quedaría expresada como
sigue:
(D/FIB), = (D/PIB),., (1 + g donde:
9F i » Y/ P =

i -

y -

p + R)

Son l o s cambios p o r c e n t u a l e s de l o s g a s t o s t o t a l e s ,
de l o s i n g r e s o s , d e l producto r e a l y d e l n i v e l de
precios,
respectivamente.
Es d e c i r
son
los
deterrúinantes
del
caisbio experimentado
en el
déficit como proporción del PIB, desde e l p e r i o d o
(t-i) hasta el periodo t .

31
Este p r i n c i p i o se a p l i c a a cada una de l a s p a r t i d a s de i n g r e s o s y
gastos en que se descompone e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l .
Muchas
v a r i a b l e s que c o n s t i t u y e n detenninantes, aparecerán en d i f e r e n t e s
p a r t i d a s , un ordenamiento de e s t a s v a r i a b l e s p e r m i t i r á capturar l a
i n c i d e n c i a de l a s jilsmas en e l cambio d e l d é f i c i t t o t a l .
El cuadro que s i g u e , resume l a s i n c i d e n c i a s de l a s d i f e r e n t e s
v a r i a b l e s en e l cambio d e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l e n t r e l o s p e r í o d o s
1987 y 1990.

CUADRO 7
IKCIOcKCIAS DE LOS DETERKISATES OcL CAMBIO EK EL DEFICIT CUASIFISCAL
(como porcentaje del PIE y determinantes en tenainos noeiinales}
CONCEPTO
I. VARIABLES DE POLITICA
Tipo de car6fo oficial
Tasa :nt.R.Fin.Des.BCB
lasa Int.R.Fin.Des.BAB
Tasa lit.P.Fin.Des.BAB
Tasa Int.s/Cred.BCB a SPNF
Tasa l.-.t.s/Cred.BCE S.Fin.
Tasa Int.s/O.Dep.S.Financ.
Tasa prom.descuento CDs
Tasa Prev.Ctas.Incofa.BAB
Saldo Finarc.Aplic.SP«F
Volumen gasto ídntin.BCB
Volunen gasto Admin.BAB
ranferencias del BCB

11. VARIABLES

EXOG.EXTERNAS

Tasa Int.Fin.Des.Ext.BCB
Financ.Des.Externo BCB
III . VARIABLES EWOOGEHAS
Saldo Fín.Des.Otorg.BCB
Saldo Fin.Des.Ctorg.BAB
Saldo Fin.Des.Recib.BA6
Saldo Fin.BCB a S.Financ.
Ssldo
s-i K
Ssído pr®üetí!o CDs total
Salde C.Dep.S.Ftn.er BCB
.recio promedie Stos.BCB
Precio promecio Gtos.BAE

Csf-tere BAB sariooc pns^xv
PIB real
teflacior Implícito PIB

1987-90
(0.96H)
(C.2W9)
(0.0598)
(0.0356)
0.0000
(0.0168)
0.0000
0.0000
0.0018
(0.1522)
C.12D8
(0.0183)
0.0194
(0.6159)
0.0728
0.0528
0.0199
(0.1633)
(0.0953)
(0.0448)
(0.0052)
(0.0232)

C.OIéé
3.0247
0.C764
D.ort
ÍÍ;.C6B25
(0.6235)

IV. RESTO DE FACTORES

0.4993

V. TCTAL VARIACION DCF

(C.5526)

DEFICIT AtiTERIOR

0.7722

DEFICIT ACTUAL

0.2196

FUEKTt: BAHCO C E M R A L DE BOLIVIA y ISAPE, sobre ta base de la
inforaación contable del sisteaja fsranciero públicss.

32
Con el objete; de c o n o c e r los factores da p o l í t i c a económica^ los de
o r i g e n e x t e r n o y los factores e n d ó g e n o s q u e h a n d a d o l u g a r al
caiabio
en
si
déficit
cwasifiscal,
las
variables
han
sido
c l a s i f i c a d a s en c u a t r o gruposi variaiesi d e política^ v a r i a b l e s
e x ó g e n a s externasÍ, v a r i a b l e s e n d ó g e n a s y r e s t o S e f a c t o r e s que
tienen relación con 1© p a r t e residual d e la d e s c o m p o s i c i ó n d e los
d i f e r e n t e s c o n c e p t o s d e l déficit c u a s i f i s c a l ,
l a s v a r i a b l e s d e p o l í t i c a astprssan las a c c i o n e s del g o b i e r n o en
materia
áe
política
monetaria
y
fiscal.
Tarabién
se
hallan
i n c o r p o r a d a s en e s t e girupo las t r a n s f e r e n c i a s del B a n c o Central
o t o r g a d a s al s e c t o r p r i v a d o r e l a c i o n a d a s con la l i q u i d a c i ó n de
bancosj a s í c o m o la tesa d e p r e v i s i ó n p a r a el c a s t i g o cSe I S B
c u e n t a s Í2ícobrables r e l a c i o n a d a s con la c a r t e r a en aeora del Banco
Agrícolao
Las v a r i a b l e s e x ó g e n a s externas^ estén e x p r e s a d a s b á s i c a m e n t e psr
la t a s a de i n t e r é s internacional sobre c r é d i t o s de d e s a r r o l l © y yor
el f i n a n c i a n i e n t o e x t e r n o que r e c i b e el B a n c o Central«

Las v a r i a b l e s endógenas en cambio^ se r e f i e r e n a todos l o s f a c t o r e s
q\ae están r e l a c i o n a d o s con e l comportamiento de l o s agentes
económicos y de l a econoBía interna en general^ dentro de é s t o s se
puede s e ñ a l a r por e j e m p l o e l monto de CDs e f e c t i v a m e n t e demandados
por e l p ú b l i c o , e l n i v e l de p r e c i o s promedio de l a economía, l o s
montos de f i n a n c i a m i e n t o de d e s a r r o l l o demandados por l o s s e c t o r e s
productivos, e t c .
Como se observa en e l cuadro 7¡, l a disminución en e l d é f i c i t
c u a s i f i s c a l de 1987 a 1990 estuvo e x p l i c a d o básicamente por l o s
f a c t o r e s de p o l í t i c a , destancándose dentro de é s t o s e l descenso en
l a a s i s t e n c i a d e l Banco Central a l o s acreedores de l o s bancos
quebrados, l a disminución en l a tasa de p r e v i s i ó n para cuentas
i n c o b r a b l e s d e l BAB, e l t i p o de cambio y e l manejo de l a s t a s a s de
i n t e r é s d e l f i n a n c i a m i e n t o de desarrollo»
El primer

aspecto,

política,

su

estrictamente

presencia

se

debe

no c o n s t i t u y e
a

la

voluntad

una v a r i a b l e

de

del

©n

gobierno

p r e s e r v a r l a c o n f i a n z a d e l p ú b l i c o en e l sistema f i n a n c i e r o y la
mayor p a r t e de l o s c o s t o s por e s t e concepto se erogaron en 1987.

El segundo a s p e c t o , t i e n e que v e r con l a s a p l i c a c i ó n d e l D.S. 21660
que i n s t i t u y ó e l aumento en l a tasa de p r e v i s i ó n para e l BAB
precisamente
en
los
años
1987
a
1S89,
regularizándose
p o s t e r i o r m e n t e e s t a t a s a para 1990,
Los f a c t o r e s e x t e r n o s ^ jugaron un p a p e l c o n t r a r i o a l a s variables
de p o l í t i c a . En e f e c t o , l a i n c i d e n c i a de é s t o s t i e n d e a incrementar
e l d é f i c i t que s e íiabia observado en 1987, d e s t a c á n d o s e l a tasa de
i n t e r é s pagada por e l Banco Central por e l f i n a n c i a m i e n t o e x t e r n o .

33
así COB© el Monto de desembolsos externos para finariciamient© d @
E K rslación a las variables endogenasj, su incidencia en el déficit
cnasifiscal fue el Á® aminorar BU nivel a través del períedo
considerEdOo
Los factores aás importantes para est® efecto
constituyeron los saldos de finariciamiento de áesarrollo^ el ni-y-el
de precios y el coaportamiento del product© realc
Sin eíabargo^ @1
comportamiento de la variable saldo promedio de colocaciones de CDs
en el público^ ha sido ra factsr que ha incidido negativamente
tendiendo hacia el crecimient© c2el déficit cuasifiscalo
lIíOs mayores aeseiaboisos otorgados tawto por si Banco Central ue:^
por al Sajjco Agrícola por concepto de créditos de desarrollo,,
tienen bu explicación en el auaento áe disponibilidad de reciarsDs
exteriros que recibió el pais y la mayor demanda por parte del
productivo, Consecuenteinentej los ingresos finaae.ieros ae
3st£G ir.stituciones mejoraron notablemente en relación a los
uostof ya que los préstamos nuevos del Sanco Central an
COñOíilCX oríes no subsidiarias empezaron a dominar ls operaaioneK y
2 as obligaciones del Banco Agrícola paulatinamente pasaron a
constituir pasivos del gobierno»
SI coroportamisnto señalado anteriorments tiene relación tanto con
la evolución del producto real como con la del nivel de precios.
Desde 1987, la a c t i v i d a d económica empegó a laejorarj de manera gue
el c r e c i m i e n t o o b s e r v a d o en l a s d i f e r e n t e s a c t i v i d a d e s en un
c o n t e x t o de e s t a b i l i d a d , i n f l u y ó p o s i t i v a m e n t e en l a s f i n a n z a s d e l
s e c t o r p ú b l i c o f i n a n c i e r o ; , c o n t r a r i o a lo a c o n t e c i d o d u r a n t e l o s
p r i m e r o s c i n c o años de l a década de l o s o c h e n t a »
4 u2

laplicaeiones
cuasifisoal
•í.2.1

de

política

acoaomice.

€el

aéficit

Las v a r i a b l e s úe p o l í t i c a en l o s d e t e r m i n a n t e s
d e l cambio en @1 d é f i c i t c u a s i f i s c a l

2n relación a las variables de política gas iian afectado al cambio
en el déficit cuasifiscal ¿ura:nts al periodo :;9B7-1990; es
necesario realizar
.-.os
En p r i m e r lugar^, t a l como se t i e n e d e f i n i d o a l d é f i c i t c u a s i f i s c a l
( c r i t e r i o a m p l i o ) , l a p o l í t i c a c a n b i a r i a ha i n c i d i d o p o s i t i v a m e n t e
h a c i a e l l o g r o de un menor n i v e l de d é f i c i t c u a s i f i s c a l j , como
consecuencia
de que c a s i
la
totalidad
de l o s p r e s t a m o s
se
e n c u e n t r a n c o n t r a t a d o s con c l u s u l a de m a n t e n i m i e n t o d e v a l o r .
Esto
e s que e l r é g i m e n de t i p o de cambio a d m i n i s t r a d o ha permitido t e n e r
más i n g r e s o s que c o s t o s en l a s a c t i v i d a d e s p a r a f i s c a l e s ^ a s i l o
m a n i f i e s t a n l o s r e s u l t a d o d e l c u a d r o 7 a c e r c a de l o s d e t e r m i n a n t e s
en e l cambio d e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l .

34
La l e c c i ó n que surge de e s t a o b s e r v a c i ó n , e s que cuando l a s
o p e r a c i o n e s f i n a n c i e r a s se encuentran a l t a m e n t e d o l a r i z a d a s y las
o p e r a c i o n e s en moneda e x t r a n j e r a d e l s e c t o r p ú b l i c o f i n a n c i e r o
p r e s e n t a n r e s u l t a d o s s u p e r a v i t a r i o s , s e d e b e r l a propender a no
mantener f i j o e l t i p o de cambio, s i n o que vaya a j u s t á n d o s e de
acuerdo alguna r e g l a , por e j e m p l o en una t a s a i g u a l o s u p e r i o r a la
t a s a de i n f l a c i ó n i n t e r n a .
Un segundo a s p e c t o que se deduce d e l c á l c u l o de l o s determinantes
d e l cambio en e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l , e s que l a l i b e r a l i z a c i ó n de
l a economía y conforme a é s t a , e l e s t a b l e c i m i e n t o de t a s a s de
i n t e r é s de c r é d i t o s de d e s a r r o l l o indexadas a l t i p o de cambio,
impactaron p o s i t i v a m e n t e en l a s f i n a n z a s d e l SPF y p o r t a n t o
i n c i d i e r o n a un menor n i v e l de d é f i c i t c u a s i f i s c a l . La importancia
de l a p o l í t i c a de t a s a s de i n t e r é s s o b r e c r é d i t o s de d e s a r r o l l o
a p l i c a d a durante e l p e r i o d o 1987-1990, r a d i c a en l a d e s a p a r i c i ó n
p a u l a t i n a d e l c r é d i t o subsidiado que e x i s t í a en e l pasado.
Las
o p e r a c i o n e s de f i n a n c i a m i e n t o de d e s a r r o l l o d e l Banco C e n t r a l en
l o s dos ú l t i m o s años (1989-1990) a r r o j a n r e s u l t a d o s s u p e r a v i t a r i o s .
Las v a r i a b l e s que i n t e r v i e n e n en e l c o s t o p o r l a c o l o c a c i ó n de CDs
d e l Banco C e n t r a l , c o n s t i t u y e n elementos p o t e n c i a l e s de d é f i c i t s
c u a s i f i s c a l e s permanentes. No s o l o e l volumen de CDs e m i t i d o s
durante 1987-1990 ha a f e c t a d o negativamente l a s f i n a n z a s d e l SPF,
s i n o también l a tasa de descuento. En a t e n c i ó n a e s t a s i t u a c i ó n en
l a s e c c i ó n que s i g u e , se r e a l i z a un a n á l i s i s de l a s i m p l i c a c i o n e s
que puede t e n e r e l uso a c e l e r a d o de e s t e instrumento s o b r e e l
programa f i n a n c i e r o .
4.2.2

Iniplicaciones del uso de los Cds en el programa
finemciero

Los r e c u r s o s que capta e l Banco C e n t r a l p o r l a c o l o c a c i ó n de l o s
C e r t i f i c a d o s de D e p ó s i t o s t i e n e n o b j e t i v o s de cumplimiento de metas
d e l programa f i n a n c i e r o d e l g o b i e r n o .
Los c r i t e r i o s para la
c o l o c a c i ó n de CDs, en g e n e r a l se h a l l a n r e l a c i o n - d o s con problemas
f i s c a l e s y de a j u s t e e x t e r n o , mantenientíosé d e n t r o d e l area de
r e g u l a c i ó n monetaria y o r i g i n a n d o un c o s t o f i n a n c i e r o cada v e z más
c r e c i e n t e . Esta o b s e r v a c i ó n puede s e r i l u s t r a d a , en e l cuadro que
s i g u e , a l r e l a c i o n a r l o s CDs c o l o c a d o s p o r e l Banco C e n t r a l , e l
c o s t o p o r e l pago de i n t e r e s e s y e l comportamiento d e l c r é d i t o
interno neto al sector público.

35
CUADRO 8
EMISION TOTAL DE CERTIFICADOS DE DEPOSITO (CDs) DEL BANCO CENTRAL
Y EL CREDITO INTERNO NETO AL SECTOR PUBLICO
(en m i l e s de Bs)
CONCEPTO
1.Monto
2.Costo
3.Costo
4.Flujo
5.Flujo

emisión CDs
por i n t e r e s e s CDs
CDs/PIB (%)
de Cred.N.S.Pub.
Cred.N.S.Pub/PIB(%)

1987
12167
3608
0.04
398664
4.7

1988

1989

50778
17663
0.17
327300
3.2

51638
23642
0.20
592900
4.9

1990(1)
57478
25422
0.35
62909

1.8

FUENTE: Información de SAFCO, BCB y UDAPE.
(1) Estimación primer semestre
Los CDs que emite e l Banco C e n t r a l reditúan una tasa de descuento
s i m i l a r o s u p e r i o r a l a tasa de i n t e r é s pasiva d e l sistema
bancario, son contratados t a n t o en moneda nacional (con una tasa de
descuento promedio a c t u a l de 32.5%), como en moneda e x t r a n j e r a y
con mantenimiento de v a l o r (con una tasa promedio actual de 15%).
Sin embargo, dada l a a l t a d o l a r i z a c i ó n de l a economía b o l i v i a n a , l a
estructura de l a c o l o c a c i ó n de CDs se h a l l a dominada por l o s de
moneda e x t r a n j e r a (un 75% d e l t o t a l ) .
Actualmente se observa una
tendencia a mejorar l a p r e f e r e n c i a d e l p ú b l i c o por l o s CDs
contratados en moneda n a c i o n a l , en v i s t a de l a s acciones de
p o l í t i c a de t a s a s de i n t e r é s que e s t a l l e v a n d o a cabo l a autoridad
monetaria.
Cuando se observa en l a s cuentas monetarias d e l Banco C e n t r a l ,
c r e c i m i e n t o s e x c e s i v o s en e l c r é d i t o a l SPNF debido a d e s a j u s t e s
f i s c a l e s , y por t a n t o , una e l e v a d a p a r t i c i p a c i ó n de l o s a c t i v o s
domésticos en e l t o t a l , se c o r r e e l r i e s g o de no cumplir con l a s
metas programadas de acumulación de r e s e r v a s i n t e r n a c i o n a l e s netas
y de endeudamiento i n t e r n o d e l SPNF. Consecuentemente, s e r e c u r r e
a l a emisión de mayor volumen de CDs, a t r a v é s de l a u t i l i z a c i ó n de
una mayor tasa de descúeñtó, como i n c e n t i v o . Esto p e r m i t i r é
recuperar f i n a l m e n t e , l o s n i v e l e s deseados de acumulación de
r e s e r v a s i n t e r n a c i o n a l e s n e t a s y m o d i f i c a r l a composición de l o s
a c t i v o s domésticos d e l Banco C e n t r a l .
No obstante, e l mecanismo de a j u s t e d e s c r i t o anteriormente a
im.plicado un c o s t o para e l Banco C e n t r a l , expresado por e l pago de
i n t e r e s e s a l a tasa de descuento c o n t r a t a d a . De no haberse
i n c u r r i d o en e l d e s a j u s t e f i s c a l se hubiera e v i t a d o e s t e c o s t o , de
aquí que corresponde imputar l a pérdida i n c u r r i d a como de c a r á c t e r
cuasifiscal.
El instrumento de l o s CDs, e s t a siendo u t i l i z a d o actualmente en
forma s i s t e m á t i c a , por l o que se hace n e c e s a r i o i n v e s t i g a r sus

36
e f e c t o s no s ó l o sobre e l c o s t o i n c u r r i d o , s i n o fundamentalmente por
sus i m p l i c a c i o n e s que representa en l a e f e c t i v i d a d de l a s p o l í t i c a s
iTiOiietaria y f i s c a l .
S i partimos de l a indentidad c e n t r a l d e l modelo de programación
f i n a n c i e r a (balance monetario d e l Banco C e n t r a l ) y consideramos l a s
c a r a c t e r í s t i c a s a c t u a l e s de l a economía b o l i v i a n a (economía pequeña
y a b i e r t a , con régimen de t i p o de cambio administrado - c r o w l i n g
peg-,
bajo desarrollo
del
sistema
financiero
y
altamente
d o l a r i z a d a ) , f á c i l m e n t e puede c o n c l u i r s e que e l uso i n t e n s i v o de
l o s CDs puede t e n e r e f e c t o s macroeconómicos a d v e r s o s .
Para e s t o , se p a r t e de l a premisa de que e l c o s t o i n c u r r i d o por e l
Banco Central por l a s operaciones de emisión de CDs es una fuente
de expansión monetaria y por t a n t o , implica una p r e s i ó n sobre l o s
recursos que puede generar e l i n s t i t u t o emisor en moneda nacional
y sobre e l n i v e l de r e s e r v a s i n t e r n a c i o n a l e s .
La ecuación c o r r e s p o n d i e n t e a l balance monetario d e l Banco Central
en su forma reducida, e s :
(1)

EM = RIN + CIN

donde: EH es l a base monetaria, RIN l a s r e s e r v a s
netas y CIN e l c r é d i t o i n t e r n o n e t o .

internacionales

El c r é d i t o i n t e r n o n e t o por su p a r t e , se desagrega en:
(2)

CIN = CNSP + CNSF + OAN

donde: CNSP e s e l c r é d i t o neto a l s e c t o r p ú b l i c o no f i n a n c i e r o ,
CNSF e l c r é d i t o neto a l sistema f i n a n c i e r o y OAN o t r o s a c t i v o s
n e t o s , donde se incluyen l a s cuentas d e l p r o p i o Banco C e n t r a l .
En términos de f l u j o s , l a s i d e n t i d a d e s
e s c r i t a s muy similarmente, como:

(1)

y

(3)

pueden

ser

FEM = FRIN + FCIN

(4)

(2)

FCIN = FCNSP + FCNSF + FOAN

donde l a l e t r a F que antecede,
correspondiente.

significa

cambio en l a

variable

Por o t r a p a r t e , de acuerdo a l d e s t i n o o l a c r e a c i ó n de p a s i v o s d e l
Banco C e n t r a l , l a base monetaria puede s e r expresada como:
(5)

EK = C

donde: C es e l c i r c u l a n t e en poder d e l p ú b l i c o y de l o s bancos.

.Xzoru

costo
a?.

df!

T-spreserit® ®1 pago do
nacín:.^!, so

©a

por Ir.
ciziinAñíü

• • ^ i t r a i qra^. vs. ser expresada por b1 lado de l©s ipasiws en
••no-tra
jcj y pos ©1 lado ü l o s
activos ¡
^
ta aaysr
es
sndeudamieKít®
del
ssctor
públiso
consol idado^
esto
un
endeudamiento del propio Banco Central ^ que postsriorBente incidirá
en una disminución de su patrimonio neto» Por tanto^ en términos de
flujos^ el término otros activos .netos puede ser escrito cornos

(4) FOAN = OFOAN + i CDs
donde: i representa l a tasa media de descuento que paga e l Banco
Central p o r

los

certificados de depósitOj, CDs el monto t o t a l

de

certificados de d e p ó s i t o s y OFOAN el f l u j o de o t r o s a c t i v o s n e t o s
por otros conceptos.
^ medida que se i n c e n t i v e a l o s demandantes con una mayor tasa de
descuento^ se podrá e m i t i r un mayor volumen de CDs, t a n t o en moneda
nacional como en moneda e x t r a n j e r a . El e f e c t o de e s t a s i t u a c i ó n ,
será un aayor monto de erogación por concepto de pago de i n t e r e s e s
(i CDs), consecuentemente aumentará e l c r é d i t o i n t e r n o n e t o , como
parte de un conjunto de o t r o s f a c t o r e s .
Por o t r a p a r t e , e l e f e c t o expansivo d e l pago de i n t e r e s e s sobre l a
emisión monetaria se manifestará por e l l a d o de l o s p a s i v o s , en
mayor c i r c u l a n t e ( C ) «
Si l o s agentes económicos no desean mantener cantidades a d i c i o n a l e s
de dinero^, es d e c i r se encuentraban s a t i s f e c h o s con e l n i v e l de
demanda a n t e r i o r a l a erogación de r e c u r s o s por p a r t e d e l Banco
Central por concepto de i n t e r e s e s por CDs en moneda n a c i o n a l , e l
exceso de c i r c u l a n t e va generar mayor demanda de divisas cor lo que
las re?=ervas i n t e r n a c i o n a l e s tenderán a d i s m i n r i r . En e s t a s
circunstancias, s i e x i s t e n s u f i c i e n t e s r e s e r v a s i ? : t e r n a c i o n a l e s ,
•;itj.ariñr. que no siempre es e l caso de l a economía b o l i v i a n a , l a
pérdida d*^ reservas podrá ser s o s t e n i d a , pero no por mucho tiempo,
precisamente debido b que
pregraEacdá:^ f i n a n c i e r a determina un
loivel deseado de reservas internacionales o una meta.
La c o l o c a c i ó n de CDs continuará hasta el punto sn que su demanda s e
detenga. Sin embargo cuandc esto ocurra, la magnitud d e l c o s t o por
la emisión de CDs será de importancia, i n f l u y e n d o l a pérdida de
r e s e r v a s en l a tasa de devaluación d e l b o l i v i a n o y por t a n t o en l a
tasa de i n f l a c i ó n .

^ Lo cual es muy probable en l a economía b o l i v i a n a debido a
l a a l t a d o l a r i z a c i ó n que experimenta.

3B

5.

•pmmcimíMB

ccMCLmmmB

Los a s p e c t o s d e s a r r o l l a d o s en las s e c c i o n e s
arribar a l a s siguientes conclusionesí

anteriores

penrtiten

a)

Desde e l punto de v i s t a d e l Banco C e n t r a l , s e ha e n f r e n t a d o
con dificultades en la aplicación d e l c o n c e p t o de d é f i c i t
cuasifiscal.
D i f e r e n t e s trabajos c o n s i d e r a n como d é f i c i t
c u a s i f i c a l a l r e s u l t a d o o p e r a t i v o d e l Banco C e n t r a l . Este
c r i t e r i o no f u é a p l i c a d o en e l c a s o b o l i v i a n o , s e c o n s i d e r ó en
cambio, s ó l o algunas p a r t i d a s d e l r e s u l t a d o o p e r a t i v o d e l
Banco C e n t r a l , l a s mismas que se asximen t i e n e n r e l a c i ó n con
l a s a c t i v i d a d e s p a r a f i s c a l e s y son l a s que dan o r i g e n a l
déficit cuasifiscal.

b)

T a l como s e d e f i n i ó e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l en e l
caso
b o l i v i a n o , se e n f r e n t ó con dos d i f i c u l t a d e s .
P r i m e r o , que e l
Banco C e n t r a l
r e a l i z a una s e r i e de a c t i v i d a d e s que se
c o n s i d e r a n no m o n e t a r i a s , y p r e c i s a m e n t e e l r e s u l t a d o de e s t a s
actividades
determinó
el
concepto
amplio
de
déficit
c u a s i f i s c a l a que se hace r e f e r e n t i a en l a s e c c i ó n 3 . 4 .
En
e s t a s a c t i v i d a d e s no m o n e t a r i a s , e x i s t e n o p e r a c i o n e s b a n c a r i a s
que t r a d i c i o n a l m e n t e ha e j e c u t a d o e l Banco C e n t r a l de B o l i v i a ,
e s t a s s o n l o s i n t e r e s e s y c o m i s i o n e s r e c i b i d o s por l o s
préstamos a l sistema f i n a n c i e r o y l o s i n t e r e s e s pagados sobre
o t r o s d e p ó s i t o s d e l sistema b a n c a r i o . La no i n c l u s i ó n de e s t a s
o p e r a c i o n e s determinó e l concepto  r e s t r i n g i d o  de d é f i c i t
c u a s i f i s c a l r e f e r i d o también en l a s e c c i ó n i n d i c a d a a r r i b a .

c)

La segunda d i f i c u l t a d , p r o v i e n e de l a a d m i n i s t r a c i ó n d e l
f i n a n c i a m i e n t o de d e s a r r o l l o que r e a l i z a e l Banco C e n t r a l a l
s e c t o r p r o d u c t i v o , a t r a v é s d e l s i s t e m a b a n c a r i o y de l a
G e r e n c i a de D e s a r r o l l o .
El o b j e t i v o para e l c u a l se c r e ó e l
f i n a n c i a m i e n t o de d e s a r r o l l o f u e l a de fomentar a l s e c t o r
p r o d u c t i v o mediante l a o t o r g a c i ó n de c r é d i t o s a t a s a s de
i n t e r é s s u b s i d i a d a s ; consecuentemente c o n s t i t u í ® una fuente de
c r e a c i ó n de d é f i c i t c u a s i f i s c a l . S i n embarcan, desde f i n e s de
1985 con l a Nueva P o l í t i c a Económica, e l c a r á c t e r de c r é d i t o
s u b s i d i a d o f u e paulatinamente d e s a p a r e c i e n d o ya que l o s
c r é d i t o s se o t o r g a n con c l a u s u l a de mantenimiento de v a l o r y
la
tasa
de
interés
queda
automáticamente
indexada^.
Actualmente, l a s o p e r a c i o n e s de f i n a n c i a m i e n t o de d e s a r r o l l o
a r r o j a n r e s u l t a d o s s u p e r a v i t a r i o s ; p o r t a n t o , surge l a duda de
que se d e b e r l a i n c l u i r o no en e l c á l c u l o d e l
déficit
cuasifiscal.

^ La t a s a de i n t e r é s c o n s t i t u y e l a LIBOR, f u e normada con e l
D.S. 21660 de j u l i o de 1987 y en g e n e r a l supera a l a t a s a de
i n t e r é s que paga e l Banco C e n t r a l a l e x t e r i o r , p o r l o s r e c u r s o s que
recibe.

39
d)

En e l caso d e l Banco A g r í c o l a en cambio, l a s o p e r a c i o n e s de
financiaiüiento de d e s a r r o l l o representan p é r d i d a s para e l
Estado, no precisamente por l a tasa de i n t e r é s subsidiada,
sino po l a elevada c a r t e r a en mora que t i e n e e s t a i n s t i t u c i ó n
y que en última
instancia
significa
la
otorgación
de
transferencias del sector público al sector privado.

e)

En r e l a c i ó n a l n i v e l de d é f i c i t c u a s i f i s c a l estimado con e l
c r i t e r i o amplio, para e l p e r í o d o 1986-1990, su magnitud como
proporción d e l PIB a l c a n z ó en 1987 a un máximo n i v e l de 0.8%
del PIB aproximadamente. Para 1990 se t i e n e p r e v i s t o un n i v e l
de s ó l o 0.2% d e l PIB. Se observa entonces, que a pesar de l o s
costos c r e c i e n t e s por e l
pago de i n t e r e s e s
sobre
las
c o l o c a c i o n e s de CDs, e x i s t e n a c t i v i d a d e s como l a s operaciones
de financiamiento de d e s a r r o l l o d e l BCB, que están i n c i d i e n d o
positivamente hacia l a disminución d e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l .

f)

S i se t i e n e presente l o s n i v e l e s d e l d é f i c i t d e l SPNF y se
adicionan l o s n i v e l e s d e l c u a s i f i s c a l , e l v e r d a d e r o d é f i c i t
f i s c a l a l c a n z a r í a en 1987 a 9.0% d e l PIB, en 1988 a 7.2% (0.6%
DCF), en 1989 a 5.6% (0,1% DCF) y en 1990 a 3.7% d e l PIB.

g)

Por o t r a p a r t e , se observó en algunos años que gran p a r t e d e l
d é f i c i t c u a s i f i s c a l estuvo e x p l i c a d o fundamentalmente por
f a c t o r e s t r a n s i t o r i o s , como son l o s c o s t o s i n c u r r i d o s por e l
Banco Central en l a a s i s t e n c i a a l o s acreedores de l o s bancos
quebrados (1987-1988) y l a s pérdidas declaradas por e l Banco
A g r í c o l a debido a su c a r t e r a i r r e c u p e r a b l e (1987-1989).

h)

El f a c t o r permanente y c r e c i e n t e del d é f i c i t c u a s i f i s c a l desde
1988 c o n s t i t u y e s i n duda, e l c o s t o por concepto de i n t e r e s e s
pagados por e l Banco Central por l a c o l o c a c i ó n de CDs, siendo
e s t e r e f l e j o de d e s a j u s t e s f i s c a l e s y monetarios.
En 1988
e s t e concepto representaba s ó l o e l 0.17% d e l PIB, en 1989
alcanza a l 0.20% y para e l p r e s e n t e año se t i e n e p r e v i s t o que
alcanzará a 0.39% d e l PIB.

i)

La importancia d e l c o s t o por l o s i n t e r e s e s pagados por CDs
radica no s ó l o por su magnitud sino por sus i m p l i c a c i o n e s
macroeconómicas. Los CDs s i bien s i r v e n como instrumento de
p o l í t i c a monetaria, su uso ha estado en c i e r t a forma asociado
a problemas f i s c a l e s y de a j u s t e e x t e r n o . El c o s t o por
i n t e r e s e s es una f u e n t e de p r e s i ó n permanente t a n t o sobre l a
emisión monetaria como sobre e l n i v e l de l a s
reservas
i n t e r n a c i o n a l e s , consecuentemente se deberá t e n e r e s p e c i a l
cuidado en e l f u t u r o para no exceder en su u t i l i z a c i ó n .

j)

En r e l a c i ó n a l o s determinantes d e l cambio en e l d é f i c i t
c u a s i f i c a l . e l e j e r c i c i o r e a l i z a d o para e l p e r í o d o 1987-1990
permite c o n c l u i r que l a s v a r i a b l e s instrumentales jugaron un
r o l p o s i t i v o al aminorar l a magnitud d e l d é f i c i t . La p o l í t i c a
caxabiaria a s í como e l manejo de l a s t a s a s de i n t e r é s d e l

40
c r é d i t o de d e s a r r o l l o fueron a c e r t a d a s , s i s e t i e n e presente
l a a l t a d o l a r i z a c i ó n de l a economia b o l i v i a n a .
La v a r i a b l e
que j u g ó un r o l n e g a t i v o a l a c r e c e n t a r e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l
f u e l a tasa de descuento pagada por l a c o l o c a c i ó n de CDs.
k)

Los f a c t o r e s
externos
en cambio,
incidieron
hacia
el
c r e c i m i e n t o d e l d é f i c i t c u a s i f i s c a l , debido básicamente a un
mayoE n i v e l de endeudamiento e x t e r n o d e l Banco Central y en
razón a l encarecimiento p a u l a t i n o d e l f i n a n c i a m i e n t o e x t e r n o .

1)

Dentro e l mismo p e r i o d o (1987-1990), l a s v a r i a b l e s endógenas
jugaron asimismo una i n c i d e n c i a hacia l a disminución del
déficit cuasifiscal.
Esto t i e n e r e l a c i ó n con e l d e s a r r o l l o
d e l c o n t e x t o macroeconómico a c u r r i d o durante e s t e p e r i o d o , ya
que l a e s t a b i l i d a d p é r m i t i ó c r e c i m i e n t o s en e l producto r e a l
y e l p a í s mejoró su capacidad de endeudamiento con e l
exterior.
Los mayores n i v e l e s de f i n a n c i a m i e n t o e x t e r n o ,
pudieron s e r colocados a l o s s e c t o r e s p r o d u c t i v o s , de manera
que l o s i n g r e s o s por i n t e r e s e s y comisiones d e l c r é d i t o de
desarrollo,
aumentaron
considerablemente
para
las
instituciones finacieras públicas.

m)

La v a r i a b l e endógena que a f e c t ó hacia e l c r e c i m i e n t o del
d é f i c i t c u a s i f i s c a l , f u e e l saldo promedio de CDs d e l Banco
Central mantenido por e l p ú b l i c o . El c r e c i m i e n t o de e s t e
a c t i v o , se debe t a n t o a d e s a j u s t e s f i s c a l e s y e x t e r n o s como a l
e l e v a d o grado de d o l a r i z a c i ó n de l a economía.

o)

Es importante
indicar
que l a
composición
del
déficit
c u a s i f i s c a l durante e l p e r í o d o de e s t u d i o , se d i f e r e n c i a de l a
que se podría e s t a b l e c e r para p e r í o d o s a n t e r i o r e s a 1986,
debido a que l a economía y por t a n t o e l sistema f i n a n c i e r o
experimentaron
importantes
cambios
estructurales
e
institucionales.
Uno de
estos
cambios,
radica
en
la
l i b e r a l i z a c i ó n de p r e c i o s de l a economía, l o que ha p e r m i t i d o
e l i m i n a r gradualmente l a s t a s a s de i n t e r é s subsidiadas de l o s
programas de c r é d i t o de d e s a r r o l l o .
Las o p e r a c i o n e s de
f i n a n c i a m i e n t o de d e s a r r o l l o d e l
Banco C e n t r a l ,
en l a
a c t u a l i d a d presenta r e s u l t a d o s s u p e r a v i t a r i o s .

p)

Otro de l o s cambios importantes en e l ámbito f i n a n c i e r o ,
c o n s t i t u y e l a c r e a c i ó n desde 1987 de l a s operaciones de
mercado a b i e r t o d e l Banco C e n t r a l , emitiendo básicamente
a c t i v o s de c o r t o p l a z o denominados CDs.
Por o t r o l a d o ,
durante e l p e r í o d o de e s t u d i o t a n t o e l Banco Central como l a
banca e s p e c i a l i z a d a i n c u r r i e r o n en p é r d i d a s r e l a c i o n a d a s con
e l saneamiento d e l sistema f i n a n c i e r o .

q)

Finalmente, l a p r o g r e s i v a d o l a r i z a c i ó n de l a economía ha
p e r m i t i d o un cambio s u s t a n c i a l en l a composición de l o s
p a s i v o s monetarios d e l Banco C e n t r a l , s i t u a c i ó n que también se
c o n v i e r t e en o t r a condicionante d e l n i v e l y composición d e l

41

déficit cuasifiscal, A junio del presente año, los pasivos
remunerados constituyen el 60% del total, comparado con la
composición de dicieibre de 1986 en que la totalidad de los
pasivos monetarios no eran remunerados. Esto es un reflejo del
crecimiento proporcionalmente mayor de los activos en moneda
extranjera del sector privado con relación a sus colocaciones
en moneda nacional.

42
BIBLIOGRAFIA
BLEJER MARIO I . AND CHEASTY ADRIENE,  A n a l y t i c a l and Methodological
I s s u e s i n t h e Measurement o f F i s c a l D e f i c i t s  , F K I - F i s c a l A f f a i r
Department, Washington 1989.
CHANG ROBERTO JULIO, Monetary A u t o r i t i e s  Net R e s u l t s as p a r t of
Government D e f i c i t s  , Universidad o f Pennsylvania 1986.
LOPEZ MURPHY RICARDO Aspectos F i s c a l e s de l a Cuenta Regulación
M o n e t a r i a  , Ensayos Económicos No. 31, Buenos A i r e s 1984.
LORIA SAGOT MIGUEL A.  C r i s i s Económica y Consecuencias Monetarias:
Las P é r d i d a s d e l Banco Central de Costa R i c a  , X X I I I Reunión de
T é c n i c o s de Bancos C e n t r a l e s d e l Continente Americano, Lima 1986
MARSHALL R. JORGE Y SCHIMIDT-HEBBEL D. KLAUS, Un marco a n a l i t i c o c o n t a b l e para l a e v a l u a c i ó n de l a p o l í t i c a f i s c a l en América
L a t i n a  , CEPAL, Santiago 1988.
ONANDI D. Y VIANA L.  E l D é f i c i t P a r a f i s c a l : Un A n á l i s i s de l a
E x p e r i e n c i a Uruguaya, R e v i s t a de Economía V o l . No. 2, Buenos A i r e s
1987.
PIEKARZ JULIO  E l D é f i c i t C u a s i f i s c a l d e l Banco C e n t r a l  ,
de Economía V o l . I I No.2, Buenos A i r e s 1987.

Revista

REYES HEROLES G.G. JESUS Operaciones C u a s i f e s en un Contexto
de E s t a b i l i z a c i ó n :
Un Apunte sobre l a E x p e r i e n c i a de México en
1986-1987, Seminario  E f e c t o s Monetarios de l a P o l í t i c a F i s c a l  ,
B r a s i l i a 1987.
RODRIGUEZ AGUILERA ANA,  A c t i v i d a d e s C u a s i f i s c a l e s de l a Autoridad
M o n e t a r i a : La Experiencia de Costa R i c a  , Banco Central de Costa
Rica 1987.
TEIJEIRO MARIO O.,  C e n t r a l Bank L o s s e s , O r i g i n s ,
Conceptual
I s s u e s , and Measurement Problems, Working Papers, World BankCountry Economics Department, Washington 1989.

43
CBÍ^BURCÍESOS f usm wt S C O PUBHCO F S C E O 1!86-I9g!
BTI
IMII:
(ea tilei h Id
i
S
I
S ilí
OIÍI C I )
B.isr. B.ais. B.mic. L P O I I I B Í MIT
coicmo
iascsisós
I B S S C S i Ri ^
l E O O eE fS
f
C
Inlet.Crtd.S.invado
Coligieses
Olrst Iii.rii9*ncieros
Inl.; C.Crd.S.Psb.lI

üMV

If.se?
íl 1 0
8

Int.; C.Crd.8.r«b.88

8,SIS H,S7) S. S 2 g2 f
eB Z @ , $
íl,i§s
i:!Ii iliSÍI
l,7«
18 3
,3
I,$I2
I.S6I

ÍBltr.Crel.l.íiías.lB
¡sreso8 rie.6e(.ÍCB
geaáii.Btp.PCI
InUr.s/DepgE.lil.
InUr.Coiiv.Cttd.Eecip.
Ifcler.s/Valpreí.Eil.
Eenifii.Bporiet f R
^
INRLIIV.FTRIMRUS

Ctabios
CoeiEioa s/Vlai.Divis.
Biferenc.Vlas.SoIiiB
C re p n J B
or s o s C
Secapetícieoti
ffíU de üeieríies
Veels je aalHides
? na de Kaq.f.Ejaip.
et
Saperivit Froviiiones
Oltoi iagreiot CUs.
I G E O DE C FTt
RKSS
Ü I Ib
Olfoí iRg.capiUJ
8(:valaic.0r( } piala
ijasl.lBtl.y T.lim»
Ü.EGSESOS

i,sss

®

!:!!!
18

I.9U

D.ns

252

23 3
,S
11
7
23
5
11 8
,8
S3 !i,$8e
«

13 2 23.911
,1
(,392 il.28(
t 7 1,628
0
6,3(3

2t
3
29 S
.S
7
3
3t
1
7fS
12 2
.3
J
7
10 3
,6
Si

12,625

!!!
T2
7

•1:

•11
28
6
2,188
1,6
31 8
6,9 6, 9
S 1 65 ? 1 6S 7
O
1 66 7 1 SS 7
6.3 6.9
9
9,3
55,988 135,((8 1 11 6
SS 0
(3,363 (3,217 8 , 8
10,628
10,628
22 S
,3
2,235
63 3
,6
6,363

9
9
6
9
9
238
l . 5 ( ( 12,386
601
(21
3(3 1,(00
677
3,5(0
9
9
(,312
778
2(0
2(3
{719) ] . 2 ( (
!S
8

12,625

£ £ F S M CIÍHAI
G[O
laversio!; Fis.ksls
Irabíí.CssUf.ItreciB.
Catliof arfeilítis
si-iDt» El cit.eu.
S lO tf n4.C»P!ll.t
At

(1.371!

e

I E S S C SS T S
6 E 0 G i RE
I
i«,l28
laUr.Bey.S.Ptindo
tnUr.íÍR.Eiltriio
lüler.rie.BCI
bl.í/^ES.reasaerados
Inl.íor C s
D
G so FeB sB S
al E i . e . C
C r o FK! i FR
ag s
*
LtqnidaciDa B no
a cs
Olíiis Safios FissECi.
EeteBFtai-ieaes
f.í4t
Coaltil.Sef.Social.
13
9
Raleriales I SBÍÍÍIS.
71
1
Servic.no fttsoaaies
2.IM
Itpeeslsí iadirecles
laraesUr direclos
ífiitec.y caflifos
23 2
,9
nirsf stPíisicBer
S.iBsleSesl.ABlírictei
Otras
Cl«.

in.SAL^ EO b
LM

í IS,I2S
8
0
31 0
,6
61
6
13
7
e
2,(00

I
!
S
f
B B J I.WI. I I I C SCBIOMI BCSU) TOTIL
.S.
.GI.
25),!il itZ.SOS 2S,H3 2!.TS? iiT.en 17!,(ss sss.szs
.MM m j  ¡
l,S2
lif!
lil
18 
,1
3 3 93 9
1
33 9
,0
1
8
27 9
,1
,0
I.IOi
S 16 9
O ,5
O
,83
0 1 , 1
1 20 9
O
(5 í.
0
S
í i2,
9,57
1,26
i;
O
1 , 2 09
O  09 5 2 , 2
IS,02
O
9
8
1.3(7
2,SO!
19 1 10 9 í:il
.3
,6
(.257
3 2 1 •il
12
O
37
8
37
13
7
(92
í:!!l
3
2
 I
M
2(8
ii
268
18,1
18.110
2,i88
79
,1
28 9 5,1(2
.1
I3.t§8

12,(25

9

9

!,785
i(,2S0

!;!!!

,9
1 76 1 15.0(9) 93 9
3,0
I3(,390
,9
3,211 (5,0«) 93 9
1 99 2 25,(75 (3,568
5,7
22.SIS 25.(75 l(.536
42 3
,S
10 1
,9
23 2
,5

i,78S
12 0
,5

1,5
1(1,9SI 1 11 1
13(,390
O 103,(11
,
7,5(1 77 P
2 90 5 2 86 7
2,1 6,0
(2,686

(.293
10 6
,9
23 2
,5
9

00 1 ..il
.¡:lf! 1 , 7
38
0
601
1.(78
I!
30 6 1 , 8 2 0
.7
,5
5,0(8
1,588 3,011 27 8
18
3
1
5 f.337 2,7fil i(,l?(
tu
280
!,28(
(11!
i,129
9,733
3,9
92.231 m,8si 1 72 7
8,3
13 5
17,(12

3  (,232) (5,120 72.898
3
1 1 {.3f3 7.IÍ9 (I.ÍSM i.SII
3
i (12,1251 (12.6151 7(.3{ {¡,7(1

1 12 7
3.9
1,331

iS(

2 31 2
5,0
t3(.390
103,(11
1,0
53 1
(97,622

I5,S1( 1(8,202

1

1,036
1,351

O

is;(sl

i

lU»
9,188

89(
91,335

I

38,(19
157
12.151

29 2
.7
32  ü i
5
2,977
2,(68 (.9(9
13 5 7.1i( 19.939
,1
9
(3E
1,526
7 8 18.356
7
15 2 2,208
,8
(151
U297
1,51? 2,518

3,696
15,159
38,(19
39,sn
Í3(

1.9(6

18,9((

...üí

2.2M

3jí5

2 , 3 166,329 18:.931 3 ( ? . ( : t
90 2
2,3
99 2
l(.5t6
9 Kf.SU

KI.SU

1,(88 (15,911) (11,392) («6.9921(197,99(1

3 . s : i it.:i( (2(.Er:) iii.dtt
(.137
3 1 15.9(91 (19,(331 (2(,37{t n i . 9 ( B i (96.31!)
1

2,021

 it las iBítitaciMcs f i t i a c i t r i s paliicas.
I Bane» CcBltal le Bolitik.
il íícÍBieíosiaíreíM t l a i l s i Í i a t a e i í w t ie la« vpctaeiNn ie f i i a a e i u i e i U l e l e t a r n l l *

kL
AKEIO Ko.l (cDnliDuacion)
CUEHT* DEL SPF: 9CS-19gS

(en liles de Bs
mzim

i

P.EST,

2rif9S
¡N R S S
. G EO
I
D ES S C RB T S 21,816
I GEO OEHB
I
8,672
Inler.Cred.S.Privado
3,EB8
Cocisicnes
32B
Or E Ing.rinancicros
to
Inl./ C.Cred.S.Pob.lI
Inl.j C.Cred.S.Pab.i!
Inler.Cred.S.Finan.81
Inter.Cred.8.Finan.EE
Ingresos Fin.Des.BCI
R n i. e . C
e dD pB B
liilet.E/Depus.Eil.
Inter.Conv.Cred.Eetip.
Inter.E/Valores.Eil.
EenJir.aportes FAR
Ing.Inv.perianenles
7,631
Canlios
Coiiüion B/Vl«{.Civis.
Direrenc.VUs.BohiB
C re p n. C
orE o sB B
R c p r co e
e u ea i n s
l,M3
V na de sinerales
et
V na de lateriales
et
V na de Kaq.jí E up
et
ai.
Superávit PrcviEÍones
Or s ingresos Cíes.
to
51

N RS S D C P A
I GEO E A I L
T
01 rus Iftg.capital
R v l a . r y oíala
e au üOo
A.iost.Infi.; T.Bienes
IE R S S
. G EO
ERSS C R E T S
GEO O R NE
I
Inter.Dep.S.Priiado
Inter.Fin.Eiterno
Inter.Fin.ICB
Int.E/Den.rer-jñerados
Int.por
G so FnD sB B
a t s i . e. C
Caí«os F I y FAR
K
Liouida.ion B no
a cs
0 - s O s K Financs.
1o al
o
Eeaoneracioties
C.intiil.Sef.Social
Rateriales y Suíinis.
Ser»ic.no personales
IifuestoE indirectos
iBjiiiestiE directos
Decrtr.; c E g s
s Üc
Ciras ftovitiists
A.iflste Grsl.ínltriores
Or s íatlos Cíes.
to
tCF.EFCí DE CAFITAL
Itvesiiin Fis-brela
í f í i s f . C :.asU( I r r e c i B .
astig.

r s i E irMlr»jt
a bu
II!,SALIO COA
L rL
n CIA.CIE.
EL O U ClA.CAfliAL
AD

s

s

23,123

44,600

9$,£19

212,850

23,423
7,539

9,909
7,576
Í 4 Í

56,148
23,787
3,958
328
O
O
O
O
O

106,937

O
O
O
9
7,634

35,747
4,038
587
11,064

B.KIR.

5,980
5,980

E . i l G E I C , SUBTOTHl

2
?

O
O
O

o

2,192
15,108

749
15,108
2,090
0

34,691
1175)
34,866

s

ECB(21

T TL BE T
OA . S .

1
E.BIII.

9
8
B . I I C 8 I C . SUBTOTAL

9
BCB(21

30Me9

128,isi

42,255

53,257

223,665

162,085
23,787
3,958
5,950
5,622
20,116 20,116
670
670
2,592
2,592
13,145 1 3 , 1 4 5
10,561 10,561

148,273
47,424
16,94$
5,034

42,255
26,059

51,277
44,802

241,805 1 2 5 , 8 4 8
11^285

2,251

35,747
4,038
587
11,064
7,634
2,251

í
266
O

266
278

2,470
15,108

O
D

ti
n
2,141

2,141

40,671 105,913
5,805
0 99,482
6,431
34,866

146,584
5,805
99,482
41,297

(,Osl

22,778

O
O
O
O
23,192
O

O
O
O

414

9,775

7 1 ! iiitO

1

43.397

O
O
O
O

43,397
9,611

9,611
5,763

2,920
20,1201
20,120)

9,782

0
0

.960
.980

224,717

3,315
8,707
985
4,965
12,835
38,369
23,571
2,571
765
17,661
3,749
6,957
1,270

T TL
OA
iis^isi
367,653
118,265
17,051
15.179
8,707
985
4,965
11,635
3f,369
23,192
23,571
2,571
765
17,661
9,762
3,749
6,957
66

O

44,667
9,611

O
O

D

ñ

8,683

8,683

98,869
85,110
13,759

i,

8C,729
(18,140!
85,110
13,759

40,635

22,035

53,546

116,216

168,327

284,543

124,733

41,624

T7.977

244,334

254,929

499,263

40,635
5,579
543

22,035

11,548

74,218
5,579
1,924
•256

160,994

124,733
1.151
1,725
11,810

41,624

31,014

4,422
6,206

836

197,371
7,151
6,147
18,852

176,774

957
17,663
29,816
52,387
11,910
4,ei3
15,517

235,212
5,579
8,085
256
957
17,663
29,876
52,387
11,910
(,C13
38,751

374,145
7,151
10,407
18,652
1,785
23,642
íi,551
64,549

2.077
14,497

16,865
16,744

1,381

256

0

14,508

4,743

3,983

10,7;tl
261

461
471

3,577
1,525

1,371
7,410

i4,Eie
£3

O

O

iiS

O
O
O
O
23,234
O
14,788
2,247

O
ií

6,161

3,423

O

1

532
34

E5S
7,444

2,513

,IU
651
9,957

41,998

41.598

7,333

T6 1
.6
51
1,903

67,816

49,331

7.333

193
23 ,585

7,333

41.59!

e

( Í C , : . 9 7 ) 44.523

S,t01

3,14t
217
1,349

3,764
2,785
1,327

14,5E5
3.053
3.252

1,785
23,642
27,551
64,549

O

9,863
53,766
i,214
17,417

O
e,2ío
lE.cr;

O

16.7i«
20,470
3,252

O
í.rn

7?., 6; 3
13.155

13,110
3,391

13.150
6,217

11,051

46,«63

2,826

O

í(,126

836

O
o
í
O
O
S5 8
.6
3,1
62 6
O

4,260

46,563

78.155

125,llf

C

76,155

??,líf
(íe.íll

4l,f63

34 9
.£

(U.S33Í

\,m

(E.54tl

(16.8191
5.556

I.Jlí
O

í l . f j J I ( i ? , f T 5  (54.0551 (73.1271 23,{46
!:.3í?l (l.rtH U.St?
Sí,253 (26,125!

6 1 (14.7261 {t?.f6tl ( 3 0 , 2 1 1 1
3
631 2 0 . 2 ( 3
4Í.4J4 ( 5 0 . S U I
P «(,583) ((5,!53i 20.tu

lt,2f¿

(t,5:i

45

MEJÍD 2

RESULTADO OPERATIVO D a B.C.B.(DEVENEñDD)
(En siles de bolivianos)

¡

ssss===E===s=sr=s=s==ssss

III
TRIR

4,742.0
62.0
0,0
6.0
0.0
56.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
2,234,0
2,234.0
2,234,0
0.0
0.0
0.0
304.0
304.0
257.0
18.0
29.0
0.0
0.0
0.0
2,142.0
1,414.0
728.0

2,276.0
4.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
4.0
0.0
0.0
0.0
558.0
558.0
558.0
0.0
0.0
0.0
769.0
769.0
503.0
209.0
57.0
0.0
0.0
0.0
945.0
209.0
736.0

4,557.0
81.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
81.0
0.0
0.0
0.0
1,855.0
1,855.0
1,855,0
0.0
0.0
0.0
476.0
476.0
0.0
3B4.0
92.0
0.0
0.0
0.0
2,145.0
1,457.0
6B8.0

96,081.0
90,374.0
0.0
15,019.0
X.0
5.0
0.0
0.0
BB.O
75,262.0
166,597.0
(91,335,0)
1,765,0
1,765,0
1,765,0
0,0
0,0
0,0
1,056,0
1,056,0
641.0
37B.0
37.0
0.0
0.0
0.0
2,886.0
753.0
2,153.0

107,656.0
90,521.0
0.0
15,025.0
0.0
61.0
0.0
0.0
173.0
75,262i0
166,597.0
(91,335.0)
6,412.0
6,412,0
6,412.0
0.0
0.0
0.0
2,605.0
2,605.0
1,401.0
989.0
215.0
0.0
0.0
0.0
8,118.0
3,833.0
4,285.0

TOTAL EGRESOS
1 . - RIN-RESERVAS INTERNACIONALES NETAS
Cargos FHI y FAR
Perdidas de caibio p/arbitraje
Perdidas de caabio p/operaciones
Perdidas de caabio p/revaluación
lnts.s/presta«05 Bcos. p r i v . E x t .
Ints.s/fondos e x t . Resuit.Gest A n t .
¡.-LIQUIDACION BANCOS
3.-0«BgÍ5-OBLIBfiC10NES EN HONEDA EXT.
Egresos I n t s . s/ptios y dep. Ore. I n t .
4.-0DR-0TRDS DEPOSITOS REBÜNEfiADOS
Egresos I n t s . s / d e p c s i t » bancario
5.-C8Sicd-INT.CERTIFlEfiSQS DE DEPOSITO
Eoresos Intereses CDS
¿.-fiü-Actualizaciones y Depreciaciones
a) Ajuste p - i n f l a c i 6 n tenencia de b s . ( 5 )
b) Depreciaciones
7.-C-Ca5ti80s de T r a n i f . irrecuperable TGN
e.-OTROS
Btros Gastos financieros
;.- Cft-tóSTOS
ftKtlKISTRATIVOS
CA- Gastos A d i i n i s t r a t i v c s
-Costo eaisibfi b i l l e t e s y ton«las
-Otros

3,615.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
3,615.0
3,615.0
161.0
3,454.0

5,953.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
57.0
57.0
5,896.0
5,896.0
36.0
5,860.0

7,754.0
0.0
0.0
0,0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
196.0
196.0
7,558.0
7,558.0
0.0
7,558.0

12,541.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
1,785.0
I,7B5.0
25.0
0,0
25.0
896.0
1,259.0
1,259.0
8,576.0
8,576.0
57.0
8,519.0

29,863.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
1,785.0
1,785.0
25.0
0.0
25.0
896.0
1,512.0
1,512.0
25,645.0
25,645.0
254.0
25,391.0

1 0 . - SlíPERflVlT

1,127.0

(3,677.0)

(3,197.0)

83,540.0

77,793.0

DESCRIPCION
TOTAL INGRESOS
1 . - RIS-RESERVAS ISTERUflCIDUALES « T A S
Ints. sobre depositos externos
I n t s . convenio crédito reciproc
Coaisión s/Ventas divisas
Diferencia de caibio por opera
Rendisientos aportes Ffíi
I n t . 5/valores extérros
Diferencias ventas tolsin
Diferencias Catbiarias
i ) Revaluación oro y plata
i i ) Caihios Bor a r b i t r a j e
2 . - eiS-SECTOR PUBLICO NO FINANCIERO
a) Gln Con Recursos Internos
Ingr. p / I n t s . s / c a r t . s e c t o r público (a)
b) 6Ibx-Con Recursos Externos
Ingr. p / l n t s . RIC-IDA
ingr.p/ Colisiones sector público
3.- SF-SiStEKA FINANCIERO
a) SFid-x con Recursos Externos
I n g r . p / l n t s . y c o i , s/finan desarrollo.
Ingr.p/Coiision s/créditoE docutent
Inór.p/Coiisión Financ. Argentina
b) SPi-n Con Recursos Internos
I n g r . p .  l n t s . s/cartera sistesa f i n a n : .
I n g r . p / I n t s . por sobreg. cta. cte. bancos
a) Otros Ingresos Financieros
b) RCA-Recuperacién Egresos Adt.

(KFICIT)

IV

19B¿t
FLUJO ANUAL

TRIH

II
TRin

TRIH

Fuente: Gerencia de Contabilidad E . C . B .
Elaborado P o r : Gerencia de Estudies Econoticos.
(a) Se estas s^^raciunss
ÜB psrcesiaje »uy reducido corresponde a operaciones externas
(1)Lás cperaciiffies en H/E no se registrab¿n c(»o resultados en 198-B?, estando estas operaciones registra
(2) Las ciferencias c a t t i a r i a s era» registradas en cuentas p a t r i B o n i a l s s y las revalorizacicnes por
(3) E i i n c r e t « i t c w el IV t r i i / S ? se oebs al pago de gastos de corresponsalía al BWCST.
t Estilado

46

ANEXO 2

RESILTADD O P ^ T I V O S a B.C.8.(SEV£NSAD0)
(Es s i l e s de bolivianos)

D S RP I
E C I CW
^OTAL IHBRESOS
1 . - RIN-RESERVAS INTERNACIONALES NETAS
I n t s . sobre depositos externos
I n t s . convenio crédito reciproc
Coaisite s/Ventas divisas
Diferencia de c « b i o por opera
fienditienlos
aportes FAR
I n t . s/valores externos
Diferencias ventas bolsin
Diferencias Caibiarias
i ) Revaiuación oro y plata
i i ) Catbios por a r b i t r a j e
2 .  BIG-SECTO?. PUfeLICO NQ FINANCIERO
a] GIGn Con Recursos Internos
Ingr. p / I n t s . s/cart.sector público (a)
b) 6Ibx-Con Recursos Externos
Ingr. p / I n í s . RIC-IDA
Inqr.p/ Colisiones sector público
3 . - SF-SISTENA FINANCIERO
a) SFid-x con Recursos Externos
I n g r . p / I n t s . y eos. s/finan desarrollo.
Ingr.p/Coiision s/créditos docueent
Ingr.p/Coeisibn Financ. Argentina
b) S F i - n Con Recursos Internos
I n g r . p / i n t s . s/cartera sistesa financ.
b g r . p / I n t s . por sobreg. cta. cte. bancos
a) OtroE Ingresos Financieros
fc) RCA-Recuperación Egreses Adt.
TOTAL EGRESOS
1 .  RIN-RESERVAS INTERNACIONALES NETAS
Cargos FHl y FAR
Perdidas de caibio p / a r b i t r a j e
Perdidas de caibio p/operaciones
Perdidas de caibic p/revaluacián
Ints.s/prestaaos Bcos. p r i v . E x t .
Ints.s/fondos e x t . Result.Gest Ant.
2.-LieUIDACICM BANCOS
3.-OHbgi2-0£lI6ACIONES EN BONEDA EXT.
Egresos I n t s . s/ptios y dep. Org. I n t .
4.-0Dft-0TR0S DEPOSITOS REMUNERADOS
Egresos I n t s . s/depositos bancario
5.-CDSicd-IHT.CERTIFICAD0S DE D E P K I T O
Eoresos Intereses CDS
¿.-Aü-Actualiiaciones y Depreciaciones
a) Ajuste p - i n f l a c i ó n tenencia de bs.(5)
b) Depreciaciones

7.-C-Ca5tigc5 de Transí. irecupBrable T N
B
9- T O
.O R S
Otros Gastos financieros
9 . - Cft-BASTGS AMINiSTRATIVOS
Cfi- Gastos A d e i n i s t r a t i v o s
-Costo e l i s i ó n fcilietes y eonedas
-Otros
1 0 . - SUPERAVIT ( D E F I C I T )

1

TfilH
127.0
0.0

0.0
0.0

II
TOIM

15,647.0
9,546.0

(34,384.0)
(52,597.0)

(13,229.0)
(42,731.0)

0.0

9,484.0

11,441.0

20,925.0

983.0

1,069.0

0.0
0.0

72.0

0.0
124.0

0.0
121.0

0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

i,B3¿.0
1,B3.0
1,836.0

0.0
0.0

0.0

144.0
144.0

0.0

114.0
30.0
0.0

0.0
0.0

959.0
496.0
463.0

26,006.0
0.0
0.0
0.0

0.0

0.0
0.0
0.0

19,750.0
0.0
0.0
0.0
0.0

378.0
378.0
0.0
0.0
0.0

0.0
0.0

0.0

5,878.0
5,878.0
0.0
5,878.0
(22,940.0)

1987

FUO A t L
LJ N
M

ffilD

2,442.0
193.0

3,0

0.0

IV

III
TOW

0.0

O.O

0.0

0.0
11.0
0.0
0.0

51.0

0.0
0.0

0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

4,115.0
4,115.0
4,115.0

351.0
454.0
366.0
B8.0

298.0
236.0

17,385.0

5,891.0

27,612.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0
345.0
345.0
0.0
0.0
0.0

14,568.0
0.0

0.0
2,472.0
2,472.0
0.0
2,472.0
(14,943.0 )

1,532.0

1,181.0
219.0
715.0
247.0
351.0

A A
V. V

O.fr
0.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

9.0
377.0
377.0
0.0

0.0

0.0

0.0

91.0
387.0
(65,112.0) ( 6 5 , 1 1 2 . 0 )
103,411.0
103,411.0
(168,523.0) (168,523.0)
6,784.0
14,155.0
4,639.0
12,010.0
4,639.0
12,010.0
2,145.0
2,145.0
2,145.0
2,145.0

1,420.0
1,420.0
1,420.0
0.0
0.0
0.0
198.0
198.0
0.0
183.0
15.0
0.0
0.0
0.0
631.0
552.0
79.0

0.0
0.0
0.0

0.0

0.0

11,131.0
11,131.0
10,762.0
236.0
133.0
0.0
A A
V» V

0.0

62.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
18,660.0
0.0
0.0
0.0
0.0

76,894.0

0.0
0.0

0.0

0.0
0.0
0.0
0.0

38,410.0

0.0
0.0
0.0
0.0

5,514.0

157.0
157.0
12,501.0
12,501.0
406.0
12,095.0

3,608.0
3,608.0
(6,214.0
(7,740.0
1,526.0
14,566.0
157.0
157.0
26,365.0
26,365.0
406.0
25,959.0

9,756.(

(61,996.0)

(90,123.0)

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

5,514.0
5,514.0
0.0

2,508.0
2,508.0
(6,214.0)
(7,740.0)
1,526.0

0.0

13,005.0
12,654.0
10,981.0
1,248.0
425.0
351.0
A £í
V« V
351.0
2,342.0
1,650.0
692.0

0.0

Fuenteí Gerencia de Contabilidad B . C . B .
Elaborado Per: Gerencia de Estudios Econóíicos.
(a) De estas operaciones ur; porcentaje suy reducido corresponde a operaciones externas
i D L a s operaciones en R/t no se recistraban coa? resultados en 195-S7, estando estas aeraciones registra
(2) Las difereacias caíbiarias eran registradas s:. cuantas patrif-srsiaíes y las revaloriiaciories por
(3) El increftento es el iv tri6/B7 se oeoe ¿I p ^ ae gaiíoi se crrcspoi-.soiii al SAJiEST.
áü
(4) Corresponde» a CDS de Seguridad Social

47

AE
NI
Ü

RESULTADO OPERATIVO SEL B.C.B.(DEVENGAIfD)
(En Biles de bolivianos)

I

TI
RH

D 5 SP I
E C I CW
TOTAL INBRESOS
L - RIK-RESERVAS I«TERNACIOSALES METAS
Ints. sobre depositos eiíternos
Ints. convenio crédito reciproc
Coaisi6n s/Ventas divisas
Diferencia de caabio por opera
Renditientcs aportes FAR
I n t . syvalores externoB
Ciferencias ventas bolsín
Diferencias Caibiarias

i) Revaluación oro y plata

i i ) Caebios por a r b i t r a j e
2 . - BIS-SECTOR PUBLICO NO FINANCIERO
a ) GI6n Con Recursos Isternos
Inqr. p/Ints. s/cart.sector público (aj
tí) Slbx-Ccn Recursí-s Externos
íngr. p/Ints. RIC-IDA
Ingr.p/ Coíisiones sector público
3 .  SF-SISTEMA FINANCIERO
a) SFid-x con Recarsos Extemos
íngr.p/lnts. y c o i . s/finan desarrollo.
Ingr.p/Coíisión s/créditos docurert
Inqr.p/Coeisión Financ. Argentina
b) SFi-n Con Recursc-s Internos
Ingr.p/lnts. s/cartera sisteia financ.
Inor.p/lnts. por sobreq. cta. cte. bancos
4 .  OTROS
al Otros Ingresos Financieros
b) RCA-F:ecuperaci6n Egresos Adt.
TOTAL EBRESOS
L - RIN-RESERVAS INTERNACIONALES NETAS
Cargos FBI y FAR
Perdidas de cartio p/arbitraje
Perdidas de caabio p/operaciones
Perdidas de caabio p/revaluación
Ints.s/prestaaos Bcos. p r i v . E x t .
Ints.s/fondos e x t . Result,Best Ant.
2.-LIQUIDACION BASCOS
3.-GHSgig-DBLIEACI0NES EN MONEDA E I T .
Egresos Ints. s/pttos y dep. Org. I n t .
4.-0Sfi-0TEQ£ DEPOSITOS REKiSEftAMS
Eoresos Ints. s/depositos bancario
5.-CÉSicd-INT.CERTIFICADOS DE DEPOSITO
Egresos Intereses CBS
¿.-nD-Actuihiaciorirs y Lepreciaciones
a) Ajuste p-infiación tenencia de 05,(5)

b) Depreciaciones

7.-C-CaítiqciE de Transf. irrecuperabie TGK

8.-OTROS

Üírcs Eistoí financieros
9 . - CA-BASTOS A M INI STRATI VOS
CA- BastDS A d í i n i E l r i t i v c - s
-Costo esitiori b i l i e í e ; y
-Otros

K - . - SüPERAVIT (DEFICIT}

saneáis

11

TI
R
M

IV
TRIM

III
TRIH

13,291.0
10,363.0
D.O

7,496.0
1,072.0

25,681.0
21,657.0

0.0
0.0

739.0

278.0

156.0

0.0

300.0

0.0

0.0

20.0

10,187.0
320,420.0
(310,233.0)
984.0
934.0
934.0
50.0
50.0

0.0

1,129.0
24B.0

0.0

0.0

0.0
0.0

33.0

0.0
0.0

0.0
2,949.0
2,371.0
2,871.0
78.0
78.0
0,0
1,726.0

1,266.0

157.0
91.0
881.0

908.0
310.0
48.0
460.0

881.0
815.0
757.0
58.0

460.0
1,749.0
1,681.0
68.0

5,951.0
0.0

11,287.0

0.0

0.0

0.0

0.0
0.0

0.0

0.0

0.0
0.0
0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0
0.0

142,057.0
113,010.0
35,747.0
3,021.0

188,525.0
146,102.0
35,747.0
4,038.0

865.0
11,064.0
0.0
587.0
0.0
142.0
71.0
61,584.0
20,378.0
60,320,0 (281,258.0)
(39,942.0) 342,842.0
16,391.0
462.0
15,886.0
425.0
15,886.0
425.0
505.0
37.0
343.0
37.0

2,251.0
11,064.0
587.0

0.0

0.0

0.0

930.0

0.0

162.0

1,219.0
1,095.0
o.e
1,059.0
36.0
124.0
52.0
72.0
2,343.0
2,264.0
79.0

11,663.0
10,536.0
9,615.0
636.0
285.0
1,127.0
1,125.0
2.0
993.0
920.0
73,0

11,590.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

95,859.0
52,387,0
52,387,0
0.0

6,161.0

1,680.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
2,283.0
2,283.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
3,66B.0
3,668.0
6.0
3,662.0

0.0
0.0
0.0
3,750.0
3,750.0
969.0
0.0
969.0
0,0
0.0
0.0
6,568.0
6.568.0
 0.0
6,569.0

0.0
0.0
0.0
0.0
4,958,0
4,958.0
0.0
0.0
0.0
0,0
0.0
0,0
4,952.0
4,952.0
0.0
4,952.0

7,340,0

{3.791.0;

14,091.0

0,0

J9BB
FLUJO ANUAL

0.0

0.0

0.0
0.0

0.0

266.0

92,149.0
99,482.0
(7,333.0)
20,786.0

20,116.0

20,116.0

670.0
508.0
162,0
15,737.0
13,145.0
10,523.0

2,162.0

460.0
2,592.0
1,177.0
1,415.0
5,900.0
5,622.0
278.0
124,687.0
52,387.0
52,387.0

0.0
0,0
0.0
0.0

0.0

10,230.0

11,910.0

6,161.0

6,161.0

6,161.0

957.0
957.0
6,672.0
6,672.0
(3,977.0)
(6,431.0)
2,454.0

•957,0
957,0
17,663,0
17,663.0
(3,008.0)
(6,431.0)
3,423.0

4,013,0
4,013.0
19,416,0
19,416,0
19,416.0

4,013.0
4,013.0
34,604,0
34,604,0
6.0
34,598,0

46,198,0

63,838.0

0.0

0.0

Fuente: Gerencia de Contasilidai; G . C . B .
EiaooriDD f c r : berencia áe Estuoics £cor¡£sicoE.
4SJ te sitas operaciones m ?orceriaje iuy redücido correspúride a operaciaiES externas

0.0

48
ANEXO 2

RESULTADO OPERATIVO DEL B.C.9.(DEVEN6AS0)
(En tiles de bolivianos)

DESCRIPCION
TOTAL INGRESOS
1 , - RIH-RESERVAS INTERNACIONALES NETAS
I n í s . sobre deposites externos
I n t s . converiiD crédito reciproc
Ccsisión s/Ventas divisas
Diíerencií de tasbio por opera
Rendisientos aportes FfiR
I n t . s/valores externos
Diferencias ventas bolsin
Diferencias Caebiarias
i ) Revaluacián oro y plata
i i ) Casbios por a r b i t r a j e
2 . - BIS-SECTQR PUBLICO KO FINANCIERO
á BISn Con Recursos Internos
Iricr. p / l n t s . s/cart.sector
büco (a)
b) eiSx-Con Recursos Externos
Ingr. p / l n t s . RIC-IDA
Ingr.p? Colisiones sector público
3 .  SF-SlSTEfíA FISASCIERO
a) SFid-x con Recursos Externos
I n g r . p / I n t s . y coa. s/finan desarrollo.
iRgr.p/Cosision s/créditos docuaení
Inór.p/Coeisión Financ. Argentina
b) S F i - n Con Recursos Internos
Ingr.p/lrits. s/caríera sisteia finariL.
I n g r . p / I n t s , por sobreg. cta. cte. bancos
4 . - OTÍOS
s) Oíros Ingresos Financieros
bj RDA-Recuperacién Egresos Adc.
TÜTAL EGRESOS
1 . - RIN-RESERVAS INTERNACIONALES NETAS
Cargos FHI y FAR
Peroidas ris caebio p/arbitraje
Perdidas CE caebic p/operaciones
Perdidas de cafibio p/revaluación
Ints.s/prestaaos Bcos. p r i v . E x t .
I n t s . r  l o n S D s e x t . Result.Gest ñnt.
2.-LIQUIDACION BANCOS
3.-Dfibgig-DElieACI0NES EK «ONEDA E X T .
Egresos I n í s . s/ptsos y dep. Org. I n t .
4.-DÍR-0TRDS DEPOSITOS REfflUiEfiADDS
Egresos I r t s . s/depositos bancario
5.-CíSics-INT.CERTIFICADOS DE DEPOSITO
Eqresos Intereses CDS
t . - A £  - A : t  j í i l ; a c » D n e s y Depreciaciones
i ) Ajüste r - i r f l a c i ó n tenencia lie cs.(5)
t i Depreciaciones
? . - [ - C i 5 t i g : E ¿i Transí, irrecuperable TGN
E.-GIROS
D f o s Bastos financieros
CA-6AST0S ADfíINISTfiATIVOS
Éastos AosinistrativDS
-Costo etisin b i l i e t e s v gonedas
-Otros
l i . - SüFESfiVIT

ÍKnCITj

I
TRIH

II
TRI«

(33,80¿.0)
(35,353.0)
5,857.0
486.0
597.0
348.0

0.0

3M.0

0.0

(42,999.0)
25,518.0
(68,517.0)
348.0
348.0
348.0

0.0
0.0

0.0

45,542.0
21,790.0
7,281.0
920.0
1,9B8.0
2,580.0

0.0
0.0
0.0

9,021.0
(17,993.0)
27,014.0
4,490.0
4,490.0
4,490.0

0.0

0.0

0.0

(9,160.0)
(15,741.0)
4,262.0
463.0
1,996.0

6S6.0
0.0

65,116.0
86,133.0
(21,717.0)
3,809.0
2,824.0
2,824.0
985.0

0.0
0.0
0.0

659.0
Ó55.0

0.0
33¿.0
172.0
164.0

1,172.0
577.0
595.0

1,531.0
i,531.0
0.0
1,432.0
1,236.0
196.0

27,567.0

0,0

32,839.0
13,961,5
13,81i».0
93.5
14.0
3.0
33.0

0.0

0.0

lésSíB.S
16,516.0
2.5
0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
49.0
49.0
6,477.0
6,477.0

0.0
0.0
0.0

0.0

0.0

2,101.0
2,101.0

920.0
920.0
4,863.0
4,863.0
1,588.0
(704.0)
2,292.0

0.0

608.0

377,0
(5,257.0)
[?,B94.0)
(9,228.0)

808.0

526.0
2,637.0
i.liO.C
1,527.0
1,705.0
1,390.0
315.0

30,105.0
18,479.0
18,435,0
9.0

46,071.0
16,815.0
15,780.0
969.0
27,0

35.0

12.0

0.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0

27.0
0.0
2,052.0
2,052.0
15.0
15.0

95,552.0
63,415.0
23,571,0
2,571.0
6,957.0
3,802.0
17,661.0
765.0
68.0
9,020.0
85,110.0
(77,090.0)
9,692.0
8,707.0
8,707.0
985.0
60B.0
377.0
17,800.0
12,835.0
8,934.0
3,040.0

861,0

4,965.0
3,433.0
1,527.0
4,645.0
3,375.0
1,270.0

136,582.0
65,774.0
64,549.0
1,065.0
50.0
3.0

80,0

2B,209.C
28,209.0

27.0
0.0
4,153.0
4,153.0
1,785.0
1,785.0
23,642.0
23,642,0
(7,539.0
(13,759.0
6,220.0
0.0
515.0
515.0
4B.252.0
4E,252.0

6,273.0

28,209.0

48,251.0

(39,265,0 )

46,905.0

( 41,030.0)

B íO
O.
Bw.O

4,136.0
4,136.0
59,0
59.0

0.0
0.0

76.5
76.5
9,329.e
=,329.0

357.0
357.0
6,273.0
6,273.0

4,441.0

9,328.0

(61,373.0)

12,703.(-

1.0

¿8.0

101.0

81.5
81.5
4,441.0
4,441.0

0.0

218.0

(23,118.0)
(9,248.0)
(13,870.0)
1,045.0
1,045.0
1,045.0

4,104.0
2,573.0
1,187.0
1,285.0

0.0

92,976,0
92,719.0
6,171.0
702.0
2,376.0

0.0

0.0

18,090.0
17,431.0
16,975.0
42fi.O

t Tf\ Jk
IJS.V

FLUJO

17,661.0
407.0

S¿3.0
725.0
0.0
519.0
206.0
138.0

28.0

1B
99

IV
TRin

111
TRIM

0.0

8,166.0

8,166.0
(9,186.0)
(13,114.0)
3,928.0
0.0
0.0

0.0

0.0

rúente: Serenm
de Contabilidad E . C . B .
Eiaboradc Por: Gerencia de Estudios Ecc-nósicc-s.
i i ) Pe estáí Df-eraciones un porcentaje »-jv reducido corresponde a operaciraies esternas
q) El ¡nrrpffr.fn ar. I trii/g? se
V

a la actualización del patriscnio.

1.0

49

ANEXO 2

RESULTADO OPERATIVO DEL B.C.9.(DEVEN6AS0)
(En tiles de bolivianos)

DESCRIPCION
TOTAL INGRESOS
1 . - RIN-RESERVAS INTERNACIONALES NETAS
Ints, sobre depositos externos
I n t s . convenio crédito reciproc
Colisión s/Ventas divisas
Diferencia de caabio por opera
Rendiaientos aportes FAR
I n t . s/valores externos
Diferencias ventas bolsin
Diferencias Caebiarias
i ) Revaluación oro \ plata
i i ) Caacios por arbitraje
2 . - GIS-SECTOR PUBLICO NO FINANCIERO
a) EIBn Con Recursos Internos
Inor, p/Ints. s/cart.sector público (a)
b) GlSí-Corí Recursos Externos
Ingr. p/ints. RIC-IDA
Ingr.p/ Coíisiones sector público
3 . - SF-5!STEftA FINANCIERO

i) SFis-í con Recursos Externos

I n g r . p / I n t s . y coi. s/finan desarrollo.
Irigr.p/Losisión s/créditos docuaent
Incr.p/Cosisióri Financ. Argentina
bi E F i - n Con Recursos Internos
I n g r . p / l n t E . s/carters sistesa financ.
I n c r . p / i n t s . por sobres, cta. cte. bancos
4 . - OTROS
a) Otros Ingresos Financieros
b) F:EA-F:eciiperaciiin Egresos Ada.
TOTAL EGRESOS
1 . - R!»i-RESERVA5 INTERNACIONALES NETAS
Caraos FHI y FAS
Perdidas de caabio p/arbitraje
Perdidas oe caabio p.operaciories
Perdidas fie caabic p/revaiuaci6r:
Ints.s/prestaaos Bcos. p r i v . E x t .
Ir.ts.s/fondos ext. Result.Best Ant.
2.-L!SUIAC!0»j BANCOS
3.-DHfcais-QBL]EACI0N£S EN HQNEDA EXT.
Egresos Ints. s/ptaos y dep. Ore. I n t .
4.-DIR-0Tf;D3 DEPDSIUS RE.»5UNEfeADDS
Eeresos Ints. s/aepositos cancano
5.-úSSicS-INT.CERTIFICADOS DE DEPOSITO
E c e s o i Intereses CDS
i.-ftf-Actujiiiaciories y Depreciaciones
¡} Ajüríe p-inflaLi6fi tenencia se fcs.íS)
ti Depreciaciones
7.-ú-Lasíioc-s df Transí, irrecuperable TGN
5.-OTROS •
D f c - : Gastos firtancierts
ÍA-EASTOS ADMINISTRATIVOS
Cft- Bastc-s AESinistrativos
-Icsto eaisiM t-ilíetes y aonedas
-itroB

•f.- 5J?£SAVI / E I I )
D FCT

I
TRIH

II
TRIH

(47,054.0)
(50,595.0)
5,676.0
1,657.0
1,BB9.0

1,806.0
0.0
0.0

275.0
(61,898.0)
(79.046.0)
17,149.0
1,443.0
1,333.0
1,333.0
110.0

16.0

94. C
1,423.0
1,148.0
893.0

I BO
B.

67.0
275.0
272.0
3.0
675.0
468.0
207.0
38,879.0
16,539.0
18,257.0
282.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0

1,089.0
1,039.0

12,880.0

12,380.C
Í22.0)
(22.0)

O.e

0.0
0.0
0.0
6,393.0
é,3?3.{
0.0
¿,393.^

(43,661.0)
(52,980.0)
5,545.0
2,644.0
1,717.0
139.0
0.0

0.0
12.0

(63,037.0)
(56,437.0)
(6,600.0)
3,331.0
2,723.0
2,723.0

608.0

441.0
167.0
4,722.0
3,526.0
2,332.0
1,005.0
189.0
1,196.0
1,175.0
21.0
1,266.0
1,124.0
142.0
42,322.0
17,082.0
16,712.0
49.0
301.0
20.0
0.0
0.0
0.0
1.894.0
1,894.0
910.0
910.0

12,M2.0

12,542.0
(1,400,0)
í3.9i2.0¡
2,562.0
433.0
112.0
112.0
10.699.0
10,699.0

0,0

1990
FLUJO ACOR
(90,715.0)
(103,575.0)

11,221.0

4,301.0
3,606.0
1,945.0

0.0

0.0
287.0
(124,935.0)
(135,483.0)
10,548.0
4,774.0
4,056.0
4,056.0
718.0
457.0
261.0
6,H5.C
4;¿74.0
3,225,0
1,193,0
256.0
1,471.0
1,447.0
24.0
1,941.0
1,592.0
349.0
81,201.0
35,621,0
34,969.0
331.0
301.0
20.0
0.0

0.0

0.0
1,894.0
1,894.0
1,999.0
1,999.0
25,422.0
25,422.0
(1,422.0!
¡3,984.0)
2,562,0
483.0
112.0

112.e

17,092.0
17,092.0

CO
.

lí-,699,0

17,092,0

(St.m.O)

;i7},91t.{r

f u e r t e : isrenriá se CD^tabilidad Í . C . E .
E i i B D r í í c F s r : Serenzu ss E s t u ü i r i tconoeicos.
u - ¡5 ert¿s Dpt.dciorií; uf. ¡¡QfCíT.iije b . , rediciOú correspKiCr a c-perscic-res esterna;
i-

50

«£ig 2

RESULTADO (SERATIVO SEL I . C . B . ( E F E C T I V O )
(En • i l e s de bolivimos)
S SS S S S 3 S
S 8 S S S SS S

S S S S S S S S
S S S S S S S S

I
TR!H

DESCRPCIGM
! . - RI»-RESERVfiS SMT. HETAS
a) IN6ÍSS05
I n t s . sobre depositas eaternes
I n t s . convenio crédito reciproc
Cosi$i6ri s/Ventas divisas
Siferencia de caabio por opera
Reridisifntos aportes FAR
I n t . s/valores extemos
Diferencias ventas bolsín

II
TRIH

II]
TRIH

I
V

im (1)

TRIH

FLUJO sma

¿2.0
i2.0
e.o
4.0
0.0
54.0
0.0
0.0
0.0

4.0
4.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
4.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0
0,0
0.0
0.0
0.0

2,23«.0
2,234.0
2,234.0

55B.0
55B.0
55B.0

1,855.0
1,855.0
1,855.0

1,745.0
1,745.0
1,745.0

4,412.0
4,412.0
4,412.0

0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0

304.0
304.0
257.0
IB.O
29.0
0.0
0.0
0.0

749.0
749.0
503.0
209.0
57.0
0.0
0.0
0.0

474.0
476.0
0.0
3B4.0
92.0
0.0
0.0
0.0

1,054.0
1,054.0
441.0
378.0
37.0
0.0
0.0
0.0

2,405.0
2,405.0
1,401.0
989.0
215.0
0.0
0.0
0.0

4.-LjSU¡BACIW BARCOS

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

5.-0fi6gig-OBlieftCJK5 ES fSOSEDA E I T .
Eoresss Ints. s/ptac-s y dep. Org. I n t .

0.0
0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

é.-OBR-OTROS D á o s n o s REHUSERADOS
Egresos Ints. s.sepositcs bancario

0.0
0.0

0.0
0.0

O.C
0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

7.-CBSicd-!ST.CEPTlFICAD3S DE DEPOSITO
Egresos intereses CÍS

0.0
0.0

c.o

0.0 (1.785.0}
0.0 ! i , 7 B 5 . 0 )

(1,785.0)
(1,785.0)

!52.0 1 . 2 4 1 . 0
1504.0)
209.0 1,457.0
753.0
(57.0i ( 1 9 4 . 0 ) i ! , 2 5 9 . 0 )

2.321.0
3,E33.0
(1.512.0)

b) EGRESOS
Cargos FUI y FAR
Perdidas de caibio p/arbitraje
Perdidas de cacbic p/operaciones
Perdidas de caabio p/revaluacibn
IntE.s/prestaios k o s . p r i v . E s t .
Ints.s/fondos e i t . Result.Sest Ant.
2 . - BIS-SEnO» WIBLICO HO FINANCIERO
2) SIGn Con Recursos Interno;
Ingr. p/Ints. s/cart.sector público (a)
b) BIEs-Con Recursos Externos
¡ngr. p/lnts. RIC-IDA
Ingr.p/ Cosisiones sector píiblicB
3 . - SF-SISTEfiA FINANCIERO
a) SFid-s con tecursos Externos
¡nsr.p/iiits. y co». s/finan desarrollo.
¡«gr.p/Coíisibn s/créditos docuient
ÍBgr.p/CMisibri financ. Argentina
b) SFi-n Con Recursos Internos
Ingr.p/lnts. s/cartera sisteca financ.
Ingr.p/lnts. por sobreg. cta. cte. bancos

e.-STROS
i ) Otros IngresK Fieancieros
t-í Btrss Castos financieros
=

Cfi-fiiíSTK RDíIlilSTMTIVfiS
a; PCf-fícuperaíife- Egresas Aoa.
t-i L r - Easíss KSíiriiEtrativDS

1,4!4.C.
1,414.0
O.C

0.0

Bl.O 15,112.0
81.0 1 5 , 1 1 2 . 0
0.0
0.0
0.0 15,019.0
0.0
0.0
0.0
5.0
0.0
0.0
0.0
0.0
Bl.O
68.0

15,259.0
15,259.0
0.0
15,025.0
- 0.0
41.0
0.0
0.0
173.0

Í2.8S, S ) ( 5 . ! f c 0 . 0 ) ( f c , e 7 0 . 0 í ( i . « 3 . 0 ) ( 2 1 , 3 * C . 0 ¡
?2í í 734. MS.O : . 1 3 3 . f 1,285.0

(EII;
SFCT

i , i : 7 . C (3,t77.0)i3,ie7.ü) ? , m . e

FISKTE: S e .  K c i i lic Lcfitasiliiia!! B . C . B .
£LA%.RASC FG!: eerencii
Estudio: Eccaóticos
U)
estas operi£ic.tes ur: parceataje «uy redKídc corresponde i operac e t t .
i l ; Estiuds

3,«52.0

51

»i£IO 2

RiaLTftSC KERftT!VC E L l.C.B.(EFECTIVO)
tLi liles de bohvianss)
SEKRPClOíi
1 . - EIK-RESERVr.: INT. tETAE
a) IKERESOá
I n t s . soore depositos estersos
I n t s . convenio crédito reciproc
Cotisicn s/ventas divisas
Diferencia de caibio por opera
Rendisientos aportes FAf!
I n t . sVvalores eíternos
Siterencias ventas bolsin
b) EBKESDS
Cargos Fill y FAR
Perdidas de caebii! p/arbitraje
Perdidas ce caabio p/operaciones
Perdicas de catbio p/revaiuacibn
Ints.s/prestatss Bcos. p r i v . E x t .
Ints.s.fondos e x t . Result.Best A n t .
2 . - SIS-SECTOf! PUBLICO NO FiNASCIERO
a) BIGr, Con Recursos Internos.
Ingr. p / l n t s , s/cart.sector público (a)
b) BIBx-Con Recursos Externos
Ingr. p/lnts. RIC-IDA
Ingr.p/ Coíisiones sector público
3 . - SF-SISTEffA FINANCIERO
a) S F i d - j con Recursos Externos
I n g r . p / l n t s . y co». s/finan desarrollo.
Ingr.p/CoiisiDn s/créditos docuient
I n g r . p / C o i i s i i n Financ. Argentina
b) SFi-n Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s/cartera sisteea financ.
I n g r . p / l n t s . por sobreg. cta. c t e , bancos
4.-LIQUIDACION BANCOS
f..-0!fJ53;-DBLI6ACI0í(ES E » «OMEDA EXT.
Egresos I n t s . s/ptíos y dep. Org. I n t .
6.-0DR-0TRGE DEF3SIT03 REIfUMERADOS
Egresos I n t s . s/depositos bancaris
7.-CDSicd-INT.CERTIFICADOS DE DEPOSITO
Egresos Intereses CDS
S.-OTROS
¡} Otros Ingreses Financieros
t ) Otras s5to5 financieros
9 . - CS-BSSTDS ADíSI.NISTfiSTIVDE
a¡ RCA-RecuperacjOn Egresos fld»,
t ) CA- Bastos
ftdeinistrativos
¡O.-SJPERAVn irEF!C!T;.

I
TRIñ
127.0
!27,(
C.O
O.e
0.0
3.0
0,0
0.0
¡24.0
0.0
0.0
0.0
C.O
0.0
0.0
0.0

II
TRIK

III
TRIH

IV
TRIÜ

1987
FLUjC ANUAL

193.6
193.0
0.0
0.0
C.O
72.0
O.e
0.0
121.0

9,546.0
9,546.0
0.0
9,484.0
0.0
11.0
0.0
0.0
51.0

12,515.0
12,515.0
0.0
11,441.0
0.0
933.0

22,381.6
22,381.0
0.0
20,925.0
0.0
1,069.0

0.0
0.0
91.0

0.0
0.0
387.0

0.0
0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0
C.O
0.0
0.0
• 0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0

1,836.0

1,420.0

l,B3i.O
l,83i.O

1,420.0
1,420.0

4,115.0
4,115.0
4,115.0

6,784.0
4,639.0
4,639.0

14,155.0
12,010.0
12,010.0

0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0

0.0
0.0
0.0

2,145.0
2,145.0
0.0

2,145.0
2,145.0
0.0

144.0
144.0
0.0
114.0
30.0
0.0
0.0
0.0

195.0
198.0
0.0
1B3.0
15.0
0.0
0.0
0.0

1,532.0
1,181.0
219.0
715.0
247.0
351.0
0.0
351.0

11,131.0
11,131.0
10,762.0
•236.0

13,005.0
12,654.0
10,981.0
1,248.0
425,0
351.0
0.0
351.0

Ü?,750.0)

0.0

0.0

0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

0.0

0.0
0.0

o.e
0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

0.0
0.0

0.0

(378.0)
(376.0)

(345.0)
(345.0i

(377.0)
(377.0)

406.0
406.0
0.0

462.0
462.0
O.e

133.0
0.0
0.0
0.0

(18,660.0) (38,410.0)

276.0
276.0
0.0

0.0

(2,508.0)
(2,508.0)

(3,608.0)
(3,608.0)

(11.0)
146.0
(157.0)

1,133.0
1,290.0
(157.0)

! 5 , 4 1 5 . 0 ) ( 2,363.0); 15,426.0) (20,533.0) (33,767.0)
79.0
83.0
62.0
692.0
463.0
( 5 , B 7 S . 0 ) ( 2 , « 7 2 . 0 i  ;5,514.0) (20,595.0) (34,459.0)
(23,030.0)

(4Í5.0) 9 , i é 6 . 0

(11,282.0)

FüEKTE: berericii ds [Dr.titiiliitid B . C . B .
ELftSDRSEO POS: E f r e n c U sit Estudios EconéticoB
i i ) De estas operaciones un porcentaje »uy reducido corresponde a ofsrat ent.
(i) Estitído

(25,111.0)

MIO 2

52

RESULTADO OPERATIVO SEL B . C . B . ( E F E C T I V O )
(En l i l e s de b o l i v i a n o s )
1
TSIK

n

IV

1988

TRIR

1FLUJO ANUAL

a! IN8RES0S

III
TRIK

1,072.0

1,279.0

174.0

1 . - RIK-REEERVAS I N T . KETAS

TRIfl

17Í.C

DESCRPCION

1,072.0

1,279.0

51,424.0

53,953.0

(941.0)

1,544.0

I n t s . sobrs deposites externos

0.0

0.0

O.O

35,747.0

35,747.0

I n t s . convenio c r é d i t o reciproc
Cotisiri s/Ventas d i v i s a s

0.0

739.0

278.0

3,021.0

4,038.0

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

ISé.O

300.0

930.0

865.0

2,251.0

Rendiiientos aportes FAR

0.0

0.0

0.0

11,064.0

11,064.0

I n t . s/valores externos

0.0

0.0

0.0

587.0

587.0

20.0

33.0

71.0

142.0

246.0

0.0

0.0

0.0

(52,387.0) (52,387.0)

0.0

0.0

0.0

(52,387.0) (52,387.0)

Diferencia de caibio por opera

I  i f e r e n c i i s ventas bolsin
fc) EGRESOS
largos f H I y FAR
PeraiOdS de caabio p / a r b i t r a j e

0.0

0.0

0.0

0.0

0,0

Perdidas de catbio p/operaciones

0.0

0.0

0.0

0.0

0,0

Perdidas se caab:c p/revaluacitn

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0
0.0

0.0

I n t s . s / p r e s t a i o s Bcos. p r i v .

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

Ext.

IntE.s/fondDS e x t . R e s u l t . B e s t

fint.

984.0

14,391.0

20,786.0

425.0

15,886.0

20,114.0

2,B71.0

425.0

15,884.0

20,114.0

50. C

I n g r . p / I n t s . por sobreg. c t a . c t e . bancos
; . - L ! 9 U i r A C ! 0 N BANCOS

142.0

1,726.0

1,219.0

11,443.0

15,737.0

l,2tfc.O

1,095,0

10,534,0

13,145.0

908.0

0.0

9,415.0

10,523.0

310.0

1,059.0

434.0

2,142.0

48.0

34.0

285.0

460.0

4Í0.0

124.0

1,127,0

2,592.0

0.0

i n g r . p / U i t s . s/cartera s i s t e t a ü n a n c .

142,0

0.0

52.0

1,125.0

1,177.0

891.0

bi S F i - n Con f Í K u r s o s Internes

0.0

881.0

Ingr.p/Coiisi6ri Finsnc. Argentina

0.0

91.0

Ingr.p/Ccaisión s/créditos docuaent

508.0

157.0

I n g r . p / I n t s . y c o i . s/finan d e s a r r o l l o .

470.0

343.0

0.0

a} S F i d - í con Recursos E x t e m o s

505.0

37.0

248.0

3 . - SF-SISTEHA FitiíKCIERO

37.0

78.0

1,129.0

I n g r . p  l n t s . RIC-IDA
Ingr.p/ Colisiones sector público

78.0

50.0
0.0

b) 6IBx-Con Recursos Externos

460.0

72.0

2.0

1,415,0

0.0

Egreses I n t s . s / p U o s y dep. Org.

0.0
Int.

Í.-ODR-OIRGS DEPOSITOS REÜUKERADOS

PEPOSITD

0.0

O.G

(4,141.0)

(4,141.0)

0.0

0.0

(4,141.0)

(4,161.0)

o.e

0.0

0.0

s/deposites bantarie

Egresc-í inteeses CDS

0.0 (1,480.0) (10,230.0) (11,910.0)

0.0

5.-0K6gig-0BL!BACI0NES EN « M E D A E I T .

7.-CDS¡CI!-IN:.CERTIFICAI-5? K

462.0

2,871.0

934.0

a¡ 61Bn Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s / c a r t . s e c t o r público ( a )

2,949.0

934.0

2 . - SIE-SECTOR PUBLICO «D FINANCIERO

tflrescE I n t s .

o.e

0.0

o.y

(957.0)
(957.0)

(4,472.0) !1?,643.0)

Í:.2E3.0Í(3.750,0)Í4,95E.O)

(4,472.0) (17,443,0)

757.0

2,244.0

1,481.0

2,244.0

O.e

bi G.rcs ScstQs íir.ascierss

1,481.0

757.0

á¡ Oírc-5 Ingreses Financieros

tíf-Bí.E:C; A D Í H ü s t r s t i v í S

(957.0)

(957.f!

(2.2SJ.O)(;,?50.0Í!4,958.0)

E.-DTR05

0.0

0.(.

(3.093.0)
920.0
(4,013.0)

(4,013.0)

(19,343.0) ¡34.320.0!

79.0

278.0
73.í
Í 1 9 , 4 1 4 . C ) (34,598.0)

í  CA- Bíitc-s A i ! i i r , : s u a t i v e s

5S.t-

iS.O

•S;.-SüPtfiív:T íKFiClT;
FUEaTE: S í r e s t i é de C s n t i b i ü í í d B . C . f .
e s r e n n a de E s t n s i c s Etoc-eticos

i i i üc e i í i : o p e r u i c f l s s » . p s r c e n t i j e »úy reducieo ccrrespsRe » cperac e i t .
XCadC

1,609.0
5,622.0

Í3.¿p4.0}(t.500.0í(4.e73.0;

i ; RCft-íeruperante Egresos A d t .

EIASSRÍDO f » :

0.0

MI 2
C
O

53
RESULTADO BPERMIVO DEL i . C . i . ( E F E C T I V O )
(En « i l e s de b o l i v i a n o s )
rssssssss:::
I
TRIK

DESCRPCION
1 . - RlK-REStRVaS lia. NETAS

II
TRIK

IV
TRIR

III
TRIR

1989
FLUJO ftSUAl

II

I
TRIR

n

TRIR

1990 (2)
FLUJO ACU«
(14,331.0)

(8,872.5)

(1,192.5)

(11,102.0)

10,788.0

(10,379.0)

(7,236.0)

(7,095.0)

7,Mé.O

12,769.0

7,377.0

27,603.0

55,395.0

11,303.0

9,987.0

21,290.0

5,857.0

7,281.0

4,262.0

6,171.0

23,571.0

5,676.0

5,475.0

11,151.0

463.0

702.0

2,571.0

1,657.0

2,644.0

4,301.0

Cotisió? s/Ventas divisas

597.0

1,988.0

1,996.0

2,376.0

6,957.0

1,889.0

1,717.0

3,606.0

Diferencia de caebic por opera

348.0

2,580.0

65Í.C

0.0

0.0

0.0

35E.0

0.0

0.0

0.0

a) 1NSRES05
Irits. sobre depositos externos
I n t s . conveniD c r e i i t o reciproc

Renditierilas aportes FAR
I n t . s/valores estemos
Diferencias veotss bolsin
b¡ E6RES0S

«0.0

218.0

3,802.0

1,806.0

139.0

1,945.0

17,6Í:.0

17,661.0

0.0

0.0

0,0

0.0

407.0

765.0

0.0

0.0

0.0

0.0

68.0

68.0

275.0

12,0

287.0

(16,518.5) (13,961.5) (18,479.0) (16,815.0) (65,774.0) (18,539.0)

Cargos FHl y FAR
Ferdidas de caetic p / a r t i t r s j e

(17,082.0)

(35,621.0)

( 1 6 , 5 1 6 . 0 ) ( 1 3 , 8 1 8 . 0 ) ( 1 8 , 4 3 5 . 0 ) ( 1 5 , 7 8 0 . 0 ) (64,549.0) ( 1 8 , 2 5 7 . 0 )

(16,712.0)

(34,969.0)

(2.5)

(93.5)

0.0

(969.0)

(1,065.0)

(49,0)

(331.0)

Perdidas de caebic p/operacione;

0.0

(14.0)

(9.0)

(27.0)

(50.0)

0.0

(301,0)

(301.0)

Perdidas de c a i í i o p.revaluaci6n

0.0

(3.0)

0.0

0.0

(3.0)

0.0

(20.0)

(20.0)

Ints.s/prestaeos fccos. p r i v . E ü t .

0.0

(33.0)

(35.0)

(12.0)

(80.0)

0.0

0.0

0.0

Ints.s/fonrios e s t . Result.Best Ant.

0.0

0.0

0.0

(27.0)

(27.0)

0.0

0.0

0.0

2 . - SIB-SECTOR PLPLICD KD FINANCIERO
a) BIBn Con RecursDE Internos
I n g r . p / I n t s . s/cart.sector público (a)
b) BIBx-Con Recursis Externos

(282.0)

348.0

4,490.0

1,045.0

3,008.0

8,891.0

1,443.0

2.866.0

4,309.0

348.0

4,490,0

1,045.0

2,023.0

7,906.0

1,333.0

2,258.0

3,591.0

348.0

4,490.0

1,045.0

2,023.0

7,906.0

1,333.0

2,258.0

3,591.0
718.0

0.0

0.0

0.0

985.0

985.0

110.0

608.0

I n g r . p / l n t s . RIC-IDA

0.0

0.0

0.0

608.0

608.0

16.0

441.0

457.0

Ingr.p/ Cocisisoes sector público

0.0

0.0

0.0

377.0

377.0

94.0

167,0

261.0

3 . - SF-SISTEHA FINANCIERO

863.0

1,888.0

4,104.0

8,297,0

15,152.0

1,423.0

4,722.0

6,145.0

725.0
0.0

1,229.0

2,573,0

5,660.0

10,187.0

1,148.0

3,526.0

4,674.0

773.0

1,187.0

4,326,0

6,286.0

893.0

2,332.0

3,225.0

I n g r . p / C o i i s i ó n s/créditos docutent

519.0

428.0

1,285.0

808,0

3,040.0

188.0

1,005.0

1,193,0

Ingr.p/Coaisión F i n a r e . Argentina

206.Ü

28.0

101,0

526.0

B61.0

67.0

189.0

256,0

138.0

659.0

1,531.0

2,637.0

4,965.0

275.0

1,196.0

1,471,0

138.0

659.0

1,531,0

1,110.0

3,438.0

272.0

1,175.0

1,447,0

0.0

0.0

0,0

1,527.0

1,527.0

3.0

21.0

24,0

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

0.0

0,0

a) SFiri-x con Recursos Externos
I n g r . p / I n t s . y tai.

s/finan desarrollo.

b) S F i - n Con Recursos Internos
¡ n g r . p / I n t s . s,cartera s i s t e i a financ.
I n g r . p / I n t s . per sobreg. c t a . cte. fiancos
4.-LIBUlftCI0N BAKCOB
S.-OHBgig-OBLIBACICKES Eü BDKEM E I T .
Egresos I n t s . E.ptiDS y dep. Org. I n t .

t.-ODR-OTRÍB

D P SC
EO n :

FM!(£PftD05

Egresos I n t s . s/sefositss tancario

7 - D iíI R C P I Í Í Í Í DPST
. C £c- I . E T F C : S E EOIO
Egresos I n t e r f E í s CIs

(2,101.0)

0.0

(2,052.0)

(4,153.0)

0.0

(1.894.0)

(1,894.0)

(2,101.0)

0.0

(2,052.0)

(4,153.0)

0.0

(1,894.0)

(1,894.0)

Í49.0)

(920.0)

(801.0)

(15.0)

(1,785.0)

(1,089.0)

(910.0)

(K-íSí.Oj

(49.0)

(920.0)

(801.0)

(15.0)

(1,785.0)

(1,089.0)

(910.0)

(1,999.0;.

íi,477.0)

(4,863.0)

(4,136.0)

14,997.0) (20,473.0)

(12,880.0) (12.542.0)

(25,422.0;

!t,477.0í

i4,Bi3.0)

(4,136.0;

(4,997.0) (20,473.0;

(12,880.0)

(25,422.0)

(12,542.0)

9C.5

8.-0TfiGS
a ; Otros Ifiaresss Financjerc-s
fc) Otros Gastes íinaririercí

C - 5 D SASSRTVS
A » T ; RIRTSIC
a) Fífe-Éeccpercc:c!; Esríscs As£.
t ) Cft- B s s i i s

tesi-istratiics

I . A F S ! ÍKFICNI
O-»A¥T
FIBST£:

O.C
0.0

fereícia

^

500.5

879.0

1,J90.(-

2,860.0

468.0

1,012.0

1,480.0

•72.0

577. í

1,236.0

1,390.0

3,375.0

468.0

1,124.0

1,592.0

Í31.5!

(76.5)

lfc4.0
.4,441.0!
ÍIS,374.0)

1E,73:.0¡
595.0
í?,32§.0)

(357.0)

• 6 , 0 7 7 . 0 } (23,591.0?
315.0

!li,082.0)

es Esiaillas Eccnoiiccs

(a) i s K t á £ ¡ i f f r i t í o ¡ : T i M ^ r c e n t a j e íü rpducidí corresponde » o ^ r a c
{ Esticadc
( 2 ) U s c i f r a s registrsdas son i£} 1 S M e s t r e

(515.0)
i42,t?8.0)
1,270.0

(É,27:.e) (23,«í=i.O) Í ;  4 0
Í .  E5
.

íosUtiatsá B.t.E.

P K : benrcii

0.0

eit.

(112.0)

(112.0)

( Í , 1 B 6 . 0 ; (10.855.0?

(17,045.05

O.C

207.0

142.(

Í6,393.0) ( ¡ 1 , 0 0 1 . 0 ;

! 5 2 , Í £ Í , : = i24.C57.es
Lsrsrssrrrss- -

117,394.0}

!24,7C0.0; (4t.7í7.0;r:

ANEXO Wo. S
CONCEPTOS

INCLUÍ: IDOS EN EL RESULTADO OPERATIVO DEL

I.-

INGRESOS

1--

INTERESES

B.C.g.

SOBRE DEPOSITOS EXTERNOS

Registra los
intereses
por
inversiones
(Overnight,
Call depósitos
a
p l a z o ) de
d i v i s a s en B a n q u e r o s E x t e r i o r (Fondo V i s t a
Plazo).
a.-

externas
nuestras
y Fondos

INTERESES SOBRE CARTERA SECTOR PUBLICO
Cuenta que a b s o r v e l o s i n t e r e s e s c o b r a d o s a l S e c t o r
Público,
por
concepto
de
préstamos
fiscales
o t o r g a d o s con r e c u r s o s i n t e r n o s y e x t e r n o s .

3.-

INTERESES CONVENIOS DE CREDITO RECIPROCO
Corresponde a i n t e r e s e s
por i o s d é b i t o s e f e c t u a d o s
a los d i f e r e n t e s
Bancos C e n t r a l e s ,
con f r o t i v o
de
p a g o s que s e c u r s a n
a t r a v é s d e l Convenio
Aladi.
Estos intereses
r i g e n desde
la
f e c h a en
que
se
r e g i s t r a el cargo
en l a c u e n t a
A d e l
Convenio,
. hast
el
8vo.
día
posterior
a
la
compensación
cuatrimestral.

U.-

INTERESES SOBRE CARTERA SISTEMA
Registra los intereses
l i q L í i d é z o t o r g a d o s por
F i nanc i e r o .

5.

FINANCIERO

r e s u l t a n t e s de l a s l í n e a s de
el
Banco C e n t r a l a l S i s t e m a

ir.TERESES V COMISIONES S/PRESTAMOS DE DESARROLLO
R e g i s t r a l o s i n t e r e s e s generados por
l o s Programas
de
CTu-ditOj
administrados
por
la
Gerencia
de
D e s a r r o l l o con a p o r t e s d e l Banco C e n t r a l , además de
l a c o m i s i ó n de admi ni s t r a c i ó n d e l iv; a n u a l s o b r e i o
mcntos de
l a s l i n e a s de c r é d i t o
r e f i n a n c i a d a s con
recursos externos.

55
6.

COMISIONES SOBRE CREDITOS DDCmENTñRIQS
Corresponde
a
las
comisiones
aperturas*
negociaciones
y/o
créditos
documentarios
de
exportación.

7.-

por
concepto
confirmaciones
importación

de
de
y

COMISIONES SDBRE VENTA DIVISAS
R e g i s t r a la
d i f e r e n c i a entre el tipo
de cambio de
v e n t a y d e coffspra a f a v o r d e l I n s t i t u t o E m i s o r i por
l a v e n t a de d i v i s a s .

8.-

DIFERENCIA DE CAMBIO POR OPERACIONES
Contabiliza las
d i f e r e n c i a s de cambio
resultantes
de lafe compras
y/o v e n t a s de monedas
extranjeras,
diferentes
al dólar
norteameri cano,
Producidas
por l a d i f e r e n c i a de c o t i z a c i o n e s u t i l i z a d a s por e l
B a n q u e r o ( t i p o de C a m b i o S p o t ) y e l Banco C e n t r a l en
e l momento de e f e c t u a r e l r e g i s t r o d e l t é l e x
(tipo
do cambio d e l d i a  .

9„-

RECUPERACIONES EGRESOS ADMINISTRATIVOS
Constituyen los ingresos por concepto de reembolso
de gasto incurridos por el Banco Central? referidos
a
recuperación
de
útiles
de
escritorio*
comunicaciones» venta de chequeras y otros.

10.-

RENDIMIENTO APORTES FAR
Corresponde a la distribución de utilidades que
efectúa el Fondo Andino de Reserva a los países
mienbros del mismos en proporción a sus aportes.

11.-

DIFERENCIA VENTAS BOLSIN
Registra la diferencia producida entre el tipo de
camuio establecido por el Bolsín del Banco Central
y el ofrecido por ios demandante-^itíctíiv5=i^s.

56
IE.-

ÜTROS INGRESOS FINANCIEROS
Registra
diferentes
conceptos correspondientes
a
o p e r a c i o n e s - f i n a n c i e r a s de menor c u a n t í a , r e f e r i d o s
principalmente a los siguientes rubros:
a)

Comisiones RIC-IDA S e c t o r P ú b l i c o : Corresponde
a
C o m i s i o n e s de
administración
d e l Convenio
RIC-IDA.

b)

Intereses
Corrientes
:
Registra
intereses
correspondientes
a
utilización
de
recursos
p r o p i o s d e l Banco C e n t r a l
por l a c o b e r t u r a de
a c r e d i t i v o s a p e r t u r a d o s con
cargo a las línea
de
crédito
RIC,
hasta
el
correspondiente
reembolso
de f o n d o s
e f e c t u a d o s por
e l Banco
Mundi a l .

c)

I n t e r e s e s por S o b r e g i r o s C u e n t a s C o r r i e n t e s de
Bancos:
Por
sobregiros
incurridos
por
los
Bancos
d e l S i s t e m a en
l a s cuentas corrientes
que mantienen en e l Banco C e n t r a l .

d)

Comisiones
B o l e t a s de G a r a n t í a : C o r r e s p o n d e a
las
Comisiones c o b r a d a s
por
la
emisión
de
B o l e t a s de G a r a n t í a .

e

Sector P ú b l i c o :
Comisiones
por
concepto
de
servicios
de
administración
de
cuentas
especiales»
aperturas
en
favor
de
Instituciones
del
Sector
Público
y
para
registrar
créditos
directos
o
donaciones
ex t e r n a s .

f)

Comisiones f i n a n c i e r a s

Comisión

a

favor

Argentina:

die banco

Registra

Centa»

por

la

la

administración
de l a l i n e a de c r é d i t o de S u s .
150.0 m i l l o n e s
de l a R e p ú b l i c a
Argentina» la
e s d e l 2.5/. a l 2/. p a r a e l S e c t o r P ú b l i c o .

y)

Comisiones
F i n a n c i e r a Perú: Corresponde a las
cor.-iisiones
por
utilización
de
la
l í n e a de
crédito
e s t a b l e c i d a por
e l Banco
C e n t r a l de
Bolivia
en f a v o r d e l Banco C e n t r a l de Reserva
del P e r ú » l a t a s a a p l i c a b l e
a las operaciones
bajo e s t e c o n v e n i o e s d e l i.5/..

n)

Venta monedas
de o r o : Premio d e l
3V; s o b r e e l
c o n t e n i d o f i n o de o r o , p r o d u c t o de l a venta de
monedas b o l i v i a n a s de o r o .

57
i)

j)
11

Otros.
ingresos
Financieros:
Corresponde
a
operaciones
por
ajustes
de
Gestiones
a n t e r i o r e s y r e c u p e r a c i o n e s de i n t e r e s e s s o b r e
CDs
por
recompra
de
éstas
antes
de
su
niaduraci ó n .
Ingresos Extraordinari os:
Registra ganancias
por o p e r a c i o n e s a t i p i c a s y excepciona1 e s .

EGRESOS
Registra
la d i f e r e n c i a producida
entre el
cambio e s t a b l e c i d o por e l
B o l s í n d e l Banco
y e l o f r e c i d o por e l demandante d e d i v i s a s .

1 •-

t i p o de
central

CARGOS F . f l . I .
Corresponde
a c a r g o s t r i m e s t r a l e s por v e n c i m i e n t o s
d e i n t e r e s e s de c i  é d i t o s c o n c e d i d o s por
el F.li.I.,
cargos
por a s i g n a c i o n s
DEG y
c u o t a s que
el país
e f e c t ú a a e s e Organismo.

P.-

CAnGOS

F.A.R.

Registra
los
intereses
por C r é d i t o s
de
Apoyo a
B a l a n z a de P a g o s
y c a r g o s por
t e n e n c i a s de
Pesos
Andi n o s .
3.-

INTERESES

CDs

Registra los intereses
p a g a d o s por e l
vencimiento
de c e r t i f i c a d o s de D e p ó s i t o s a P l a z o F i j o » e m i t i d o s
por e l Banco C e n t r a l .
•-

INTERESES S/DEP05IT0S DE BANCOS PARA

IMPORTACIONES

Contabiliza los
i n t e r e s e s que
se
reconoce
Bancos
del
S i s t e m a por
pagos
anticipados
c a r t a s de c r é d i t o .

a

los
de us

58
5. -

OTROS EGRESOS FI NA\C I EROS
Corresponde

d los

siguientes

conceptos:

a)

D i f e r e n c i a s de Cambio por O p e r a c i o n e s :
c o n c e p t o a l punto 8 d e I n g r e s o s .

Similar

b)

Intereses
sobre
fondos
Vist
Resultados
gestiones
anteriores:
Regularización
e
intereses
cargados
por
nuestros
Banqueros»
correspondientes a gestiones pasadas.

59
MEXO 4

DEFICIT CUASI - FISCAL TRinESTRAL (DEVEKSASD)
(En l i l e s de b o l i v i a n o s )
I
TRIK

Ksmnm
IK6RES0S
1 . - GI6-SECT0R PUBLICO NO FINANCIERO

III
TRIH

11
TRIM

IV

1986
FLUJO ANUAL

TRIH

6,412.00
6,412.00

b¡ GIE*-Con Recursos Externos
I n j r . p/lnts. R I C - I M
2 . - SF-SISTENA FlItAHClEM

• 1,855.00

l,7i5.00

558.00

1,855.00

558.00

1,855.00

1,765.00
1,765.00

6,412.00

2,234.00

558.00

1,855.00

1,765.00

6,412.00

0.00
0.00

I n g r . p / I n t s . s / c a r t . s e c t o r público

55B.00

2,234.00

a) Eln Con Recursos Internos

2,234.00
2,234.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

E6RES0S
3.-LI0U!DfiC10N BANCOS

0.00
0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

2,681.00
0.00

4,467.00
0.00

4.-0DR-0TR0S DEPOSITOS RENUMERAMS
Egresos I n t s . s/depositos bancario

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

5.-CDSici!-I«T.CERTIFlCftBDS DE DEPOSITO
a) Egresos Intereses C¡S

0.00

0.00

6.00

O.M

¿ . - C - C a s t i g o s de Transf. irrecuperable T6N

0.00

0.00

0.00-

7.-GASTOS AD«. HDNEDA V CREDITO

0.00

0.00

0.00

2,234.00

558.00

1,855.00

m.oo

560.00
57.00
503.00

92.00
92.00

0.00
0.00

0.00

2,520.00

l.llB.OÍ»

1,947.00

0.00
6.00

0.00
0.00

0.00
0.00

2,520.00

1,118.00

1,947.00

a) S F i - n Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s/cartera s i s t e t j f i n a s e .

B . - SUPERAVIT ( D E F I C I T ) CÜASI-FISCAL
«.-FINANCIACION PARA DESARROLLO

U)

a) Ingr.p/CosiEión íinanc. Argentina
b) I f i Q r . p / l n t s . y Coc. s / f i n a n . d e s a r r o l l o
c] I n t s . net35 p/linaric. d e s a r r o l l o
d) Bastos A d i i n i s t r a t i v o s Serene. Desarr.
l O . - P E F I C I T CüASI-FlSCAL A I P L I A
HENDE: 2.-0FRA:. SISTEHA FINANCIERO
HAS:
í.-ODR-OTSaS E€PQSITOS REHUMERADOS
! l . - r £ F l C ! T D J i = 3 - n S C W . RESTRIKclDA

29.00
257.00
0.00
0.00



0.00
0.00

0.00

0.00

1,785.00

0.00

1,785.00

1,785.00
1,785.00

896.00

896.00

0.00

1,786.00

0.00
0.00

•

0.00

(9U.00)

1,945.00

678.00
37.00
641.00
0.00
0.00

(4,672.00)
215.00
(4,985.00)
(1,3(«3.00)

(233.00)

(2,727.00)

1,401.00

0.00

0.00

0.00

0.00

(23S.D0)

(2,727.00)

F I E M E : E p r e K i a ie Contabilidad B . C . B .
ELñBCRi^I^ Puf.: £cre.uia ái Estudios EconAiicos
( 1 ) En las ciienlas de I n t s .  n e t o s p / f i n a n c . D e s a r r o l l a , Castos ftéi. de Eerenc. Bes. y iioneda y Crédito no se
dispone de i n f o r i a c á t e a n i v e l t r i a e s t r a l .

60
AH£XO 4

DEFICIT CUASI - FISCAL TRIRESTRAL (DEVENSADO)
(En l i l e s de b o l i v i a n o s )

ssr=:=rrrr=r=rss=====r=r===sr==r=r=s=s.r=====rs=rrr====rrr=i=í=r==rts=r=3=r=s:s=rss»s=ssra=r=rssrr===srs=s==ms5r3
IV
I
II
1987
III
TRIH

DESCRIPCION
INBRESOS
1 . - eiS-SECTOR PUBLICO fiO FINANCIERO
8} EI6n CiHi Recursos Internos
J n g r , p / I n t s . s / c a r t . s e c t o r público

TRIH

TRIH

TRIH

FLUJC ANUAL

1,636.00
1,836.00

1,420.00

4,115.00

6,784.00

1,420.00

4,115.00

6,784.00

14,155.00
14,155.00

1,B3¿.00
1,836.00

1,420.00
1,420.00

4,115.00
4,115.00

639.00
4,639.00

12,010.00
12,010.00

0.00

0.00

b) 6IEx-Con Recursos Externos
I n g r . p / I n t s . RIC-IOA

0.00

0.00

0.00

2,145.00

2,145.00

0.00

0.00

0.00

2,145.00

2,145.00

2 . - SF-SISTEHA FINANCIERO
a) S F i - n Con Recursos Internos

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

20,128.00
19,750.00

14,913.00

377.00

21,168.00

58,867.00

0.00

0.00

18,660.00

38,410.00

0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

345.00
345,00

377.00
377.00

2,508.00

378.00

2,508.00

3,608,00
3,608.00

é . - C - C a s t i g o s de T r a n s í , irrecuperable TSN

0.00

14,568.00

0.00

0.00

14,568.00

7.-SAST0S ADR, «OSEDA Y CREDITO

0.00

0.00

0.00

0.00

2,281.00

I n g r . p / I n t s . s/cartera s i s t e i a

finau.

EGRESOS
3.-L10UIDACI0N BANCOS
4,-ODR-OTRDS DEPOSITOS REMUNERADOS
Egresos I n t s . s/depositos bancario
5.-CDSicd-INT.CERTIFICAD0S DE DEPOSITO
a) Egresos Intereses CDS

B . - SUPERAVIT ( D E F I C I T ) CUASI-FISCAL

0.00
378.00

(18,292.00)

(13,493,00)

3,738.00

(14,384.00)

(44,712.00)
3,863,00

?.-FINANL3AC1DÍÍ PARA DESARROLLO ( 1 )
a) Ingr.p/Coiisióri financ. Argentina
b) I n g r . p / ! n t s . y C D Í . s / f i n a n . d e s a r r o l l o

30.00

15.00
15.00

466.00
247.00

10,895.00

30.00
0.00

0.00

219.00

10,762.00

c) Irits. netos p/financ- d e s a r r o l l o
d) GastoE A d e i r . i s t r a t i v o E Gerenc. Desarr.

0.00

0.00

0.00

0.00

10,981.00
(5,879.00)

0.00

0.00

O.OO

c.oo

(1,664.00)

4,204.00

(3,489.00)

(40,849.00)

LO.-rEFICIT CUSii-fiáCM.

ArtPLIA

(18,262.00)

«EííBS: 2.-DPERAC;. SISTERA FINANCIERO
MS:

4.-DIR-0TF:DS DEFDEITCS REKÜSERAMS

l l . - Í E F I C I T CüASI-FISCAL RESTRINGIDA

0.00
0.00
(18,262.00)

(13,478.00)
0.00

0.00

0.00

0.00

(13,478.00)

4,204.00

133.00

425,00

0.00
0.00

0.00
0.00
(3,489,00)

(40,849.00)

F U r N T t : Esrer.cia fle Contat-ilidcil B . C . B .
ELftBOFSIt) POP: Sertricii tíe Estudios Econt-iicos
( 1 ) Er. las caentas de I n t s . netos p / f i n a n t . iNisarrollo, SastoJ Ada. áe Eerefic. Bes. y Honeda y C r M i t o no se
dispone Ce i n f o r i a c i t a a n i . e i

tricestral.

a
ANEüO 4

D E F I C I T CUASI - FISCAL TRIHESTRAL (DEVENSADD)
tEn l i l e s de b o l i v i a n o s )

1
DESCRIPCION

n

TRIH

INSRESOS
i . - SI6-SECT0R PUBLICO NO FINAMCIERO
a) EIBn Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s / c a r t . s e c t o r público
b) BIBx-Con Recursos Externos
I n g r . p / I n t s . RIC-IDA
2 . - SF-SISTEKA FINANCIERO

I
V

TRIH

TRIH

18
98
FLUJO ANUAL

934.00

2,949.00
2,949.00
2,871.00

514.00
462.00
425.00

17,354.00
1¿,229.00
15,886.00

934.00

2,871.00

425.00

15,686.00

20,116.00
20,116.00

343.00
343.00

508.00

1,177.00
1,177.00

50.00

78.00

37.00

50.00

76.00

37.00

21,801.00
20,624.00

508.00

EGRESOS
3.-LI0UÍDACIDS BANCOS
4.-0DR-DTRDS lEPOSITOB REMUNERADOS
Egresos I n t s , s/depositcs bancario
S.-CDSicd-INT.CEFTIFlCfiSDS DE DEPOSITO
a) Egreses Intereses CDS
t . - D - C a s t i g o s de T r a n s í , irrecuperable TBN
-BASTOS ADI1. hONEDA Y CREDITO
CUASI-FISCS.

9.-FINiNCiACID»i PARS DESARRHiHl 1)
é) I r g r . p / C D í i s i c n ü n a n c . Argentina
b) I r g r . p /  n í s . y Cos. 5 / f i n a n . d e s a r r o l l o
! r ; t s , netos p/^inaric. d e s a r r o l l o
d! Sasíc-s í i i í i n i s t r a t i v c s Serene. Desarr.
l O . - D E F I C I T CUA;!-F1SCSL A«PL!fi

0.00

0.00

52.00

0.00
0.00

C.OO
0.00

52.00
52.00

1,125.00
1,125.00
1,125.00

2,283.00
0.00

a) S F i - n Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s/cartera sisteaa f i n a n e .

S . - SUPERAVIT ( D E F I C I T )

9B4.00
994.00

HI

TRIH

3,750.00

¿,¿38.00

17,859.00

0.00

1,680.00

10,230.00

0.00
0.00

0.00
0,00

0.00

957.00

0.00

757.00

2,283.00

3,750.00
3,750.00

4,958.00
4,958.00

6,672.00
6,672.00

17,663.00

2,283.00
0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

1,205.00

í1,299.00)
91.00
91.00
0.00

b.m
o.oe
(1,208.00)

(801.00)

(6,124.00)

956.00
48.00
90B.OO

3¿.00
36.00
0.00

0.00
0.00

0.00

155.00

0.00
(¿.(•39.00}

(505.00)
9,000.00
235.00
9,£15.00

1,177.00

31,735.00
11,910.00
957.00
•

957.00

17,663.00

¡9,934.00)
(10,291.00)
460.00
10,523.00

0.00
0.00

(19,315.00)

9,395.00

(20,225.00)

(i,?5?.oy¡

ÜEÍ.D5: 2 . - S f £ F : A : . SISTESA FINANCIERO

0.00

C.OO

52.00

i,l25.0v

1,177.00

ÍIAS:

O.ÍX!

0.00

0.00

95.CO

057.00

DEFDEITCS REííÜBERADCS

! 1 . - D E F I C I T [i-ASI-FISCAL RESTRIKclDA

í1,203.00)

if5.eo

(i,-40.00)

9,227.00

(20,445.00)

:=zrc=rr=r=rrr:

F E T : Éfrrcii
L nE

Ccr.titihdad i.C.B.

i O P ; i r r e r r i j Of E i t u d i D S Ecsrsatitcs
( l i En les :-jrr.t3E i e I n t s . ntos p / f i f i é n i . D e s a r r o l l o , Bastas Ada. de Gerent. Des. y Moneda Y C r é d i t o no se
dispone
de isfrsiciofi a fiivel t r i e c s í r a l .

62

1
TRIN

CESCRIPCim

86.00
486.00

II
!l
TRIH

til
III

TI
TRIN
RH

IV
IV
IR»
TRIN

FLUJO ANUAL

2,57.00
2,576.09
1,045.00
1,045.00
1,045.00

2,824.00
2,824.00

0.00
0.00
0.00
0.00

5,149.00
1,490.00
4,490.00
4,490.00
4,490.00
0.00
0.00
0.00
0.00
0.00
0.00

0.00
0.00

608.00

608.00
608.00

138.00
138.00
138.00

fc59.00
659.00
(59.00
659.00
659.00

1,531.00
1,531.00
1,531.00

1,110.00
1,110.00
1,110.00
1,110.00

1,110.00
1,110.00

3,438.00
3,438.00
3,438.00

6,526.00

5,783.00

4,937.00

27,019.00

0.00
0.00

0.00
9.00

8,181.00
8,181.00

0.00

0.00

0.00

49.00
49.00

920.00
920.00

eol.oo
eol.oo
eol.oo
801.00

15.00
15.00

1,785.00
1,785.00

i 477
6, ,4 7 7 . 0 0
6,477.00

4,863.00
4,863.00

4,136.00
4,136.00

8,166.00
8,166.00

23,642.00
23,642.00

É.-C-Ciítiges
6.-C-Ciíti5es de T r a n s f . irrecuperable T68

0.00

0.00
0.00

0.00
9.90

0.00

0.00

7.-5ArTtE
7.-6ArTtE ADW. HONEDA Y CREDITO

0.00

..0.00
0.00

0.00

0.00
0.00

1,592.00

ÍNBíESDS
1 . - 616-EECTOR PU8LIC0 NO FINANCIERO
• ) EIBr Con Recersos Internet
Ingr. p / l n t s . s / c a r t . s e c t o r público
b) BISs-Con Recnrsos Externos
Ingr. p / i n t s . RIC-IDA
2 . - SF-S¡5TENA FINANCIERO
1) SFi-n Con R K v r s o s Internos
I n g r . p / I n t s . s/cartera sisteaa financ.
ESFÍSOS
3.-LISUIOACION BANCOS
3.-LIQUIDACION
«.-OOR-OTROS
4.-0DR-0TR0S DEPOSITOS REHÜNERftDOS
Egresos I n t s . s/depcsitos bancario
S.-CPSiíd-lNT.CERTlFICACOS
S.-CPSiíd-lNT.CERTlFlCADOS DE DEPOSITO
a) Egresos Intereses CDS

i . - SÜ?E-.AV1T I K F I C I I ) CüfiSl-FlSCAL
SüTE-.AVlT
^.-FIKiSí.ACION PASA DESARROLLO
^•.-FIKiSí-.ACION PARA KSARSOLLO ((ii))
I!
1! I r g r . f Ccaisifen Í i n í n c . Argentiní
Cc«isi6n linanc. Arggntiní
b»M Ir j  . f  í n t s . f C c i . s // iin s ni..d e s a rrrrttU o
Cea. s n j f d e s a
Uo
b r
!
I r t r . netD! p/financ. desarrolle
M t D ! p/finane, desarrolle
S d e i n i s t r a t i v c s Sprpnt. Desarr.
e- Siítc-! S-Jeinistrstjyftí Serene. De?arr.

ruAíi-Fiscfli A«PLIA
CUAÍl-FISCAL AKPIIA
f!E?i:9: : . - D « F i í . S l S T E ^ i FINANCIERO
4 , - C .  - - D T P D 5E?E51I0= ftFMUKfiASDS
Prr:
4.-C.---DTF:D;; r - C Í Í H I O : REHUNÉP-ADDS
H.-tEFKn

üESTSliffilW

3B.OO
348.00
348.00
348.00
0.09
0.00

(6,0(0.00)
(6,040.00)

1634.00)

0.00
9.00

4,542.00
3,432.00

1989

608.00
608.00

12,753.00
9,315.00
7,315.00
 8,707.00
\ X 6,707.00
8 707 00
8 ,,7 0 7 ..0 0

12,361.00)
(2,361.00)

(3,639.00)
13,639.00)

(14,266.00]
(14,266.00)

1,288.00
1,288.00

18,702.00)
(8,702.00)
526.00
17,228.00)
(7,228.00)

18,263.00

206.00
206.00

17,003.00
28.00

101.00
101.00

0.00
0.00
0.00

16,975.00
0.00
0.00

1 ,,1 8 7 ..0 0
1 187 00
0.00
0.0(t
0.0(

(5,834.00)

16,369.00

(
1 1 ,. 0 7 3 . 0 0 )

138.00
4;.fio
47.00

659.00
9?0.0(»
920.00

15,^23.00)

16,630.00

1,531.00
801.00
(1,903.00)

0.00
0.00
6.00
0.00

(12,341.00)

1,110.00
1,110.00
15.00
13,436.(0)

861.00
8,934.00
10,818.00
(2,350.00)
(2,350.001
3,997.00
3,997.00
3,:e.oo
1,785.00
2,344.00

HÍRTt! Serine i 5 de C r^tatilidad I.C.I.
r
E l A f O f . ; ! - : =-Cf:
de Estvdios Etcnétitcs
i!) E las ci-er.tas de Ints. netos pfinant. Desarrollo, Gastos Ad. de SertK. Oei. y Itoneda y CrMito n te
n
o
disten* de infortacite a bív»! Iriwttril.

63
MEIO 4

D E F I C I T CUAS) - FISCAL T f i i H E S m (BEVEttSAOO)
(En i i l M de b o l i v i i n o i )

s:::sss=s:r:s=::sxr:srsssssssssnssz:sss:ssssc==s:ss£::ssss£ss=:s:ss3ssssssssse:ssssss

I SEHEST/90
DESCRIPCION

OBSERVADO

IHERESOS

5,960.00

1 . - GI6-SECT0R PUBLICO RD FINANCIERO
a) EtSn Coo Recursos Internes

4,513.00
1,054.00

I n g r . p / I n t s . s / c a r t . s e c t o r público
b) 6I6x-Con Recarsos E i t e r n o s
Ingr. p/lnts. R I C - I M
2 . - SF-SISTENA FINANCIERO

,05.00

I I SEHEST/90
PROYECTACOt
3,900.00
2,000.00
2,000.00
2,000.00

1990
FLiMO ANUAL
9,640.00
4,513.00
6,054.00
6,056.00

«57.00

0.00

457.00

457.00

0.00

457.00

1,447.00

1,900.00

3,347.00

1,4«.00

1,900.00

3,347.00

1,447.00

1,900.00

3,347.00

28,495.00

32,291.00

40,984.00

0.00

0.00

0.00

1,999.00

400.00

2,399.00

1,999.00

400.00

2,399.00

25,422.00
25,422.00

31,100.00
31,100.00

54,522.00
54,522.00

i . - C - C a s t i g o s de I r a n s f . irrecuperable T6N

4B3.00

O.CD

ÍBJ.OO

7 . - E A S Í 3 S A t H . KDKEDft ¥ CREDITO

791.00

791.00

1,582.00

a) SFi-tt Co» Recursos I n t e r n o s
I n g r . p / I n t s . s/cartera s i s t e a i f i n a n c .
E6RES05
3.-II0UIDAC10N BANCOS
.-ODR-OTRO£ K F O S J T O S REWJSERADOS
Egresos I n t s . s/depcsitos fcancario
S . - C C S i c d - I N T . C E R T I F I C A I S BE DEPOSITO
1 ) Egreses Intereses CCS

8 . - SJfERSVIT ( D E F I C I T } CUfiSI-FISCAL

(22,735.00)

128,391.00)

{51,124.00}

^ - F l f i S N C I A C I D N PARA K S A R R O L L O ( 1 )

25,304.50
254.00

(1,039.50)
0.00

21,040.00
254.00

3,225.00
22,843.00
(1,039.50»

0.00
0.00
(1,039.50)

3,225.00
19,439.00

l e . - D E F I C I T CUAS!-F!?CM. A l t f t l A

2.549.50

(29,430.50)

(30,084.00)

«CS:
N::

1,147.00
1,999,00

if I r . g  . p / £ c í i s i 6 f i f i n a n c . Argentina
 I r g r . f - l f i t s . y Lot. s / f i n a n . d e s a r r o l l o
e f  l t s . netos p / f i n a n e , d e s a r r o l l o
0» r i s t i J ! A í t s n i s t r a í i v o s Gerenc. Desarr.

: . - C F - E F : A ; . SISTEnA FISAKCIERO
4 . - t I F : - [ : P 0 S tEPOSITCS HmWERASIK

1 ! . DEFICIT n s í S I - F I S C M . RESlRllffilSft

3,121.50

1,900.00
400.00
30,?30.;t)

(2,979.00)

3,3*7.00
2,399.00
31,05«.»)

F K K T E : S t r t - . i i a de t o n l a t i J i d a d Í . C . 9 .
ELArCtiAEC FDR; S e r m c i a i t E s t a d i o s E t o n M i c o s
( U Eb las cuentas de I n t s . listos f / f i n a n c .
tosarrollo,
Castos M u . de fierenc. I n .
Rsneda i C r ^ i l o no se d i s p n e de i n f o r o a c i t o a n i v e l t r i i e s t r a l .
I Las c i f r a s « e l I I S I I / 9 6 son proirectadas.

y

a
D E F I C I T CDASI - F i S C M . m

ANEXO 4

T I t M S T R E S (CñJA)

(En l i l e s de b o l i v i a n o s )
11

DESCftirciON

III

IV

TRIH

I
TRIH

T8IK

TRIH

1986
F L U J O ANUAL

INGRESOS

2,234.00

558.00

1,855.00

l,7i5.00

6,412.00

i . - 6ie-£EC7DR PUBLICO NO FISftHCIERO

2,234.00

558.00

1,855.00

1,765.00

6,412.00

2,234.00

ai GIEri Con (tecursos Internos
Ingr. p/Ints. s/cart.sector

público

1,835.00

1,7¿5.00

6,412.00

558.00

1,855.00

1,765.00

6,412.00

0.00

RIC-IDA

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

b) C l S x ^ o n Recursos E x t e r n o s
Ingr. p/Ints.

SSB.W

2,234.00

0.00

0.00

0.00

0.00

O.OO

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

O.M

0.0»

0.00

0.00

0.00

o.eo

0.00

0.00

EBRESOS

0.00

0.00

0.00

1,785.00

3,571.00

3 . - L 1 Q U I M C I 0 N BANCOS

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

4.-0DR-0Tft0S DEPOSITOS REMUNERADOS

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

1,785.00

1,785.00

0.00

0.00

0.00

1,785.00

1,785.00

0.00

0.00

0.00

0.00

1,786.00

2,234.00

558.00

1,855.00

(20.00»

2,841.00

28é.OO

5M.00

92.00

678.00

(4,672.00)

2S.00

57.00

92.00

57.00

215.00

257.00

503.00

0.00

641.00

1,401.00

0.00

0.00

0.00

0.00

(4,935.00)

0.00

0.00

0.00

0.00

(1,303.00)

2,520.00

1,118.00

1,947.00

658.00

(1,831.00)

SENDS: 2 . - D F E K A C . SISTEfiA F I N A C I E R O

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

«AB:

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

2,f-20.00

1,118.00

1,947.00

658.00

2 . - S F - S I S T E H A FINANCIERO
a) S F i - n Con Recursos I n t e r n o s
I n g r . p / I n t s . s/cartera sistesa finane.

Egresos I n t s . s/depositos bancario
S . - C D S i c d - l N T . C E R T I F I C A L  O S DE DEPOSITO
a) Egresos I n t e r e s e s CDS
7 . - E A S T 0 E ADfi. HDKEDA Y O O I T O
8 . - SUPERAVIT ( D E F I C I T )

CüASI-FlSCAL

í . - F I K A S C I A E I O t i PARA DESARROLLO ( i )
a) I n g r . p / C o i i s i ó n ü n a n c .
b) i n g r . f / l n t s . y Coe.

Argentina

s/finari.desarrollo

£) I n t s . netos p / í i n a n e ,

desarrollo

d¡ S i s t o s A c i i n i s t r a t i v o s Berenc. D e s a r r .
1 0 . - D E F I C I T C ü A S I - F I S C A L AMPLIA

ÍEPDSITOS SEnUKERADDS

i l . - D E F l E n CUASI-F13CAL REBTFINBIDA
F U E 8 T E : Sererr-is d f C i n í a f a i l i í a d

(1,831.00)

E.C.B.

ELÍ5DRAIÍ3 FSF:  r r ? r : c i ¡ de E s t u d i e s Ecsnáeitos
En l í 5 í t r i - ü í

É--

dispone inforeációr. é

ints.

EÍVEI

r-itoi

p / f i n a n : . SesarrcllD, Bístcs Adi.

írisestral.

úi

S e r m e . Ces. y Kansáa y C  é d i t o no se

65
ANEXO 4

DEFICIT CUASI - FISCAL POfi TRI«STRES (CAJA)
(En l i l e s de tolivianos)

ÜcbLKiPCiÜh
IN3RES05
1 . - BIE-SECTOR PUBLICO HD FINANCIERO
a) 6I6n Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s / c s r t . s e c t o r público

I
TRIH

II
TRIH

III
TRIH

IV
TRIH

1987
FLUJO ANUAL

1,836.M)

1,«0.00

4,115.00

6,784.00

14,155.00

1,83¿.00
1,836.00

1,420.00
1,420.00
1,420.00

4,115.00
4,115.00
4,115.00

6,784.00
4,639.00

14,155.00

1,S3¿.00
0.00

4,639.00

12,010.00
12,010.00

0.00

0.00
0.00

0.00

0.00
0.00

2,145.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00

EGRESOS

20,128.00

345.00

3.-ÍIQUICAC10N BANCOS

19,750.00

0.00

0.00

0.00
0.00

b] EIGü-Con Recursos Externos
I n g r . p / I n t s . RIC-ISA
2 . - SF-SISTEMA FINANCIERO
a) S F i - n Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s/cartera s i s t e t a f i n a n c .

«.-ODR-OTROS DEPOSITOS REMUNERADOS
Egreses I n t s . s/depssitos bancario
5.-CDSÍCB-INT,CERTIF!CAD0S DE DEPOSITO 
a) Egresos Intereses CDS
7.-GASTOS AD«. «OKEDA Y CREDITO
8 . - SUPERAVIT (DEFICIT) CUASI-FISCAL
?.-F¡NAS::IACIO¡í FARA DESARROLLO ( 1 )

0.00

2,145.00

2,145.00
2,145.00

0.00

0.00
0.00
0.00

377.00

21,168.00

44,299.00

0.00

18,660.00

38,410.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00
0.00

378.00

35.00

377.00

2,508,00

3,608.00

378.00

345.00

377.00

2,50B.OO

3,608.00

0.00

0.00

0.00

0.00

2,281.00

1,075.00

3,738.00

(18,292.00)
30.00

(14,384,00)

(30,144.00)

10,895.00

30,00
0.00

15.00
15.00
0.00

466.00

aj Irigr.p/Coeisiór! financ. Argentina
b) I n g r . p / I n t s . y Coa. s / f i n a n . d e s a r r o l l o

247.00
219.00

c) I n t s . netoi pZ-financ. desarrolle
dj castos A d i i n i s t r a t i v o s Gerenc. Desarr.

0.00
0.00

0.00
0.00

0.00
0.00

133.00
10,762.00
0.00
0.00

3,863.00
425.{tO
10,931.00
(5,879.00)
(1,664.00)

1,090.00

4,2C«.00

(3,489.00)

(26,281.00)

O.OC
o.co

0.00
0.00

1,090.60

4,:{»«.C0

! e . - D E F I C ¡ T CUASI-FISCAL AHPLIft
HESOS: 2.-mm.
SISTEMA FINAKCIERO
RAE:
A.-DLP-DTSDS LEFDSITO; REMUNERADOS
1 1 . - S E F ; £ ! T DJASI-FISCA: REE-ÍF.ISSIDA

¡18,262.00}
0.00
0.00
(iE,2¿:.)

0.00

0.00

C.OO

0.00

(3,455.00)

{26,281.00)

F O T E : Eírer.cia de CDTitsbilidad F . t . B .
ELArGfüKí F-Df:: Serer.cü de Estudios Econi-ticos
; 1 ) Er. l a ; . a r n t a í 2? i n í s . netos p/íináric, D e s i r r c l l c , EéstcE ftas. de Sgrenr. I-es. y Kcneda y Crédito «D se
¿ispofle inforeiiic-r. a s i t e ! t r i í E s t r a l .

66
A EO 4
NX

D FCT C A I - FS A POR T I E T E (CAJA)
E I I US I C L
RR S R S
(En t i l e s de b o l i v i a n i)S)

I

III

11
TRin

TRIH

PESCRIPCION

IV

TRIH

1988

TRIH

FUO A UL
L J NA

INSRESOS

984.00

2,949.00

514.00

17,354.00

21,801.00

1 . - EIB-SECT(ffi PUBLICO * 0 FINAHCIERO

984.00

2,949.00

62.00

16,229.00

20,624.00

934.00

b) GlBx-Con Recursos E x t e r n o s
Ingr. p/Ints.

RIC-IDA

2,871.00

425.00

15,886.00

20,116.00

2,871.00

425.00

15,886.00

20,1U.00

50.00

público

934.00

78.00

J7.00

543.00

508.00

50.00

a] EITí Con Recursos I n t e r n o s
Ingr. p/Ints. s/cart.sector

78.00

37.00

343.00

508.00

0.00

a) S F i - n Con Recursos I n t e r n o s
I n g r . p / I n t s . s/cartera sisteaa financ.

0.00

52.00

1,125.00

1,177.00

0.00

2 .  SF-S!STEflA F I N A H C I E R O

0.00

52.00

1,125.00

1,177.00

0.00

0.00

52.00

1,125.00

1,177.00

17,859.00

31,735.00

10,230.00

11,910.00

2,283.00

3,750.00

3 . - L I Q U I D A C I O N BANCOS

0.00

0.00

4.-0DF-DTRDS DEPOSITOS REMUNERADOS

0.00

0.00

0.00

957.00

957.00

0.00

OO
.
O

0.00

957.00

957.00

EGRESOS

Egresos I n t s . s / d e p e s i t o s bancario

a} Egresos Intereses CDS
7.-BASTOS ADfi. fiONEDA ¥ CREDITO

9- Í A CA 1 N FARA
.FN N Í C Q

CÜASI-FISCAL

DESARRfiiiD

:)

l r t £ . nctDE E / ü n ñ n r .

6¿5íj5 Aci-nistratives

(1)

dEsarrcllo
Serene.

Desarr.

l O . - D E F I C l T CUASI-FISCfe AHPLIA
«ESGS:
«AS:

SISTEMA

N«;A?,:IERO

LE?C£]TDS

EE«:Í?Í£FADC=

n.-B£F!CIT Cl;íS¡-nE:iL S S RíEJ
E T l- I A

3,750.00

4,958.00

6,672,00

17,663.00

3,750.00

4,9^.00

6,672.00

17,663,00

0.00

0.00

0.00

1,205.00

(1,2?9.0C)

o) Inyr.p/Coiisiin íinanc.Argentina
b) Ingr.p/Ir.tE. y Eci. s/finan.flEBárrollo
d)

2,283.00
2,283.00
0.00

5 . - C S B i c d - l K T . C E R T I F I C A D O S DE DEPOSITO

B . - SUPERAVIT ( D E F I C I T )

ijiSO.OO

91.00
91.00
0.00
0.00
0.00
!1,208.00}

c.oc

é.ííG

(801.00)
956.00

48,00
908,00
0.00
0.00

(¿,124.00)

3¿.00
3¿.00
0.00

0.00
0.00

(505,00)

(9,934.00)

9,900.00

(10,291.00)

285.00
9,615,00
0.00
0,00

10,523.00
(19,315.00)
(1,959.00)

460.00

155.00

(6,088.00)

9,395,00

(20,225.00)

e.oc»

52.00

o.so

c.oo

1,125.00
957.0Í

1,17?.C0
9 70
5.0

9,227.00

(20,445.00)

155,00

{6,140.00)

FlEüTE: osrífvc.i, ¡¡í :o.í¿ti;:daá i.í.l.
ELAr.Zi-Aíí
írcrjíii ¿E EÍÍJ;;;Í E:5r¡Dsics5
ÍTi li: -lífMií de iriti. nfUi ffiiisnr. SEEarrolIc, Eastss Aáe. áe eerenr. íes. y !(or.eda
C.ifcr:? ifildiCi;;! i nive- trissifal.

f Créiiio

no se

67
ANIHX

DEFICIT CUASI - FISCAL POR TRIBESTRES (CMA)
(En tiles de bolivianos)

srssssssssir«sí===r=s=r==sr====ri

D S APl R
E C I tO
IKGRESOS
1 . - 6I6-SECT0R PUBLICO NO FINANCIERO
a) GIGn Con Recursos Internos
Ingr. p / l n t s . s / c a r t . $ e c l e r público
b) EIGü-Con Recursos E x t t r m s
I n g r . p / I n t s . RIC-IDA
2 . - SF-SISTEMA FINANCIERO
a) ^ i - i i Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s/cartera s i s t e u f i n a n c .
EGREStK
S.-LieUIDSCION lAIKOS
4.-0DR-flTR0S DEPOSITOS REHÜHERADOS
Egresos l e t s , s/depositos bancario
5.-CDSicd-INT.CERTIFICADOS DE DEPOSITO
a) Egresos Intereses CBS
T.-SASTQS ADH. HONEDA V » £ D I T f i
8 . - SUPERAVIT (DEFICIT) CüASI-FlSCtó.

II
TI
RH

III
iRin

IV
TRIH

348.00
0.00
e.oo
0.00

5,149.00
4,490.00
4,490.00
4,490.00
0.00
0.00
0.00

2,576.00
1,045.00
1,045.00
1,045.00

3,741.00
2,631.00
2,023.00
2,023.00

11,952.00
8,514.00
7,906.00
7,906.00

O.OO
0.00

608.00
608.00

608.00
608.00

138.00
138.00
138.00

659.00
659.00
659.00

1,531.00
1,531.00
1,531.00

1,110.00
1,110.00
1,110.00

3,438.00
3,438.00
3,438.00

6,526.00

5,783.00
0.00

4,937.00
0.00

5,012.00
0.00

23,850.00

0.00
49.00
49.00

920.00
920.00

801.00
801.00

15.00
15.00

1,785.00
.1,7S5.00

6,477.00

4,863.00
4,863.00

4,136.00
4,136.00

4,997.00

6,477.00

4,997.00

20,473.00
20,473.00

0.00

0.00

0.00

0.00

1,592.00

1
TRIM

«86.00
348.00
348.00

(6,040.00)

(2,361.00)

(1,271.00)

(11,898.00)

801.00
28.00
773.00
0.00
0.00

1,288.00
101.00
1,187.00
0.00
0.00

4,852.00
526.00
4,326.00
0.00
0.00

15,615.00
861.00
6,286.00
10,818.00
(2,350.00)

167.00

(1,073.00)

3,581.00

3,717.00

138.00
49.00

659.(H)
920.00

1,531.00
801.00

1,110.00
15.00

1,785.00

(5,923.00)

428.00

(1,803.00)

2,486.00

2,064.00

206.00
206.00
0.00

c) I n t s . netos p/financ. desarrollo
d) Gastos A d e i n i s t r a t i v o s Gerenc. Desarr.

0.00
0.00

K H Q S : 2.-0PERAC. SISTEMA FINANCIERO
RAS:
4.-CDÍ:-0TRQ£ KPOSITOS REHÜSERADOS
1 1 . - D E F I C I T CüASl-FISCAL KSTRÜÍBIDA

0.00

(634.00)

9.-FINANCIACION PARA DESARR{H.LD ( l )
a} Ingr.p/Cotisión financ. Argentina
b) I n g r . p / I n t s . y C o i . s / f i n a n . d e s a r r o l l o

1 0 . - D E F I C I T CÜASI-FISCAL AHPLIA

J8
99
FLUJO AIHJAL

(5,834.00)

3,433.00

FUEKTE: Serencia de Contabilidad B . C . B .
ELABDF.A50 PCF¡: gerencia de Estudies Eccnftticos
( 1 ) En las Cbentas de i n t s . netss p/fíBanc. D e s a r r o l l e , Gastos Ada. de Serene. Ees. y Roneda y Crédito no se
cispcne inforaacián a nivel t r i a e s t r a l .

1140

ftNEXD »

DEFICIT CBftSl - FISCAL FOR TRIICSlftES ( C f t « )
(En Biles de boliviaofis)
I SEfiEST/90

DESCRIPCKW

11 S E B E S I M

OBSERVADO

PROyECTADOt

I W

FLUJO ANUAL

5,495.00
4,04B.00
3,591.00

3,900.00
2,000.00
2,000.00

3,591.00

2,000.00

«57.00
«7.00

0.00

1,447.00
1,447.00
1,447.00

1,900.00
i.moo
i,?oo.oe

3,347.00
3,347.00
3,347.00

28,212.00
0.00

32,2?i.OO
0.00

 60,903.00

4.-ODR-OTROS DEPOSITOS REHUNERAÍOS
Egresos I n t s . s/depositos bancario

1,999.00
1,995.00

400.00
400.00

2,399.00
2,399.00

S.-CDSicd-lST.CERTlFlLADOS DE DEPOSITO
a) Egrssos Intereses CDS

25,422.00
25,422.00

31,100.00
31,100.00

56,522.00
56,522.00

791.00

791.00

1,582.00

IK5RES03
1 . - eiE-SECTOR PUBLICO NO FINANCIERO
a) 6I6n Con Recursos Internos
I n g r . p / I n t s . s / c a r t . s e c t o r público
b) eiGx-Con Recursos E x t e m o s
Ingr. p/lnts. R I C - I M
2 . - SF-SISTEKA FINANCIERO
a) S F i - r Con Recursos laternos
I n g r . p / I n t s . s/cartera sistema f i n u i c .
EBRESOS
3.-LIQUIDACION BANCOS

7.-BASTOS ADH. «ONEDA Y CREDITO
8 . - SUPERAVIT ( D E F I C I T ) CUASI-FlSCAL
?.-FINANCIACION PARA DESARROLLO ( 1 )
a) I n g r . p / C o É l s i t n finane. Argentina
fa) I n g r . p / I n t s . y Cos. s / f i n a n . d e s a r r o l l o
z) I n t s . netos p/finane, desarrollo
d) SáStoE Adeinistrativos Serene. Desarr.
l ü . - t E F I C I T CÜASI-FISCAL AUPLIA
BEKDS: 2.-D?t?:AC. S1STE?5A FINANCIERO
«AS:
4.-OL.-OT?.:Í tEPOSITOS REHUNERADOS
l i . - H F I C n CUftSI-FISEAL RESTRIHSIDA

0.00

9,395.00
6,048.00
5,591.00
5,591.00

-

457.00
457.00

0.00

(22,717.00)

(28,391.00)

(51,108.00)

22,079.50
256.00
3,225.00
19,638.00
(1,039.50)

(1,039.50)
0.00
0.00
0.00
(1,039.50)

21,040.00
256.00
3,225.00
19,638.00
(2,079.00)

(637.50)

(29,430.50)

(30,068.00)

1,900.00
400.00

3,347.00
2,399.00

(30,930.50)

(31,016.00)

1,447.00
1,999.00
(85.50)

FUENTE: Eerencia ¿e Cc-r.tabiiidad B . C . B .
ELfiB(;SAIy F K : t i r e n c i a de Estudies Ecwrftticos
(i) Er
:^rntss de i n t s . netcs p/financ. Desarrolle, Gastos A d t , de Eereoc. Des. f
Xori£¿i y C r é i i i o r.o s» dispone inforiacifer» é n i v e l t r i i e s t r a l .
t Las c i l r i s del I I S E K / %
proyectadas.

69
Ko.5
COHmn CUASinSCil del D FCTS Co publico riRAilCISSO B Ü I R : Í)86-i99Q
S i I - E rB
G V O
(en tiles d boliviatosi
e
mío

C H ÍT
OC O
P

18
97

18
98

S3,(90

S.S
32 4

leUreses Fistiic.Oes.BCB
7ipo ae csrbio c f i c i s ]
iBl.y Coa.fiD.BCB tus
Tata de leteres
Saldo FÍDagc.Aplic.BCB

09 7
10,881 2 , 7
l.SO
2.06
5,727 1 , 0
02 0
Í.SI
7.ÍI
32,402 1 40 9
3,3

2,4
15 4
2.35
9,166
8.4i
1 89 5
0,9

Intereses s/crtdilo SFÍF
7Í9o ie csebic o f i c i a l
Tata de laleres
SBHO r i n a g c . A p l i e . S P I F

6,412
1.90
3,375
9.98
33.832

IbI.7 Coi.Pih.Sl6t.FÍBBe.
TJDO i e caibie e f i c i a l
l e í . y Cot.Fia.BCB hs
Tasa de l a t . ; C o t i a .
Saldo RÍII6E.THC8F

0
1.90
0
14.97
0

0
1.S
5S

51
0
M.95
3,350

17,679
1.90
9,30S
11.95
77,855

1.5
83 8
i.fS
8.927
12.11
70,792

9,909

I. l C E O
üES S

1 8 il)
96
34,911

Ibl.} C aFnB B Ibs
o. i . C

I B I . I C«i.FÍB.BeB.BB
Tip« de caablo o f i c i a ]
L A L . Y COB.FÍB.BAB tas.

Tau de Inl.Y CMÍE.

Saldo FÍBBRC.Besar.las

iMS5
2O
.S
6,883
10.31
66,793
uf

0

20,624
2.35
8,715
.üiil

4,216
I3.1
31,440

]S89

1 9 12)
90
iííjÜ

l.ts

5?.ie9

1.18

S.Si
1 22 4
9.8

1.S
80 3
9.í«
liS.MS

9,315
2.S9

ES 3
,1

1.16

il.SS
IMIS

iül
,277

i!l!
1,053
15.1

,61

J .021

,81

5.7
12
i.s
1,5
90

6,970

3,9
99 4
3.18
1,7
25 7
H.70
8.5
55 S

44.IS9

1,8
1 95 9 1 65 4
1,4

2,05
1 17 7 1 89 9
2,8
3,1

i B l . F Í B . E z l e r n o Bes.BCB
Tipo de taabio e f i c i a l
ial.Ftii.Exl.BCB B i Jas.
T s de Isleres
aa
Saldo F i n a a c . E i l . A p l i c a d o

14,250
1.90
1,500
lio
1 31 6
8,1

98 6
1,5
54 6 2 , 7
2.06
2.35
7,513 1 , 1
27 2
Í.IO
6,2
1 32 8 2 55 7
3,3

3,9
2 C
3.18
1,8
07 3
10,236
5.30
0,7
1 90 5 2 34 6
9,6

¡ül.O.Oefi.SeBon.ECB S . F í b .
Ü b o de caibio o f i i i a i

I.SO

2.06

S.S5

f.ll

f,991

n. EGS^

27,551

97
5
2.35
41
0
7.96
5,103

!.7£5
2.69
63
6
9.t7
7,003

7
M
9.87
7,643

4,206
6.95
60,116

2,352
1.96
t.H4
7.61
1.2
50 S

26
5
2.35
10;
8.11
1,295

2.69
31
1
9.31
3,336

3,752
3.18
1,180
9.70
1,6
21 4

Sastos Adeia.BCE (21
Frecio proaedic
folaBtB de bieaes

3O 9
,S
160.00
3,089

3.945
1 45
1.8
3,443

3,164
1 29
3.1
23 0
,B

S.92
I53.es
2,575

3,661
1 60
7.4
2,0S0

G ri £ Adaid.FitJesar.EAS
al
Frecio protedip
fti«eB¿e bitBts

4.014
leo.oo
4.014

12,IS(
114.55
I .3
m6 4

lO.iSO
1 29
3.1
S0 5
.5

i7,oeé
1 3C
5. S
1,5
11 0

2,1
12 6
1 60
7,4

5LS1S

5.1
13 0

43
8

2 .3
C0 2
29. O
í
:e.£:5

41.«96
46.14
Sí,:44

(6.St3 ]í,536
17,18
16.01
S . 3 1 33 0
95 0 0 . 0

3.ÍCÍ

17,;C3

23,

hl.e/O.Bes.fieBBB.tvi

lasa d IfiUres
e
Saldo lesosilos

Aplicada

IbI.I Coa.riB.es.EAB

tipa de cftlio o f i c i a !
lú.y
Cot.rin.Exl.BAB
T s de lal.f C e t i s .
aa
Salde Fiaaac.Aplicado

Uafrfeietivias del ECf i3i

lu^fs.Cartera Irrertis.BAB
12.fif
Taja Frevif.fUs.lBcalrab.
11.:i
Cillera pt.iüdf p s d
aa o
lU.fSO
ifeíresí» }ir C f
P

1 i Fe de ti:bin c f i c i a ]

.  R S Í I C9S Í S
 U T E .R
Ü
list troi.í^sraeEl.
St-áp tr-jadic ¿t Cbí
fii. íEFiCíT násinsciL
ff. tic íci-Ici-S ir FEI

í.

infirió IV

i,7£5
1.90
95Í
IJ.S
r.í7S
«

« •

Í.H
¡.W
« «¡tJir .
,
ItiHí

Eí.ff-

1,399

U,08C

7.5lf
14.?(

S.7H
15,Jt
SS.ÍíO

2.tJ

S.JÍ
n,?74
15.00
Hi.m

fj.?í(

9,593

3l,£Sf

iC.^Ü.C
C.íl

[M

14.16,5

FwKIS: t K C C£nU.l F.}III£ í Víkíl. srbre la U^t se la iaforaacioa
AC
mlalh dti eiileDa fiaaicltro pülico
(Í Cifras editadas
u! aiite promtadss solre la kce de la isfottaeioB del priaer seaeslte ?
la iafertaciBi del progriu fÍBueier«.


</dcvalue>
  </rdf:Description>
</rdf:RDF>
